Η ρύθμιση οφειλών δεν είναι μία διαδικασία αλλά επιλογή μεταξύ διαδρομών: εξόφληση με διαθέσιμα κεφάλαια, τμηματική καταβολή μέσω ρύθμισης, τακτοποίηση ασφαλιστικών οφειλών ή συνολική αντιμετώπιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Η επιλογή δεν στηρίζεται στο ύψος της οφειλής, αλλά στη σχέση της δόσης με το μηνιαίο πλεόνασμα της επιχείρησης και στη σταθερότητά του. Ρύθμιση που δεν εξυπηρετείται χάνεται, και μαζί της χάνεται χρόνος και διαπραγματευτική θέση.
Το πρώτο πράγμα που διαπιστώνουμε όταν αναλαμβάνουμε τέτοιες υποθέσεις είναι ότι κανείς δεν έχει την πλήρη εικόνα. Φορολογικές οφειλές σε δόσεις που δεν τηρούνται, παλιές βεβαιώσεις που δεν ελέγχθηκαν, εισφορές που συσσωρεύτηκαν όταν η δραστηριότητα πήγαινε καλά, τρέχουσες υποχρεώσεις που πληρώνονται με καθυστέρηση και «δημιουργούν» νέα ληξιπρόθεσμα. Χωρίς αποτύπωση όλων των οφειλών ανά φορέα, οποιοδήποτε σχέδιο δόσεων είναι υπόθεση, όχι σχέδιο.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
- Πρώτα αποτυπώνεται το σύνολο των οφειλών — φορολογικές, ασφαλιστικές, λοιπές — ανά φορέα και ανά κατάσταση.
- Η δόση πρέπει να καλύπτεται από το πλεόνασμα και στους δύσκολους μήνες, όχι μόνο στους καλούς.
- Η απώλεια ρύθμισης επαναφέρει τις οφειλές σε καθεστώς είσπραξης και δυσχεραίνει νέα ρύθμιση.
- Οι ενήμερες και οι χαμένες ρυθμίσεις ελέγχονται πριν από κάθε νέα αίτηση.
- Η ενημερότητα μπορεί να είναι προϋπόθεση για συμβάσεις, χρηματοδότηση και προγράμματα.
- Η ρύθμιση πετυχαίνει μόνο αν σταματήσει η αιτία που δημιούργησε την οφειλή — συνήθως η λειτουργία με βάση τις τρέχουσες υποχρεώσεις που μένουν ανεξόφλητες.
Πρώτα η αποτύπωση, μετά η επιλογή
Η αποτύπωση γίνεται ανά φορέα και ανά κατάσταση οφειλής. Δεν αρκεί το γενικό σύνολο: μια βεβαιωμένη οφειλή που είναι σε δόσεις, μια ληξιπρόθεσμη δόση και μια οφειλή που δεν έχει βεβαιωθεί ακόμη δεν αντιμετωπίζονται το ίδιο ούτε έχουν την ίδια βαρύτητα σε μια αίτηση. Η εικόνα πρέπει να περιλαμβάνει:
- Το σύνολο των βεβαιωμένων οφειλών ανά φορέα, με τις εκκαθαρίσεις τους.
- Τυχόν ενήμερες ρυθμίσεις και την κατάσταση των δόσεων τους.
- Τρέχουσες υποχρεώσεις που δεν έχουν ακόμη λήξει ή δεν έχουν βεβαιωθεί.
- Ρυθμίσεις που έχουν χαθεί στο παρελθόν, γιατί επηρεάζουν τη νέα αίτηση.
- Εκκρεμότητες ή ενστάσεις που αμφισβητούν μέρος της οφειλής.
