Όταν μια ιδιωτική κλινική καταβάλλει αμοιβή σε έναν ιατρό, το όνομα του πληρωτή δεν αρκεί για να αποφασιστεί ο χειρισμός του ΦΠΑ. Χρειάζεται να εξεταστεί τι ακριβώς αμείβεται: περίθαλψη ασθενών της κλινικής ή κάποια διαφορετική παροχή; Ούτε η πληρωμή από επιχείρηση αποκλείει από μόνη της την απαλλαγή της περίθαλψης ούτε η ιδιότητα του ιατρού την επεκτείνει σε κάθε αμοιβή.
Η παράγραφος 6 της Ε.2008/26.02.2026 της ΑΑΔΕ περιγράφει ακριβώς αυτή τη διάκριση. Διατηρεί την απαλλαγή για αμοιβές ιατρών ελευθέρων επαγγελματιών από ιδιωτικές κλινικές και νοσοκομεία, όταν δεν είναι μισθωτοί και οι αμοιβές αφορούν περίθαλψη ασθενών αυτών των φορέων. Αντιπαραβάλλει την αμοιβή που αφορά προμήθεια για σύσταση πελατείας, την οποία υπάγει στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ.
Ποια συγκεκριμένη περίπτωση εξετάζουμε
Το παράδειγμα αφορά ιατρό που ασκεί νόμιμα το επάγγελμά του ως ελεύθερος επαγγελματίας και συνεργάζεται με ιδιωτική κλινική στην Ελλάδα. Θεωρούμε ότι έχει ήδη αποσαφηνιστεί πως η συγκεκριμένη σχέση δεν είναι μισθωτή. Δεν εξετάζουμε μισθό, εταιρική διανομή ή συναλλαγή με φορέα του εξωτερικού.
Η διάταξη αφορά τη συγκεκριμένη αμοιβή του ιατρού. Δεν αποτελεί γενική απαλλαγή όλων των εσόδων της κλινικής. Επίσης, δεν αρκεί μια περιγραφή «ιατρικές υπηρεσίες» στην κατάσταση αμοιβών αν η πραγματική αιτία πληρωμής είναι διαφορετική. Η περιγραφή, η συμφωνία και η παροχή πρέπει να αντιστοιχούν μεταξύ τους.
Το ότι πληρώνει η κλινική δεν αλλάζει μόνο του τον σκοπό της υπηρεσίας
Ο ιατρός μπορεί να παρέχει περίθαλψη σε ασθενείς της κλινικής και να αμείβεται από την κλινική, αντί να εισπράττει απευθείας από κάθε ασθενή. Η παράγραφος 6 αναφέρεται ρητά σε αυτή τη μορφή αμοιβής. Συνεπώς, η ταυτότητα του πληρωτή δεν είναι από μόνη της λόγος να χαθεί η απαλλαγή που περιγράφει η εγκύκλιος.
Χρειάζεται όμως να διατηρούνται οι ουσιαστικές προϋποθέσεις. Οι παράγραφοι 4–5 της ίδιας εγκυκλίου συνδέουν την απαλλαγή με την ιατρική περίθαλψη και με σκοπούς διάγνωσης, περίθαλψης, πρόληψης και, στο μέτρο του δυνατού, θεραπείας ασθενειών ή ανωμαλιών της ανθρώπινης υγείας. Η ύπαρξη συνεργασίας με μια κλινική δεν μετατρέπει οποιαδήποτε άλλη εργασία σε περίθαλψη.
Για τον λογιστικό έλεγχο, η αφετηρία είναι επομένως η αιτία κάθε αμοιβής και η πραγματική υπηρεσία. Η ειδικότητα του ιατρού και ο τίτλος της κλινικής δίνουν πληροφορίες για τους συνεργαζομένους, αλλά δεν αντικαθιστούν την εξέταση του συγκεκριμένου αντικειμένου.
Μια κατάσταση 3.200 ευρώ χρειάζεται ανάλυση πριν από τον χαρακτηρισμό
Ας υποθέσουμε ότι κατά τον έλεγχο μιας υφιστάμενης κατάστασης αμοιβών εμφανίζονται δύο χωριστές γραμμές: 3.000 ευρώ για περίθαλψη ασθενών της κλινικής και 200 ευρώ για προμήθεια σύστασης πελατείας. Τα ποσά είναι δικό μας ενδεικτικό παράδειγμα, όχι ποσά της ΑΑΔΕ. Υποθέτουμε επίσης ότι έχει επιβεβαιωθεί η πραγματική αιτία κάθε γραμμής και δεν πρόκειται για απλές ανεξέλεγκτες ονομασίες.
Τα 3.200 ευρώ είναι το άθροισμα των αμοιβών πριν από τον χωριστό φορολογικό και πληρωτικό χειρισμό. Δεν είναι υπόδειγμα καθαρής τραπεζικής κατάθεσης. Δεν έχουμε υπολογίσει ΦΠΑ, παρακρατήσεις, συμψηφισμούς ή άλλο ποσό που μπορεί να επηρεάζει την εξόφληση.
| Επιβεβαιωμένη αιτία αμοιβής | Ποσό του παραδείγματος | Τι διακρίνει η Ε.2008 |
|---|---|---|
| Περίθαλψη ασθενών της κλινικής από μη μισθωτό ιατρό | 3.000 ευρώ | Η συγκεκριμένη αμοιβή καλύπτεται από την απαλλαγή, εφόσον επιβεβαιώνονται οι σχετικές προϋποθέσεις. |
| Χωριστή προμήθεια για σύσταση πελατείας | 200 ευρώ | Η εγκύκλιος την υπάγει στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ. |
| Συνολικό άθροισμα αμοιβών | 3.000 + 200 = 3.200 ευρώ | Το άθροισμα δεν δημιουργεί ενιαία αιτία ούτε ενιαίο φορολογικό χαρακτηρισμό. |
Ο πίνακας δεν προτείνει συμφωνία προμήθειας. Ο φορολογικός χαρακτηρισμός είναι διαφορετικό ζήτημα από τη νομιμότητα μιας συνεργασίας και την ιατρική δεοντολογία. Η αναφορά μιας αμοιβής σε φορολογική εγκύκλιο δεν αποτελεί άδεια σύναψης αντίστοιχων συμφωνιών· τα σχετικά ζητήματα εξετάζονται στο αρμόδιο επαγγελματικό και νομικό πλαίσιο.
