Έκπτωση προμηθευτή: τι αλλάζει στο απόθεμα και στο κόστος πωληθέντων;

Ο προμηθευτής στέλνει πιστωτικό έκπτωσης για μια αγορά, αλλά αρκετά από τα εμπορεύματα έχουν ήδη πουληθεί. Πού θα φανεί η μείωση; Αν όλο το πιστωτικό περάσει στο κόστος των πωληθέντων, το εμπόρευμα που μένει στην αποθήκη μπορεί να κρατήσει υψηλότερο κόστος από αυτό που πραγματικά του αναλογεί. Αν αφαιρεθεί όλο από το απόθεμα, συμβαίνει το αντίστροφο.

Το πρώτο βήμα είναι να διαπιστωθεί τι ακριβώς μειώνει ο προμηθευτής. Μια πραγματική έκπτωση στην τιμή αγοράς διορθώνει το κόστος των εμπορευμάτων που καλύπτει. Η λέξη «πιστωτικό» στην επικεφαλίδα δεν αρκεί: χρειάζονται η συμφωνία, η αρχική αγορά και τα συγκεκριμένα είδη στα οποία αναφέρεται.

Η έκπτωση αφορά την τιμή, όχι επιστροφή τεμαχίων

Ας πάρουμε μια εμπορική ΙΚΕ που εφαρμόζει τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα και παρακολουθεί λογιστικά τα αποθέματά της. Αγοράζει μία παρτίδα 100 ίδιων εμπορευμάτων, με κόστος 15 € το τεμάχιο. Από αυτά πουλά 60 και στην απογραφή βρίσκει τα υπόλοιπα 40, τα οποία εξακολουθούν να της ανήκουν.

Μέσα στην ίδια χρήση ο προμηθευτής χορηγεί συμφωνημένη, οριστική έκπτωση 1 € για καθένα από τα 100 τεμάχια της αρχικής αγοράς. Το πιστωτικό των 100 € συνδέεται αποδεδειγμένα με αυτή τη μείωση τιμής. Δεν επιστρέφεται κανένα προϊόν και δεν πρόκειται για αμοιβή διαφήμισης ή άλλη υπηρεσία προς τον προμηθευτή.

Όλα τα ποσά είναι υποθετικά λογιστικά κόστη. Για να φανεί καθαρά ο επιμερισμός, δεν υπάρχουν αρχικό απόθεμα, άλλες αγορές ή πρόσθετα κόστη. Δεν υπολογίζουμε ΦΠΑ ή φόρο εισοδήματος. Επίσης, θεωρούμε δεδομένο ότι δεν προκύπτει χαμηλότερη καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία που να απαιτεί πρόσθετη μείωση του αποθέματος.

Το νέο κόστος είναι 14 € για κάθε τεμάχιο

Η έκπτωση αφορά ολόκληρη τη συγκεκριμένη αγορά. Επομένως, το κόστος ανά τεμάχιο γίνεται 15 − 1 = 14 €. Με αυτό το κόστος παρακολουθούμε τόσο τα εμπορεύματα που πουλήθηκαν όσο και εκείνα που απομένουν.

Τα 60 € μειώνουν το κόστος των συγκεκριμένων πωληθέντων. Τα άλλα 40 € μειώνουν την αξία των εμπορευμάτων που παραμένουν στο απόθεμα. Η συμφωνία κλείνει: 840 + 560 = 1.400 €, δηλαδή η αρχική αγορά των 1.500 € μείον την έκπτωση των 100 €.

Στην αποθήκη εξακολουθούν να υπάρχουν 40 τεμάχια. Το πιστωτικό τιμής αλλάζει το κόστος τους, όχι την ποσότητά τους. Για την περίπτωση όπου πράγματι φεύγουν προϊόντα προς τον προμηθευτή, χρειάζεται ο διαφορετικός έλεγχος φυσικής επιστροφής εμπορευμάτων και πιστωτικού.

