Στην τηλεϊατρική, η απαλλαγή από ΦΠΑ εξαρτάται από τον σκοπό της υπηρεσίας και τον πάροχο, όχι από το ότι η εξέταση γίνεται εξ αποστάσεως. Οι υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης από ιδιώτες ιατρούς ή φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας απαλλάσσονται όταν αποσκοπούν στη διάγνωση, περίθαλψη, πρόληψη ή, στο μέτρο του δυνατού, θεραπεία ασθενειών και ανωμαλιών της υγείας.
Αντίθετα, η γενική ενημέρωση και η συμβουλευτική χωρίς αυτούς τους σκοπούς υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ. Η εγκύκλιος Ε.2008/26.02.2026 της ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι η ίδια διάκριση ισχύει είτε η υπηρεσία παρέχεται δια ζώσης είτε μέσω τηλεϊατρικής.
Τα βασικά στην πράξη
- Η τηλεξέταση δεν επιβαρύνεται με ΦΠΑ μόνο και μόνο επειδή γίνεται μέσω ψηφιακής εφαρμογής.
- Το ουσιαστικό κριτήριο είναι ο σκοπός της συγκεκριμένης υπηρεσίας.
- Η ιδιότητα του ιατρού δεν απαλλάσσει κάθε αμοιβή του.
- Για νομικό πρόσωπο, εξετάζεται η αναγνώρισή του ως φορέα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
- Η ιατρική αμοιβή και μια χωριστή χρέωση πλατφόρμας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αυτόματα ως ίδια υπηρεσία.
Ποιες απομακρυσμένες υπηρεσίες μπορούν να απαλλάσσονται
Η τηλεϊατρική, όπως περιγράφεται στην εγκύκλιο, είναι η παροχή ιατρικών υπηρεσιών από απόσταση σε ασθενείς μέσω ψηφιακών εφαρμογών, από ιατρούς ή ιδιωτικούς φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην Ελλάδα. Περιλαμβάνει την τηλεξέταση και την τηλεπαρακολούθηση, ιδίως ασθενών με χρόνιες παθήσεις.
Μέσω αυτής μπορούν να πραγματοποιούνται εξέταση, διάγνωση, συνταγογράφηση, εντολές για διαγνωστικές εξετάσεις και συμβουλευτική υποστήριξη ασθενούς. Ωστόσο, η ένταξη μιας πράξης στην τηλεϊατρική δεν αρκεί από μόνη της για την απαλλαγή: χρειάζεται να υπηρετεί τους συγκεκριμένους σκοπούς ιατρικής περίθαλψης.
Η βάση είναι η περίπτωση ε΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 27 του Κώδικα ΦΠΑ. Η απαλλαγή αφορά την ιατρική περίθαλψη στο πλαίσιο άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων. Δεν αποτελεί διαφορετικό φορολογικό καθεστώς για τις διαδικτυακές εξετάσεις, αλλά εφαρμογή του ίδιου κανόνα στον εξ αποστάσεως τρόπο παροχής.
Πότε η συμβουλή είναι περίθαλψη και πότε γενική ενημέρωση
Η λέξη «συμβουλή» δεν καθορίζει μόνη της τον ΦΠΑ. Συμβουλές προς ασθενή για την υγεία και τις ασθένειές του μπορούν να αποτελούν ιατρική περίθαλψη, εφόσον επιδιώκουν θεραπευτικό σκοπό. Η εγκύκλιος αναφέρει ότι αυτό μπορεί να ισχύει ακόμη και για υπηρεσίες που παρέχονται μέσω τηλεφώνου.
Αντίθετα, ενημέρωση για παθήσεις ή θεραπείες που, λόγω του γενικού χαρακτήρα της, δεν συμβάλλει στην προστασία, διατήρηση ή αποκατάσταση της υγείας των προσώπων δεν εμπίπτει στην ίδια έννοια. Στον κανονικό συντελεστή υπάγονται επίσης υπηρεσίες πληροφόρησης για ιατρικά θέματα ή μηχανήματα χωρίς σκοπό διάγνωσης, περίθαλψης, πρόληψης ή θεραπείας.
Επομένως, ούτε κάθε διαδικτυακή συζήτηση με ιατρό απαλλάσσεται ούτε κάθε συμβουλευτική υπηρεσία φορολογείται υποχρεωτικά. Η πρακτική ερώτηση είναι: τι ακριβώς παρέχεται στον λήπτη και ποιον σκοπό εξυπηρετεί; Η εμπορική ονομασία «τηλεσυμβουλή» δεν απαντά σε αυτό.
Ποιος παρέχει την υπηρεσία: ιατρός ή φορέας υγείας
Η απαλλαγή καλύπτει υπηρεσίες από φυσικά πρόσωπα ιατρούς και από νομικά πρόσωπα, με την προϋπόθεση ότι τα τελευταία αναγνωρίζονται από το Υπουργείο Υγείας ως φορείς παροχής πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Δεν αρκεί, συνεπώς, μια επιχείρηση να συνεργάζεται με ιατρούς για να θεωρηθούν αυτομάτως απαλλασσόμενες όλες οι δικές της υπηρεσίες.
Στο πλαίσιο της απόφασης για την τηλεϊατρική, οι ιδιωτικοί φορείς ΠΦΥ περιλαμβάνουν περιοριστικά τα ιδιωτικά ιατρεία, πολυϊατρεία, διαγνωστικά εργαστήρια και εργαστήρια φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης. Η εγκύκλιος συνδέει την παροχή υπηρεσιών με νόμιμη δραστηριοποίηση στην Ελλάδα.
