Υπηρεσίες Φορολογικών Κατοίκων Εξωτερικού

Υπηρεσίες φορολογικών κατοίκων εξωτερικού

Το γραφείο μας υποστηρίζει φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού σε όλο τον κύκλο της υπόθεσης: από την πρώτη εγγραφή στο μητρώο μέχρι τις ετήσιες υποχρεώσεις και τα δικαιολογητικά που ζητούνται κάθε χρόνο.

• Διεκπεραίωση της διαδικασίας εγγραφής στο μητρώο της αρμόδιας ΔΟΥ για φορολογικό κάτοικο εξωτερικού, με ΑΦΜ και κλειδάριθμο.
• Προετοιμασία και έλεγχος των δικαιολογητικών, των υπεύθυνων δηλώσεων και των εγγράφων που απαιτούνται για την εγγραφή.
• Οργάνωση της εκπροσώπησης στη ΔΟΥ μέσω φορολογικού εκπροσώπου, με τα δικαιολογητικά που προβλέπονται για τον ορισμό του.
• Ετήσια φορολογική υποστήριξη: δηλώσεις, βεβαιώσεις, πιστοποιητικά φορολογικής κατοικίας, ενημερότητα και απαντήσεις σε αιτήματα της ΑΑΔΕ.
• Λογιστική και φορολογική παρακολούθηση εισοδημάτων από την Ελλάδα, όπως ακίνητα, μερίσματα, τόκοι ή συντάξεις, ανάλογα με την περίπτωση.
• Υποστήριξη επιχειρηματιών, εταίρων και στελεχών που μεταβάλλουν τη φορολογική τους κατοικία και διατηρούν συμφέροντα ή συμμετοχές στην Ελλάδα.

Κάθε περίπτωση κρίνεται με τα πραγματικά της περιστατικά: τον χρόνο παραμονής, τον τόπο διαμονής, τα οικονομικά και προσωπικά συμφέροντα και τις υποχρεώσεις που παραμένουν στην Ελλάδα.

Φορολογική κατοικία: ποια κριτήρια εξετάζονται

Για τα φυσικά πρόσωπα το κρίσιμο άρθρο είναι το άρθρο 4 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013). Σύμφωνα με τη διάταξη, φορολογικός κάτοικος Ελλάδας είναι, καταρχήν, το φυσικό πρόσωπο που έχει στην Ελλάδα τη μόνιμη ή κύρια κατοικία του, τη συνήθη διαμονή του ή το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων.

Η παραμονή στην Ελλάδα συνολικά περισσότερες από 183 ημέρες στη διάρκεια μιας δωδεκάμηνης περιόδου οδηγεί σε φορολογική κατοικία από την πρώτη ημέρα της ίδιας περιόδου. Παραμονή που αποσκοπεί αποκλειστικά σε τουριστικούς, ιατρικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς δεν συνυπολογίζεται, εφόσον δεν υπερβαίνει συνολικά τις 365 ημέρες.

Το εισόδημα των φορολογικών κατοίκων φορολογείται στην Ελλάδα για το σύνολο του παγκόσμιου εισοδήματός τους, με την επιφύλαξη των συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η μετάβαση από τη μία ιδιότητα στην άλλη χρειάζεται τεκμηρίωση και όχι μόνο δήλωση.

Προσοχή στη διάκριση: η φορολογική κατοικία φυσικού προσώπου δεν ταυτίζεται με τη φορολογική έδρα νομικού προσώπου ούτε με την καταστατική έδρα μιας εταιρείας. Πρόκειται για διαφορετικές έννοιες, με διαφορετικά κριτήρια και διαφορετική διαδικασία.

Διαδικασία μεταβολής φορολογικής κατοικίας εκτός Ελλάδας

Για τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας από την Ελλάδα στο εξωτερικό ακολουθείται η διαδικασία που έχει καθοριστεί με την απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ ΠΟΛ.1201/2017. Από τη δημόσια ενημέρωση της ΑΑΔΕ προκύπτουν ενδεικτικά τα εξής:

• Η αίτηση υποβάλλεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του πρώτου δεκαημέρου του Μαρτίου του επόμενου φορολογικού έτους.
• Τα δικαιολογητικά υποβάλλονται έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου.
• Η ΑΑΔΕ αποφαίνεται εντός δύο μηνών.
• Αιτήσεις και δικαιολογητικά παραλαμβάνονται έως τις 31 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους.
• Η υποβολή γίνεται μέσω της πλατφόρμας «Τα Αιτήματά μου» στο myAADE, ενώ υπάρχει και δυνατότητα ταχυδρομικής αποστολής ή αυτοπρόσωπης κατάθεσης.