Γιατί δεν αφαιρούνται και τα 100 € από ένα μόνο μέρος

Αν μειώναμε κατά 100 € μόνο το κόστος των πωληθέντων, θα εμφάνιζε 800 € αντί για 840 €, ενώ το υπόλοιπο απόθεμα θα έμενε στα 600 € αντί για 560 €. Το συνολικό κόστος θα συμφωνούσε αριθμητικά στα 1.400 €, αλλά η κατανομή του θα ήταν λανθασμένη.

Αντίστοιχα, αν αφαιρούσαμε όλη την έκπτωση μόνο από το απόθεμα, θα έμεναν 500 € στην αποθήκη και 900 € στα πωληθέντα. Πάλι θα έβγαινε το ίδιο άθροισμα. Γι’ αυτό η συμφωνία μόνο του συνολικού ποσού δεν αποδεικνύει ότι αποτιμήθηκαν σωστά και τα δύο μέρη.

Η βάση είναι το κόστος κτήσης. Το άρθρο 20 του ν. 4308/2014 προβλέπει την αναγνώριση των αποθεμάτων στο κόστος και τη μεταγενέστερη σύγκριση με την καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία. Στον ορισμό του Παραρτήματος Α, το κόστος κτήσης περιλαμβάνει τις δαπάνες αγοράς και αφαιρεί τις μειώσεις του κόστους. Το άρθρο 25 περιλαμβάνει στα έξοδα το κόστος των πωληθέντων αγαθών. Ο παραπάνω επιμερισμός εφαρμόζει αυτές τις αρχές στα συγκεκριμένα δεδομένα· δεν αποτελεί αυτούσιο νομοθετικό τύπο για κάθε πιστωτικό.

Τι χρειάζεται να συμφωνήσει το λογιστήριο

Η αρχική αγορά, η συμφωνία έκπτωσης και το πιστωτικό πρέπει να εξηγούν μαζί γιατί μειώνεται κατά 1 € το κόστος και των 100 τεμαχίων. Οι κινήσεις αποθήκης και η απογραφή χρειάζονται για να τεκμηριωθούν τα 60 πωληθέντα και τα 40 που απομένουν. Ένας απλός πίνακας σαν τον παραπάνω βοηθά στη συμφωνία, χωρίς να αποτελεί ειδικό υποχρεωτικό έντυπο.

Αν το πιστωτικό γράφει μόνο ένα συνολικό «bonus», χωρίς σαφή βάση υπολογισμού, δεν έχουμε ακόμη τα στοιχεία για την ίδια κατανομή. Ούτε μεταφέρεται μηχανικά το 60/40 σε επιχείρηση με πολλές αγορές, διαφορετικές τιμές ή διαφορετικούς όρους. Εκεί εξετάζονται η πραγματική αιτία της πίστωσης, η περίοδος που αφορά και η μέθοδος κόστους που εφαρμόζεται στα συγκεκριμένα αποθέματα. Για το ευρύτερο θέμα, δείτε πώς η αποτίμηση αποθέματος επηρεάζει το αποτέλεσμα της χρήσης.

Οι αναφορές στα άρθρα και στον ορισμό βασίζονται στο πλήρες αρχικό ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014 του ν. 4308/2014, όπως διατίθεται από την ΑΑΔΕ και φιλοξενείται εδώ. Πρόκειται για το αρχικό κείμενο του 2014, όχι για σημερινή κωδικοποίηση. Στο πραγματικό κλείσιμο ελέγχονται το ισχύον πλαίσιο της εταιρείας, η λογιστική πολιτική και τα παραστατικά της συγκεκριμένης έκπτωσης.

Αν το πιστωτικό έχει συμφωνήσει με τον προμηθευτή αλλά δεν είναι σαφές ποιο κόστος διορθώνει, μπορείτε να μας στείλετε το λογιστικό ερώτημά σας, αναφέροντας την αγορά και το απόθεμα που αφορά.