Όταν μεσολαβούν εφαρμογές τηλεϊατρικής, οι ιατροί παρέχουν υπηρεσίες ατομικά ή μέσω άλλων φορέων ιατρικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο συνεργασίας με τους δικαιούχους των εφαρμογών. Οι συμβεβλημένοι ιατροί οφείλουν να είναι πιστοποιημένοι στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Αυτές οι προϋποθέσεις δεν αντικαθιστούν τον έλεγχο του ιατρικού σκοπού κάθε υπηρεσίας.
Υποθετικά παραδείγματα για τον ΦΠΑ της τηλεξέτασης
Τα ακόλουθα παραδείγματα δείχνουν τη διάκριση, με την υπόθεση ότι ο πάροχος πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις. Δεν αρκεί να αντιγραφεί η περιγραφή μιας υπηρεσίας: η πραγματική παροχή πρέπει να αντιστοιχεί σε αυτήν.
| Υποθετική υπηρεσία | Σκοπός | Αντιμετώπιση ΦΠΑ |
|---|---|---|
| Τηλεξέταση ασθενούς για αξιολόγηση συμπτωμάτων και διάγνωση | Διάγνωση και περίθαλψη | Απαλλαγή, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις |
| Εξ αποστάσεως παρακολούθηση ασθενούς με χρόνια πάθηση | Παρακολούθηση της υγείας στο πλαίσιο περίθαλψης | Απαλλαγή, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις |
| Γενική διαδικτυακή ενημέρωση για θεραπείες, χωρίς σύνδεση με περίθαλψη ασθενούς | Πληροφόρηση γενικού χαρακτήρα | Κανονικός συντελεστής ΦΠΑ |
| Συμβουλευτική για ιατρικά μηχανήματα χωρίς σκοπό περίθαλψης | Πληροφόρηση για μηχανήματα | Κανονικός συντελεστής ΦΠΑ |
Ένας ιατρός μπορεί επομένως να παρέχει τόσο απαλλασσόμενη ιατρική περίθαλψη όσο και φορολογητέα συμβουλευτική. Η αντιμετώπιση της δεύτερης δεν προκύπτει από την ειδικότητά του, αλλά από το αντικείμενο της συγκεκριμένης αμοιβής.
Αμοιβή και παραστατικό όταν μεσολαβεί πλατφόρμα
Για την αμοιβή τηλεϊατρικής, προηγείται ο χαρακτηρισμός της υπηρεσίας. Αν πρόκειται για ιατρική περίθαλψη που πληροί τις προϋποθέσεις, εφαρμόζεται η απαλλαγή. Αν πρόκειται για γενική συμβουλευτική εκτός αυτών των σκοπών, εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής.
Η Ε.2008 διευκρινίζει τη μεταχείριση ΦΠΑ, αλλά δεν δίνει ειδικές οδηγίες για τον τύπο απόδειξης ή τιμολογίου, τον χρόνο έκδοσης ή την ακριβή ένδειξη στο παραστατικό. Αυτά επιβεβαιώνονται με τον λογιστή, σύμφωνα με την πραγματική συναλλαγή. Δεν προκύπτει ειδικός τύπος παραστατικού απλώς επειδή ο ιατρός εξετάζει εξ αποστάσεως.
Εάν μεσολαβεί πλατφόρμα, αποσαφηνίστε ποιος παρέχει την ιατρική υπηρεσία, ποιος λαμβάνει την αμοιβή και τι αφορά κάθε χωριστή χρέωση. Η εγκύκλιος δεν θεμελιώνει γενική απαλλαγή για όλες τις υπηρεσίες μιας πλατφόρμας. Η αξιολόγηση της δικής της χρέωσης χρειάζεται ξεχωριστό έλεγχο, ανάλογα με το αντικείμενο και τη συνεργασία.
Τι να ελέγξετε πριν από τη χρέωση
Ως πρακτική προετοιμασία, συγκεντρώστε μια σαφή περιγραφή της υπηρεσίας, την ιδιότητα του παρόχου και τους όρους τυχόν συνεργασίας με πλατφόρμα. Στόχος είναι να μπορεί να διακριθεί η αμοιβή περίθαλψης από άλλη υπηρεσία, χωρίς να στηρίζεται ο χαρακτηρισμός μόνο στον τίτλο της χρέωσης.
Συχνά λάθη
- Αυτόματη επιβολή ΦΠΑ επειδή η εξέταση γίνεται διαδικτυακά.
- Απαλλαγή κάθε χρέωσης επειδή ο πάροχος είναι ιατρός.
- Ταύτιση της γενικής ενημέρωσης με την εξατομικευμένη περίθαλψη.
- Επέκταση της απαλλαγής της ιατρικής αμοιβής σε χωριστή υπηρεσία πλατφόρμας χωρίς έλεγχο.
Σύντομος έλεγχος
- Υπάρχει σκοπός διάγνωσης, περίθαλψης, πρόληψης ή θεραπείας;
- Πληροί ο πάροχος τις προϋποθέσεις που περιγράφει η εγκύκλιος;
- Είναι σαφές τι αφορά η αμοιβή και ποιος παρέχει την υπηρεσία;
- Έχει επιβεβαιωθεί η σωστή αντιμετώπιση του παραστατικού για τη συγκεκριμένη συναλλαγή;
Χρήσιμα συμπληρωματικά: λογιστική υποστήριξη για ιατρούς και επαγγελματίες υγείας, σύσταση και λογιστική οργάνωση ιατρικής εταιρείας και, για την πλευρά της τεχνολογικής επιχείρησης, λογιστική υποστήριξη τεχνολογίας και πληροφορικής.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.