Ο ιδιοκτήτης ενός καταστήματος που πουλά είδη καθημερινής ανάγκης και παρασκευάζει καφέ συμφωνεί να πουλήσει ολόκληρη την επιχείρηση για 40.000 ευρώ. Πριν υπολογιστεί το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής, ο λογιστής χρειάζεται κάτι περισσότερο από την τιμή της συμφωνίας: το ποσό της καθαρής θέσης που έχει προσδιοριστεί για τη μεταβιβαζόμενη επιχείρηση.
Εξετάζουμε μια συνήθη πώληση ολόκληρης λειτουργούσας ατομικής επιχείρησης στην Ελλάδα. Για το παράδειγμα έχει ήδη ελεγχθεί ότι πρόκειται για μεταβίβαση επιχείρησης εκτός πεδίου ΦΠΑ, η οποία εμπίπτει στο άρθρο 11 που εξηγεί η εγκύκλιος. Δεν εξετάζουμε πώληση μετοχών, δωρεά, εισφορά σε κεφάλαιο, εταιρικό μετασχηματισμό ή χωριστή πώληση εμπορευμάτων και εξοπλισμού. Η λειτουργία καταστήματος με καφέ δεν αποδεικνύει από μόνη της αυτή τη φορολογική κατάταξη.
Γιατί τα 40.000 ευρώ δεν αρκούν
Η παράγραφος 60 της Ε.2094/2025 της ΑΑΔΕ ορίζει συντελεστή 2,40% επί του τιμήματος ή επί της καθαρής θέσης της μεταβιβαζόμενης επιχείρησης, εφόσον η δεύτερη είναι μεγαλύτερη. Άρα, η αποδοχή του τιμήματος από πωλητή και αγοραστή δεν καταργεί αυτή τη σύγκριση.
Ας υποθέσουμε ότι, από ξεχωριστό έλεγχο για τη συγκεκριμένη μεταβίβαση, η καθαρή θέση έχει προσδιοριστεί σε 50.000 ευρώ. Με τα δεδομένα αυτά, η βάση του παραδείγματος είναι 50.000 ευρώ και το Τέλος 1.200 ευρώ. Ο πολλαπλασιασμός μόνο του τιμήματος των 40.000 ευρώ θα έδινε 960 ευρώ: σωστή αριθμητική, αλλά ανεπαρκής βάση για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Η διαφορά είναι 240 ευρώ.
Τα 50.000 ευρώ είναι δεδομένο του υποθετικού παραδείγματος. Δεν τα υπολογίζουμε από τον τζίρο, την αξία των εμπορευμάτων ή κάποιο πολλαπλάσιο κερδών. Το άρθρο δεν δίνει μέθοδο αποτίμησης ούτε αντικαθιστά τον προσδιορισμό της καθαρής θέσης.
Τι χρειάζεται πέρα από το συμφωνητικό
Στον λογιστικό έλεγχο χρειάζεται να συναντηθούν δύο τεκμηριωμένα ποσά: το τίμημα και η καθαρή θέση που αφορά ακριβώς την επιχείρηση που μεταβιβάζεται. Δεν βοηθά μια αποτίμηση άλλου συνόλου περιουσιακών στοιχείων ή ένα ποσό που περιλαμβάνει και δραστηριότητα η οποία παραμένει στον πωλητή. Η σύγκριση πρέπει να αφορά το ίδιο αντικείμενο της συμφωνίας.
Αν ο φάκελος περιέχει μόνο το συμφωνητικό των 40.000 ευρώ, λείπει το δεύτερο στοιχείο της σύγκρισης. Αυτό το κενό δεν καλύπτεται αντιγράφοντας το τίμημα στη θέση της καθαρής θέσης. Χρειάζεται να διευκρινιστεί και να τεκμηριωθεί το σχετικό ποσό πριν εξαχθεί συμπέρασμα για τη βάση του Τέλους. Για την ευρύτερη προετοιμασία της αγοράς, δείτε και τον έλεγχο πριν από την εξαγορά επιχείρησης.
Τα όρια του παραδείγματος
Η εξήγηση στηρίζεται στην πλήρη Ε.2094/2025, με ημερομηνία εξωφύλλου 6 Νοεμβρίου 2025 και εσωτερική ημερομηνία 3 Νοεμβρίου. Η εγκύκλιος δεν παρουσιάζεται ως σημερινή κωδικοποίηση της νομοθεσίας. Πριν εφαρμοστεί ο υπολογισμός σε πραγματική πώληση, χρειάζεται έλεγχος των τότε ισχυουσών διατάξεων, της μορφής της μεταβίβασης και των οικονομικών στοιχείων της. Εδώ εξετάζεται η σύγκριση των δύο ποσών, όχι η διαδικασία δήλωσης ή ο φόρος εισοδήματος του πωλητή.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.