Μεσιτικό γραφείο: εξόφληση όταν ο πελάτης πληρώνει και τον συνεργάτη

Ο πελάτης εξόφλησε τη μεσιτική αμοιβή, αλλά στον λογαριασμό του γραφείου μπήκε μόνο ένα μέρος της. Το υπόλοιπο το κατέβαλε απευθείας σε άλλο μεσίτη, για να πληρώσει τη συνεργασία που όφειλε το γραφείο. Αν το λογιστήριο δει μόνο τη δική του τραπεζική πίστωση, μπορεί να αφήσει ανοικτές δύο οφειλές που έχουν ήδη εξοφληθεί: του πελάτη προς το γραφείο και του γραφείου προς τον συνεργάτη.

Το κρίσιμο είναι ποιος δικαιούται κάθε αμοιβή και ποια οφειλή εξοφλεί κάθε πληρωμή. Εξετάζουμε συγκεκριμένα την περίπτωση όπου ολόκληρη η αμοιβή του πελάτη ανήκει στο γραφείο και ο δεύτερος μεσίτης έχει χωριστή απαίτηση από το ίδιο το γραφείο για υπηρεσία που του παρείχε. Η απευθείας πληρωμή δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει αυτή τη σχέση.

Δύο υπηρεσίες και δύο διαφορετικά υπόλοιπα

Ας πάρουμε μια ελληνική μεσιτική ΙΚΕ που εφαρμόζει πλήρως τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα και συνεχίζει κανονικά τη δραστηριότητά της. Η υπηρεσία προς τον πελάτη έχει ολοκληρωθεί πλήρως, το ανεπιφύλακτο δικαίωμα αμοιβής έχει επιβεβαιωθεί, το ποσό έχει επιμετρηθεί αξιόπιστα και η εισροή του οικονομικού οφέλους έχει κριθεί τεκμηριωμένα πολύ πιθανή. Έχει ήδη αναγνωριστεί σωστά καθαρό έσοδο 10.000 ευρώ.

Ο συνεργάτης έχει επίσης ολοκληρώσει τη δική του υπηρεσία προς την ΙΚΕ. Η αμοιβή του, 3.000 ευρώ, έχει ήδη αναγνωριστεί ορθά ως έξοδο και υποχρέωση του γραφείου. Δεν πρόκειται για ανεξάρτητη αμοιβή που ο συνεργάτης δικαιούται απευθείας από τον πελάτη ούτε για ποσό του πελάτη που το γραφείο απλώς διαχειρίζεται.

Για να είναι καθαρό το παράδειγμα, εξετάζουμε μόνο τα υπόλοιπα των καθαρών αμοιβών. Κάθε φορολογικό ή άλλο σκέλος έχει ήδη καταχωριστεί σωστά και εξοφληθεί χωριστά, εκτός του παραδείγματος. Επομένως, τα πραγματικά υπόλοιπα που απομένουν είναι απαίτηση 10.000 ευρώ από τον πελάτη και υποχρέωση 3.000 ευρώ προς τον συνεργάτη. Αυτό δεν σημαίνει απαλλαγή από ΦΠΑ ούτε ότι η καθαρή αμοιβή ισούται με το συνολικό ποσό ενός παραστατικού.

Οι παραπάνω αναγνωρίσεις και επιμετρήσεις έχουν ήδη ελεγχθεί με το εφαρμοζόμενο πλαίσιο. Δεν εκκρεμεί όρος, αμφισβήτηση, απομείωση, συναλλαγματική διαφορά ή σημαντικό χρηματοδοτικό στοιχείο που να αλλάζει τα ποσά. Για το διαφορετικό ερώτημα της αναγνώρισης μιας ολοκληρωμένης αμοιβής πριν από την τιμολόγηση, δείτε τη μεσιτική προμήθεια στο κλείσιμο της χρήσης.

Τι ακριβώς εξοφλεί η πληρωμή του πελάτη

Στην ίδια υπόθεση υπάρχει έγκυρη τριμερής συμφωνία, με επιβεβαιωμένο περιεχόμενο από τους αρμόδιους επαγγελματίες: ο πελάτης καταβάλλει 7.000 ευρώ στην ΙΚΕ και 3.000 ευρώ στον συνεργάτη για λογαριασμό της ΙΚΕ. Οι πληρωμές έχουν πράγματι εκτελεστεί και έχει επιβεβαιωθεί ότι εξοφλούν ολόκληρα τα δύο παραπάνω υπόλοιπα. Δεν αρκεί μια εντολή που δεν εκτελέστηκε ή η περιγραφή μιας μεταφοράς στην τράπεζα.

Η πίστωση των 7.000 ευρώ στον λογαριασμό της ΙΚΕ καλύπτει ένα μέρος της απαίτησής της. Η απευθείας καταβολή των 3.000 ευρώ στον συνεργάτη έχει διπλή σύνδεση: εξοφλεί το υπόλοιπο της απαίτησης από τον πελάτη και ταυτόχρονα την υποχρέωση της ΙΚΕ προς τον συνεργάτη. Το ίδιο πραγματικό ποσό παρακολουθείται και στις δύο σχέσεις· δεν εμφανίζεται ως δεύτερη τραπεζική είσπραξη του γραφείου.

Το μηδενικό υπόλοιπο δεν προκύπτει επειδή αφαιρέσαμε δύο αριθμούς σε έναν πίνακα. Προκύπτει επειδή οι συγκεκριμένες πληρωμές εκπλήρωσαν τις συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Αν η δεύτερη πληρωμή δεν έχει γίνει ή δεν έχει αποδειχθεί τι εξοφλεί, το παράδειγμα δεν επιτρέπει να κλείσουν μηχανικά οι καρτέλες.

