Όταν μια επιχείρηση πουλάει μέσω marketplace, το πρώτο ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί δεν είναι «τι παραστατικό κόβω» αλλά «ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενός μου σε κάθε συναλλαγή». Ο πωλητής, η πλατφόρμα και ο τελικός πελάτης είναι τρία διαφορετικά μέρη, και η αλυσίδα παραστατικών και πληρωμών διαφέρει ανάλογα με τον ρόλο που παίζει η πλατφόρμα: λειτουργεί ως απλός χώρος διαμεσολάβησης, ως αντισυμβαλλόμενος που αγοράζει και μεταπωλεί, ή ως εκκαθαριστής που εισπράττει και αποδίδει το προϊόν της πώλησης μείον τις αμοιβές της.
Στην πράξη, το πρόβλημα εμφανίζεται στη συμφωνία των τριών εικόνων: των παραστατικών που εκδόθηκαν, των εκκαθαρίσεων που έστειλε η πλατφόρμα και των ποσών που μπήκαν στον τραπεζικό λογαριασμό. Όσοι δεν καταγράφουν χωριστά τα τρία (πώληση, αμοιβή πλατφόρμας, καθαρή πίστωση) καταλήγουν με τζίρο που δεν συμφωνεί, με ΦΠΑ που υπολογίζεται λάθος και με έξοδα που δεν έχουν παραστατικό.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
- Καθορίστε πρώτα τον ρόλο της πλατφόρμας: διαμεσολαβητής, μεταπωλητής ή εκκαθαριστής πληρωμών. Από αυτό εξαρτάται ποιος εκδίδει τι.
- Η αμοιβή/προμήθεια της πλατφόρμας είναι ξεχωριστή συναλλαγή και χρειάζεται δικό της παραστατικό από την πλατφόρμα.
- Η καθαρή κατάθεση στον λογαριασμό σας δεν είναι τζίρος· είναι τζίρος μείον αμοιβές, μείον επιστροφές, μείον κρατήσεις.
- Οι επιστροφές προς πελάτες πρέπει να συνδέονται με το αρχικό παραστατικό και να ακολουθούν τη ροή ΦΠΑ.
- Οι πλατφόρμες διαβιβάζουν δικά τους δεδομένα· οι διασταυρώσεις εμφανίζουν αποκλίσεις που χρειάζονται εξήγηση.
Τρία μοντέλα — τρεις διαφορετικές αλυσίδες
| Μοντέλο | Ποιος τιμολογεί τον πελάτη | Τι εκδίδει ο πωλητής | Πού εστιάζει ο έλεγχος |
|---|---|---|---|
| Διαμεσολάβηση (ο πωλητής συμβάλλεται με τον πελάτη) | Ο πωλητής, με το δικό του παραστατικό πώλησης. | Παραστατικό πώλησης προς τον πελάτη· λαμβάνει παραστατικό αμοιβής από την πλατφόρμα. | Συμφωνία πωλήσεων–εκκαθαρίσεων–αμοιβών, ορθός ΦΠΑ, επιστροφές. |
| Μεταπώληση (η πλατφόρμα αγοράζει και μεταπωλεί) | Η πλατφόρμα, στο όνομά της. | Παραστατικό προς την πλατφόρμα (χονδρική πώληση). | Τιμολόγηση με όρους χονδρικής, χρόνος έκδοσης, όροι πληρωμής. |
| Εκκαθάριση πληρωμών μέσω πλατφόρμας | Συνήθως ο πωλητής. | Παραστατικό πώλησης· η πλατφόρμα κρατά αμοιβή και αποδίδει υπόλοιπο. | Λογιστική των κρατήσεων, χρόνος απόδοσης, αιτιολόγηση συμψηφισμών. |
Το πρώτο βήμα είναι συνεπώς η ανάγνωση της σύμβασης με την πλατφόρμα: ποιος εκδίδει τιμολόγιο, ποιος εισπράττει, ποιος φέρει τον κίνδυνο της επιστροφής, ποιος τιμολογεί σε περίπτωση ακύρωσης. Όπου η πλατφόρμα θεωρείται ότι ενεργεί ως πωλητής για σκοπούς ΦΠΑ ή όπου ισχύουν ειδικοί κανόνες για αποστολές από τρίτες χώρες, το πλαίσιο αλλάζει και ο χειρισμός πρέπει να επιβεβαιώνεται με τους όρους της πλατφόρμας και τις ισχύουσες διατάξεις — δεν αρκεί το τι κάνουν «οι άλλοι πωλητές».
Η καθαρή κατάθεση δεν είναι τζίρος
Το πιο συχνό λάθος είναι η καταχώριση της κατάθεσης ως πώλησης. Ένα marketplace που στέλνει 8.400 € για έναν μήνα πωλήσεων δεν σημαίνει ότι ο τζίρος ήταν 8.400 €. Η εικόνα είναι συνήθως:
- Μικτές πωλήσεις (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ όπου εφαρμόζεται): π.χ. 10.000 €.