Οι διαδρομές και πότε εξετάζεται καθεμία
| Διαδρομή | Πότε εξετάζεται | Τι χρειάζεται | Τι παρακολουθείται |
|---|---|---|---|
| Εξόφληση με διαθέσιμα κεφάλαια | Όταν υπάρχει ρευστότητα που δεν θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία | Εικόνα ταμειακών διαθεσίμων και υποχρεώσεων επόμενων μηνών | Η λειτουργική ρευστότητα μετά την εξόφληση |
| Τμηματική καταβολή φορολογικών οφειλών | Όταν η οφειλή δεν εξυπηρετείται εφάπαξ | Αίτηση με πλήρη εικόνα οφειλών και ροών | Συνέπεια καταβολών και τήρηση όρων |
| Ρύθμιση ασφαλιστικών οφειλών | Όταν υπάρχουν οφειλές που επηρεάζουν την ασφαλιστική εικόνα | Στοιχεία οφειλών και προτεραιότητες λειτουργίας | Ενημερότητα και συνέχεια ασφάλισης |
| Εξωδικαστικός μηχανισμός | Όταν υπάρχουν οφειλές σε πολλούς πιστωτές και χρειάζεται συνολική λύση | Πλήρης χρηματοοικονομική εικόνα και σχέδιο βιωσιμότητας | Τήρηση του σχεδίου και των δόσεων |
Η λογική της επιλογής είναι απλή στα λόγια και απαιτητική στην εφαρμογή: αν η οφειλή είναι μία και η ροή σταθερή, η τμηματική καταβολή εξετάζεται με δόση που αντέχει και στους μήνες χαμηλών εσόδων. Αν οι πιστωτές είναι πολλοί, η μεμονωμένη ρύθμιση σε έναν φορέα δεν λύνει το σύνολο. Αν υπάρχει ενήμερη ρύθμιση, ελέγχονται οι όροι της πριν υποβληθεί νέο αίτημα, γιατί η αθέτηση κλείνει επιλογές. Αν χρειάζεται ενημερότητα για σύμβαση ή χρηματοδότηση, η σειρά των κινήσεων καθορίζεται από την προθεσμία και όχι από το ύψος της οφειλής.
Η δόση κρίνεται από τον χειρότερο μήνα
Ο υπολογισμός ξεκινά από το μηνιαίο πλεόνασμα: έσοδα μείον λειτουργικές δαπάνες, μείον τους φόρους και τις εισφορές που τρέχουν κανονικά. Από το πλεόνασμα αφαιρείται πρώτα η υποχρέωση του επόμενου μήνα — ΦΠΑ, παρακρατήσεις, εισφορές, μισθοδοσία — και μόνο το υπόλοιπο μπορεί να διατεθεί σε δόσεις. Δύο παραδοχές που κάνουν τη διαφορά:
- Ο μέσος όρος δεν είναι κριτήριο. Μια επιχείρηση με έντονη εποχικότητα μπορεί να έχει πλεόνασμα 2.500 ευρώ κατά μέσο όρο και ταμειακό έλλειμμα σε δύο ή τρεις μήνες. Η δόση πρέπει να καλύπτεται και τότε, αλλιώς η αθέτηση είναι προγραμματισμένη.
- Οι νέες υποχρεώσεις δεν περιμένουν. Αν η ρύθμιση εξυπηρετείται αλλά ο τρέχων ΦΠΑ ή οι τρέχουσες εισφορές μένουν ανεξόφλητες, δημιουργείται νέα ληξιπρόθεσμη οφειλή μέσα στους πρώτους μήνες και η ρύθμιση χάνεται από την πίσω πόρτα.
Υποθετικό παράδειγμα. Επιχείρηση με ληξιπρόθεσμες οφειλές 46.000 ευρώ προς δύο φορείς υπολογίζει μέσο μηνιαίο πλεόνασμα 2.400 ευρώ και ζητά δόση 2.200 ευρώ. Ο υπολογισμός όμως δείχνει ότι τους δύο μήνες χαμηλής δραστηριότητας το πλεόνασμα πέφτει στα 900 ευρώ, ενώ ο ΦΠΑ του τριμήνου και οι εισφορές τρέχουν κανονικά. Με δόση 2.200 ευρώ η ρύθμιση «βγαίνει» οριακά το καλοκαίρι και χάνεται τον χειμώνα. Με δόση 1.500 ευρώ και πρόβλεψη για τους δύο αδύναμους μήνες, η ρύθμιση εξυπηρετείται ολόκληρη και μένει χώρος για τις τρέχουσες υποχρεώσεις — που ήταν και η αιτία του προβλήματος εξαρχής. Η διαφορά δεν είναι στα μαθηματικά· είναι στην παραδοχή για τον χειρότερο μήνα.
Τα λάθη που κλείνουν επιλογές
Αίτηση χωρίς πλήρη εικόνα. Όταν στη ρύθμιση δηλώνονται μόνο οι οφειλές που «φαίνονται» και αργότερα εμφανίζονται άλλες, η αξιολόγηση κλονίζεται και οι όροι αλλάζουν.