Από την ανάλυση αμοιβών στο παραστατικό και στην εξόφληση
Πρακτικά, ο φάκελος πρέπει να επιτρέπει τη σύνδεση της συμφωνίας με την κατάσταση της κλινικής και με το αντίστοιχο παραστατικό του ιατρού. Η περίοδος, η κατηγορία παροχής και το ποσό κάθε αμοιβής χρειάζεται να αναγνωρίζονται στα ίδια στοιχεία. Έτσι μπορεί να ελεγχθεί αν το παραστατικό αποτυπώνει όσα πράγματι αμείφθηκαν.
Η εξόφληση ακολουθεί ως ξεχωριστή συμφωνία ποσών. Αν η τραπεζική κίνηση διαφέρει από το άθροισμα της κατάστασης, ζητείται η ανάλυση των κρατήσεων, των προηγούμενων υπολοίπων ή άλλων κινήσεων που την εξηγούν. Μια ανεξήγητη διαφορά δεν αντιμετωπίζεται αυθαίρετα ως νέα αμοιβή ή ως λόγος αλλαγής του χαρακτηρισμού της περίθαλψης.
| Στοιχείο ελέγχου | Ερώτημα που πρέπει να απαντά |
|---|---|
| Συμφωνία συνεργασίας και πραγματικό αντικείμενο | Για ποια υπηρεσία αμείβεται ο ιατρός και με ποια σχέση; |
| Ανάλυση αμοιβών της κλινικής | Ποιο ποσό και ποια περίοδος αντιστοιχούν σε κάθε επιβεβαιωμένη αιτία; |
| Παραστατικό του ιατρού | Συνδέεται η περιγραφή και το ποσό με την ίδια πραγματική παροχή; |
| Κατάσταση εξόφλησης και τραπεζική κίνηση | Πώς προκύπτει το ποσό που καταβλήθηκε μετά τις επιμέρους κινήσεις; |
Αυτός είναι πρακτικός κατάλογος προετοιμασίας, όχι νέο υποχρεωτικό έντυπο της ΑΑΔΕ. Για τη λογιστική συζήτηση χρησιμοποιούνται οι αναγκαίες πληροφορίες για τη σχέση, την κατηγορία υπηρεσίας και τα ποσά. Δεν χρειάζεται να αποστέλλονται ιατρικοί φάκελοι ή διαγνώσεις ασθενών για να αναλυθεί το συγκεκριμένο παράδειγμα αμοιβών.
Η γραμμή «πρόσθετη αμοιβή» μένει ανοικτή μέχρι να εξηγηθεί
Αν η κατάσταση γράφει απλώς «πρόσθετη αμοιβή» ή «bonus», δεν προκύπτει αυτομάτως ούτε ότι αφορά περίθαλψη ούτε ότι είναι προμήθεια για σύσταση πελατείας. Χρειάζεται να εξηγηθεί η αιτία της, με βάση τη συμφωνία και όσα παρασχέθηκαν. Η επιλογή γίνεται από τα πραγματικά στοιχεία και όχι από την περιγραφή που θα έδινε ευνοϊκότερο φορολογικό αποτέλεσμα.
Αν τα στοιχεία της κατάστασης δεν συμφωνούν με τη συνεργασία, ζητείται διευκρίνιση από την κλινική πριν οριστικοποιηθεί ο χειρισμός. Η αρχική εικόνα και η τεκμηριωμένη εξήγηση διατηρούνται στον φάκελο, ώστε μια μεταγενέστερη ερώτηση να μπορεί να απαντηθεί από τα ίδια δεδομένα.
Τι αφήνουμε έξω από αυτόν τον έλεγχο
Η ανάλυση ακολουθεί τη συγκεκριμένη διάκριση της εγκυκλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2026. Δεν υπολογίζει εφαρμοστέο ποσοστό φόρου, παρακράτηση ή τελικό πληρωτέο ποσό και δεν εξετάζει ειδικά φορολογικά καθεστώτα, μεταβολές μητρώου ή προθεσμίες. Για την πραγματική συναλλαγή αυτά ελέγχονται χωριστά, με το πλαίσιο που εφαρμόζεται τότε.
Αν η παροχή γίνεται εξ αποστάσεως, δείτε επίσης τη διάκριση περίθαλψης και γενικής ενημέρωσης στην τηλεϊατρική. Για την ευρύτερη παρακολούθηση απαιτήσεων και συνεργασιών υπάρχει η λογιστική οργάνωση για ιατρούς και επαγγελματίες υγείας. Για μια συγκεκριμένη εκκρεμότητα, στείλτε το ερώτημά σας με τη συμφωνία και μια ανωνυμοποιημένη ανάλυση αμοιβών, ώστε να ελεγχθούν πρώτα οι πραγματικές αιτίες των ποσών.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.