- Αμοιβή πλατφόρμας: έξοδο με δικό του παραστατικό και ΦΠΑ, που εκπίπτει αν τηρούνται οι προϋποθέσεις.
- Κρατήσεις για επιστροφές, μεταφορικά που προπληρώθηκαν, χρεώσεις συναλλάγματος: ξεχωριστές γραμμές.
- Καθαρή κατάθεση: το αποτέλεσμα των παραπάνω, όχι το αρχικό έσοδο.
Αν αυτή η διάκριση δεν γίνει από την αρχή, το ΦΠΑ υπολογίζεται σε λάθος βάση, τα έξοδα της πλατφόρμας δεν εκπίπτουν και οι διασταυρώσεις εμφανίζουν εισοδήματα μεγαλύτερα ή μικρότερα από τα πραγματικά. Το ίδιο ισχύει και για τις επιστροφές: μια επιστροφή 120 € δεν είναι «χαμένη πώληση»· είναι ακύρωση μέρους της αρχικής συναλλαγής, με αντίστοιχη προσαρμογή ΦΠΑ και με επίδραση στο κόστος επιστροφής (μεταφορικά, επαναφορά αποθέματος).
Παράδειγμα ροής
Υποθετικό παράδειγμα. Επιχείρηση πουλάει μέσω πλατφόρμας με αμοιβή 12% στις μικτές πωλήσεις. Τον μήνα αυτόν οι παραγγελίες ανέρχονται σε 15.000 € (με ΦΠΑ 24%: καθαρή αξία 12.096,77 €, ΦΠΑ 2.903,23 €). Η πλατφόρμα κρατά 1.800 € αμοιβή, 260 € προμήθειες μεταφορικών και επιστρέφει 40 € σε έναν πελάτη λόγω ακύρωσης. Η κατάθεση είναι 15.000 − 1.800 − 260 − 40 = 12.900 €. Για τη λογιστική, ο τζίρος είναι 12.096,77 €, τα έξοδα πλατφόρμας είναι ξεχωριστά, η επιστροφή μειώνει το αρχικό παραστατικό και το ΦΠΑ δεν υπολογίζεται στα 12.900 €. Αν τα παραστατικά πλατφόρμας λείπουν, η επιχείρηση χάνει έξοδο και εμφανίζει υψηλότερο φόρο εισοδήματος από τον πραγματικό.
Τι να ζητάτε κάθε μήνα από την πλατφόρμα
Μηνιαία δεδομένα που χρειάζονται οι συμφωνίες
- Εκκαθάριση πωλήσεων ανά παραγγελία ή τουλάχιστον ανά ημέρα, με ΦΠΑ και χώρα αποστολής.
- Τιμολόγιο προμήθειας/αμοιβής και κάθε άλλης χρέωσης.
- Αναφορές επιστροφών, ακυρώσεων και αποζημιώσεων πελατών, με σύνδεση στο αρχικό παραστατικό.
- Αναφορές αποθεμάτων και εκκρεμών αποστολών, όπου το marketplace κρατά απόθεμα.
- Βεβαιώσεις ή καταστάσεις πληρωμών ώστε να συμφωνούν οι καταθέσεις με τις εκκαθαρίσεις.
Ποιος κάνει τι
- Ο λογιστής: οργανώνει τη ροή ώστε κάθε πώληση, αμοιβή και επιστροφή να περνά με το σωστό παραστατικό, υπολογίζει ΦΠΑ και έξοδα, συμφωνεί εκκαθαρίσεις με τραπεζικές κινήσεις και τεκμηριώνει τις διαφορές.
- Ο πωλητής: εκδίδει τα παραστατικά πώλησης σύμφωνα με τη σύμβαση, συγκεντρώνει τις αναφορές της πλατφόρμας και ενημερώνει άμεσα τον λογιστή για αλλαγές στους όρους συνεργασίας.
- Η πλατφόρμα: εκδίδει τα δικά της παραστατικά, διαβιβάζει ή αποδίδει δεδομένα σύμφωνα με τις υποχρεώσεις της και αποδίδει το υπόλοιπο των πωλήσεων.
- Ο νομικός σύμβουλος: ερμηνεύει τους όρους της σύμβασης και χειρίζεται ζητήματα ευθύνης· ο λογιστής περιορίζεται στη φορολογική και λογιστική τους αποτύπωση.
Σχετικές σελίδες: Λογιστής για e-shop · myDATA · Λογιστικές υπηρεσίες · Κοστολόγηση
Συμφωνεί η εκκαθάριση της πλατφόρμας με τα παραστατικά σας;
Στείλτε μας μια μηνιαία εκκαθάριση, τα παραστατικά πλατφόρμας και τις τραπεζικές κινήσεις της ίδιας περιόδου. Θα εντοπίσουμε τις αποκλίσεις, θα ορίσουμε τη σωστή ροή παραστατικών και θα συμφωνήσουμε τζίρο, ΦΠΑ και έξοδα.
Δρ. Χρήστος Χατζηχρήστος · Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Κινητό: 6932 888 450
info@drcc.eu
Viber · 6932 888 450 Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων 26
Θεσσαλονίκη, 54630