Ένα κατάστημα ανταλλακτικών ολοκληρώνει συμφωνημένη προβολή προϊόντων για έναν προμηθευτή του. Στο σημείωμα του προμηθευτή, η αμοιβή εμφανίζεται ως «bonus». Πριν μειωθεί το κόστος των αγορασμένων ανταλλακτικών, χρειάζεται να απαντηθεί ένα άλλο ερώτημα: πληρώνεται μια υπηρεσία που πρόσφερε το κατάστημα ή μειώθηκε πράγματι η τιμή αγοράς των εμπορευμάτων;
Ο ίδιος αντισυμβαλλόμενος μπορεί να είναι προμηθευτής για τα προϊόντα και πελάτης για μια χωριστή υπηρεσία. Η κοινή επωνυμία και η λέξη «bonus» δεν καταργούν αυτή τη διάκριση.
Τι έχει αναλάβει πραγματικά το κατάστημα
Στο υποθετικό μας παράδειγμα, μια ελληνική ΙΚΕ λιανικής ανταλλακτικών εφαρμόζει τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα. Έχει ξεχωριστή συμφωνία για συγκεκριμένο πρόγραμμα προβολής μιας σειράς προϊόντων του προμηθευτή, με προγραμματισμένες παρουσιάσεις στους πελάτες και συμφωνημένο υλικό προβολής. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε μέσα στην περίοδο. Η υπηρεσία, η αξιόπιστα μετρημένη αμοιβή και η πολύ υψηλή πιθανότητα είσπραξής της έχουν ήδη τεκμηριωθεί.
Δεν αρκεί να υπάρχουν προϊόντα της μάρκας στο συνηθισμένο ράφι. Εδώ θεωρούμε δεδομένο ότι παρασχέθηκε πραγματική, χωριστά συμφωνημένη υπηρεσία και ότι η τιμή αγοράς των ανταλλακτικών δεν μειώθηκε. Αν αυτά είναι ασαφή, χρειάζεται διερεύνηση της ίδιας της συμφωνίας πριν επιλεγεί λογιστικός χειρισμός.
Η δουλευμένη αμοιβή δεν διορθώνει την τιμή αγοράς
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αμοιβή παρακολουθείται ως έσοδο από την υπηρεσία προβολής. Δεν μοιράζεται στα απούλητα ανταλλακτικά σαν να ήταν έκπτωση στην αγορά τους. Ούτε αλλάζει τις ποσότητες της αποθήκης. Το κατάστημα έχει κερδίσει την αμοιβή επειδή ολοκλήρωσε τη συμφωνημένη υπηρεσία, όχι επειδή αγόρασε περισσότερα τεμάχια.
Η διάκριση στηρίζεται στην οικονομική ουσία της συναλλαγής και στην αρχή του δεδουλευμένου. Τα άρθρα 17 και 25 του αρχικού ΦΕΚ του ν. 4308/2014 συνδέουν τη λογιστική απεικόνιση με την πραγματική συναλλαγή και την αναγνώριση του εσόδου με την περίοδο στην οποία καθίσταται δουλευμένο. Η πλήρης Λογιστική Οδηγία της ΕΛΤΕ του 2015, στην ενότητα 25.4, εξηγεί τις προϋποθέσεις αναγνώρισης εσόδων υπηρεσιών.
Εδώ δεν επιλέγουμε μέθοδο για ένα ημιτελές πρόγραμμα ούτε υπολογίζουμε πρόοδο. Εξετάζουμε την ήδη ολοκληρωμένη και δουλευμένη υπηρεσία των συγκεκριμένων δεδομένων. Επίσης, η αναγνώριση της αμοιβής δεν σημαίνει ότι ολόκληρη αποτελεί κέρδος: τα σχετικά έξοδα εξετάζονται και αναγνωρίζονται χωριστά.
Τι αλλάζει όταν πρόκειται όντως για έκπτωση
Αν τα στοιχεία δείχνουν πραγματική μείωση της τιμής αγοράς, ακολουθείται ο διαφορετικός έλεγχος της έκπτωσης προμηθευτή στο απόθεμα και στο κόστος πωληθέντων. Δεν μετατρέπουμε μια τέτοια έκπτωση σε έσοδο υπηρεσίας μόνο και μόνο επειδή ο προμηθευτής χρησιμοποίησε διαφορετική περιγραφή.
Αντίστοιχα, μια αναγνωρισμένη αμοιβή υπηρεσίας δεν μειώνει μηχανικά τις δαπάνες αγοράς. Για τα πραγματικά έξοδα που συνδέονται με την παραλαβή, δείτε τον χωριστό επιμερισμό των μεταφορικών στο κόστος κάθε είδους ανταλλακτικού. Το ότι διαφορετικά ποσά αφορούν την ίδια εμπορική συνεργασία δεν τα κάνει ένα ενιαίο κονδύλι.
Ποια στοιχεία δίνουμε στο λογιστήριο
Η συμφωνία πρέπει να εξηγεί τι ακριβώς ανέλαβε το κατάστημα, για ποια περίοδο και με ποια αμοιβή. Τα στοιχεία εκτέλεσης και η σχετική επικοινωνία χρειάζονται για να συνδεθεί η πληρωμή με την υπηρεσία που πράγματι παραδόθηκε. Μια φωτογραφία του ραφιού ή ο τίτλος ενός σημειώματος δεν αποδεικνύουν μόνα τους ολόκληρη τη συναλλαγή.
Παράλληλα διαβάζονται οι αγορές και τυχόν πραγματικές συμφωνίες μείωσης τιμής. Αν ένα συνολικό ποσό καλύπτει και προβολή και έκπτωση, δεν επινοούμε ποσοστό διαχωρισμού για να κλείσει η καταχώριση. Ζητάμε τα στοιχεία που εξηγούν κάθε μέρος. Πρόκειται για οργάνωση της τεκμηρίωσης, όχι για κατάλογο ειδικών υποχρεωτικών εντύπων.
Οι πηγές είναι το πλήρες αρχικό ΦΕΚ του 2014 και η πλήρης οδηγία του 2015, όχι σημερινή κωδικοποίηση. Σε πραγματική συνεργασία ελέγχονται το εφαρμοζόμενο πλαίσιο, οι όροι και η εκτέλεσή της. Η έκδοση φορολογικών παραστατικών, ο ΦΠΑ και τυχόν συμψηφισμός πληρωμών εξετάζονται χωριστά από τη συγκεκριμένη λογιστική διάκριση.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.