Δόση που στηρίζεται σε αύξηση εσόδων που δεν έχει συμβεί. Το σχέδιο που προϋποθέτει «θα πάμε καλύτερα» λειτουργεί μόνο όταν η βελτίωση είναι ήδη μετρήσιμη.
Πληρωμή με σειρά που δεν έχει λογική. Όταν πληρώνεται πρώτα ο πιο «ενοχλητικός» πιστωτής αντί για τις τρέχουσες υποχρεώσεις που δημιουργούν νέες προσαυξήσεις, το σύνολο μεγαλώνει ενώ η δόση εξυπηρετείται.
Καθυστέρηση στη λήψη απόφασης. Τα αναγκαστικά μέτρα και οι διαδικασίες είσπραξης δεν περιμένουν να ολοκληρωθεί ο εσωτερικός διάλογος της επιχείρησης. Ό,τι μπορεί να ρυθμιστεί σήμερα, δεν ρυθμίζεται πάντα με τους ίδιους όρους αύριο.
Τι χρειάζεται ο φάκελος της αίτησης
- Εκκαθαρίσεις ή βεβαιώσεις οφειλών ανά φορέα, με το ιστορικό των ρυθμίσεων.
- Εικόνα των τρεχουσών υποχρεώσεων και των δηλώσεων που εκκρεμούν.
- Στοιχεία λειτουργίας: έσοδα, λειτουργικά έξοδα, μισθοδοσία, κύκλος προμηθευτών και πελατών.
- Ταμειακή πρόβλεψη με συντηρητικές παραδοχές για 12 μήνες.
- Στοιχεία που τυχόν τεκμηριώνουν προτεραιότητες: συμβάσεις, χρηματοδοτήσεις, προθεσμίες που απαιτούν ενημερότητα.
Μετά τη ρύθμιση: το πλάνο συνέπειας
Η ρύθμιση είναι συμφωνία, όχι λύση. Η τήρησή της απαιτεί ημερολόγιο πληρωμών που να συνδυάζει δόσεις, τρέχοντες φόρους, εισφορές και μισθοδοσία, με μηνιαίο έλεγχο ταμειακών ροών. Κάθε μήνας κρίνεται από ένα ερώτημα: οι υποχρεώσεις του μήνα καλύφθηκαν πριν πληρωθεί οτιδήποτε άλλο; Αν η απάντηση είναι όχι, η ρύθμιση μπορεί και να τηρείται για λίγο — αλλά η πηγή του προβλήματος παραμένει ενεργή.
Ποιος κάνει τι
- Λογιστής / φοροτεχνικός: αποτύπωση οφειλών ανά φορέα, έλεγχος ρυθμίσεων και εκκρεμοτήτων, ταμειακή πρόβλεψη, προετοιμασία στοιχείων της αίτησης, παρακολούθηση δόσεων και τρεχουσών υποχρεώσεων.
- Επιχείρηση: απόφαση για τις προτεραιότητες, διάθεση στοιχείων χωρίς «φιλτράρισμα», πειθαρχία στις πληρωμές του σχεδίου.
- Νομικός σύμβουλος: δικαστικές διαδικασίες, αναγκαστικά μέτρα, ζητήματα ευθύνης προσώπων και νομική υποστήριξη σε διαπραγμάτευση, όπου απαιτείται.
- Φορείς (φορολογική διοίκηση, ασφαλιστικός φορέας): αξιολόγηση της αίτησης και καθορισμός των όρων.
Χρήσιμες είναι οι σελίδες για τα φορολογικά θέματα επιχειρήσεων και ιδιωτών, τις εργατικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις και τις λογιστικές και φοροτεχνικές υπηρεσίες.
Ποια δόση αντέχει πραγματικά η επιχείρησή σας;
Στείλτε μας τις εκκαθαρίσεις ή βεβαιώσεις οφειλών ανά φορέα, την κατάσταση τυχόν ενήμερων ρυθμίσεων και τα έσοδα-έξοδα των τελευταίων 12 μηνών. Θα αποτυπώσουμε το σύνολο των υποχρεώσεων, θα υπολογίσουμε το πλεόνασμα στους δύσκολους μήνες και θα σας προτείνουμε διαδρομή με δόση που εξυπηρετείται — όχι με δόση που απλώς εγκρίνεται.
Δρ. Χρήστος Χατζηχρήστος · Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Κινητό: 6932 888 450
info@drcc.eu
Viber · 6932 888 450 Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων 26
Θεσσαλονίκη, 54630