Στα έγγραφα της διαδικασίας περιλαμβάνεται, εφόσον απαιτείται, έγγραφη δήλωση για τον ορισμό φορολογικού εκπροσώπου. Ο φορολογικός εκπρόσωπος είναι το πρόσωπο που εκπροσωπεί τον φορολογικό κάτοικο εξωτερικού στη ΔΟΥ.

Ιστορικά, ένα αυστηρότερο πλαίσιο για τη μεταβολή κατοικίας είχε εισαχθεί με τον ν. 3943/2011 και τις εγκυκλίους που ακολούθησαν. Το ισχύον πλαίσιο έχει πλέον ενσωματωθεί στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ενώ το παλαιότερο υλικό παραμένει χρήσιμο για την κατανόηση της εξέλιξης της νομοθεσίας.

Επειδή οι προθεσμίες και τα δικαιολογητικά εξαρτώνται από το φορολογικό έτος αναφοράς, ο έλεγχος γίνεται πάντα με το ισχύον κάθε φορά κείμενο της ΑΑΔΕ.

Κίνητρα για φορολογική κατοικία στην Ελλάδα

Η ίδια ύλη έχει και την αντίθετη κατεύθυνση. Για πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα ισχύουν τα κίνητρα των άρθρων 5Α, 5Β και 5Γ του ΚΦΕ:

• 5Α: εναλλακτική φορολόγηση για νέους φορολογικούς κατοίκους με υψηλό εισόδημα.
• 5Β: ευνοϊκή φορολόγηση για συνταξιούχους που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.
• 5Γ: κίνητρα για μισθωτούς και για όσους ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η αίτηση υπαγωγής υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω ειδικής εφαρμογής στο myAADE με τους κωδικούς TAXISnet. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΑΑΔΕ, οι διατάξεις των άρθρων 5Α και 5Β έχουν παραταθεί με τον ν. 5222/2025.

Η σειρά έχει σημασία: πρώτα προσδιορίζεται η φορολογική κατοικία και μετά εξετάζεται αν και ποιο κίνητρο εφαρμόζεται. Τα κίνητρα δεν μεταβάλλουν τη φορολογική κατοικία, την προϋποθέτουν.

Πού σταματά η αρμοδιότητα του λογιστικού γραφείου

Η υπόθεση της φορολογικής κατοικίας έχει περισσότερα του ενός σκέλη, και δεν τα χειρίζεται ο ίδιος επαγγελματίας.

• Λογιστικό και φορολογικό σκέλος: τεκμηρίωση και προετοιμασία της αίτησης μεταβολής, δικαιολογητικά, εγγραφή στο μητρώο, φορολογικός εκπρόσωπος, δηλώσεις, βεβαιώσεις, πιστοποιητικά και επικοινωνία με την ΑΑΔΕ.
• Νομικό σκέλος: πληρεξούσια, αντίκλητος, νομική εκπροσώπηση και δικαστικές διαδικασίες χειρίζονται από δικηγόρο.
• Συμβολαιογραφικό σκέλος: συμβολαιογραφικές πράξεις και θεωρήσεις, όπου απαιτούνται, από συμβολαιογράφο.
• Έγγραφα αλλοδαπής: μεταφράσεις και επικυρώσεις, όπως η σφραγίδα της Χάγης, κατά περίπτωση.

Ο φορολογικός εκπρόσωπος ορίζεται από εσάς. Αν προτιμάτε να είναι πρόσωπο της επιλογής σας, το γραφείο μας συνεργάζεται μαζί του για ό,τι αφορά τη φορολογική και λογιστική πλευρά της υπόθεσης.

Αρχείο σχετικής νομοθεσίας και εγγράφων

Τα παρακάτω έγγραφα, οι εγκύκλιοι και οι απαντήσεις της διοίκησης δημοσιεύτηκαν μεταξύ 2015 και 2020. Παρατίθενται ως αρχειακό υλικό, με την ημερομηνία τους, και δεν υποκαθιστούν τον έλεγχο της ισχύουσας κάθε φορά διάταξης.