Το έσοδο και το έξοδο δεν αλλάζουν με τη διαδρομή των χρημάτων

Η ΙΚΕ εξακολουθεί να εμφανίζει το δικό της έσοδο των 10.000 ευρώ και χωριστά το ήδη αναγνωρισμένο έξοδο των 3.000 ευρώ. Το ότι μπήκε στην τράπεζά της το ποσό των 7.000 ευρώ δεν μετατρέπει την αμοιβή της σε έσοδο 7.000 ευρώ. Αντίστοιχα, η εξόφληση του συνεργάτη δεν δημιουργεί δεύτερο έξοδο για την ίδια υπηρεσία.

Δεν υπάρχει εδώ διαγραφή χρέους από παραίτηση του συνεργάτη ούτε έκπτωση του γραφείου προς τον πελάτη. Κανείς δεν χάρισε το ποσό των 3.000 ευρώ: ο συνεργάτης το εισέπραξε και η πληρωμή κάλυψε την πραγματική υποχρέωση της ΙΚΕ. Η ολοκλήρωση της εξόφλησης, με τα δεδομένα του παραδείγματος, δεν δημιουργεί νέο κέρδος ή ζημία.

Η διαφορά των 7.000 ευρώ μεταξύ αυτής της αμοιβής και αυτού του κόστους δεν είναι αυτομάτως το συνολικό κέρδος της εταιρείας, το φορολογητέο εισόδημα ή το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού της. Η ευρύτερη εικόνα των συνεργασιών και του αποτελέσματος ανά υπόθεση αναπτύσσεται στον οδηγό για τη λογιστική οργάνωση του μεσιτικού γραφείου.

Πώς συνδέονται τα στοιχεία στην ίδια μεσιτική υπόθεση

Το λογιστήριο χρειάζεται να μπορεί να ακολουθήσει ολόκληρη τη διαδρομή. Η ανάθεση και τα στοιχεία ολοκλήρωσης συνδέουν τον πελάτη με τη συγκεκριμένη αμοιβή της ΙΚΕ. Η χωριστή συνεργασία συνδέει την ΙΚΕ με την υπηρεσία και την αμοιβή του άλλου μεσίτη. Η τριμερής συμφωνία εξηγεί γιατί μέρος της εξόφλησης κατευθύνθηκε απευθείας στον δεύτερο.

Στη συνέχεια αντιστοιχίζονται τα στοιχεία των πραγματικών πληρωμών, με τα πρόσωπα, τις ημερομηνίες και τα ποσά τους. Η κίνηση της ΙΚΕ τεκμηριώνει τη δική της είσπραξη. Η καταβολή προς τον συνεργάτη και η επιβεβαιωμένη εξοφλητική επίδρασή της τεκμηριώνουν το μέρος που δεν πέρασε από την τράπεζα της ΙΚΕ. Όλα συνδέονται με την ίδια υπόθεση και με τα ήδη καταχωρισμένα στοιχεία, ώστε να εξηγούνται και οι δύο μηδενισμοί.

Αν καταχωριστεί μόνο η είσπραξη των 7.000 ευρώ, μπορεί να συνεχίσει να εμφανίζεται απαίτηση 3.000 ευρώ από έναν ήδη εξοφλημένο πελάτη και υποχρέωση 3.000 ευρώ προς έναν ήδη πληρωμένο συνεργάτη. Αν καταχωριστεί ξανά ως έξοδο η απευθείας πληρωμή, επιβαρύνεται δεύτερη φορά η ίδια συνεργασία. Η συμφωνία των δύο καρτελών με τα αποδεικτικά της υπόθεσης αποκαλύπτει αυτά τα συγκεκριμένα λάθη.

Η λογιστική βάση και τα όρια του παραδείγματος

Τα άρθρα 17 και 25 του ν. 4308/2014 στηρίζουν τη χωριστή αναγνώριση των συναλλαγών και των σχετικών εσόδων και εξόδων. Το άρθρο 19 συνδέει την παύση αναγνώρισης μιας χρηματοοικονομικής απαίτησης με τη λήξη των συμβατικών δικαιωμάτων επί των ταμειακών ροών της, ενώ το άρθρο 22 συνδέει την παύση μιας χρηματοοικονομικής υποχρέωσης με την εκπλήρωση, ακύρωση ή εκπνοή της συμβατικής δέσμευσης. Στο παράδειγμα έχει επιβεβαιωθεί πραγματική εξόφληση, με σωστή προηγούμενη επιμέτρηση και χωρίς άλλο αντάλλαγμα ή υπόλοιπο.

Η πηγή είναι το πλήρες αρχικό ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014 του ν. 4308/2014, από το αρχείο της ΑΑΔΕ, που φιλοξενείται στο drcc.eu. Πρόκειται για το αρχικό κείμενο του 2014, όχι για σημερινή κωδικοποίηση ή επιβεβαίωση ότι δεν μεσολάβησαν αλλαγές. Σε πραγματική εφαρμογή ελέγχονται το ισχύον πλαίσιο και τα στοιχεία της εταιρείας.

Το άρθρο αφορά τη χρηματοοικονομική απεικόνιση αυτής της εξόφλησης. Δεν καθορίζει ποιος δικαιούται νομικά τη μεσιτική προμήθεια, πώς συντάσσεται η συμφωνία, ποιος εκδίδει κάθε παραστατικό ή ποιος είναι ο χειρισμός ΦΠΑ, παρακράτησης, φορολογικής έκπτωσης και myDATA. Αν ο συνεργάτης έχει δική του απαίτηση από τον πελάτη, υπάρχει ανεξόφλητο φορολογικό σκέλος ή δεν έχει επιβεβαιωθεί η εξόφληση και των δύο σχέσεων, χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση.