Πελάτης από Γερμανία: πότε εκδίδετε τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ;

Πελάτης από Γερμανία ζητά τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ. Πότε επιτρέπεται;

Ένας πελάτης από τη Γερμανία σάς ζητά να εκδώσετε τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ. Το αίτημα μπορεί να συνδέεται με την απαλλαγή για παράδοση αγαθών σε άλλο κράτος μέλος, αλλά η χώρα του πελάτη δεν αρκεί για να αποφασίσετε. Η απάντηση εξαρτάται από τη μετακίνηση των αγαθών, την ιδιότητα του αγοραστή και τον ΑΦΜ ΦΠΑ που διαθέτει σε άλλο κράτος μέλος και έχει γνωστοποιήσει στον προμηθευτή.

Στον έλεγχο ανήκει και ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας. Η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται όταν ο προμηθευτής δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις υποβολής ή όταν ο πίνακας δεν περιέχει τις ορθές πληροφορίες για τη συγκεκριμένη παράδοση. Υπάρχει εξαίρεση όταν ο προμηθευτής μπορεί να αιτιολογήσει δεόντως την παράλειψή του κατά τρόπο ικανοποιητικό στις αρμόδιες αρχές.

Με απλά λόγια, το τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ είναι το αποτέλεσμα της εξέτασης αυτών των προϋποθέσεων. Η φράση «είμαστε εταιρεία στη Γερμανία» ανοίγει τη συζήτηση, αλλά χρειάζεται να συνδεθεί με τη συγκεκριμένη πώληση: ποιος αγοράζει, πού μεταφέρονται τα αγαθά και πώς τεκμηριώνονται και δηλώνονται τα στοιχεία της παράδοσης.

Τι είναι η απαλλαγή και ποια συναλλαγή αφορά

Η απαλλαγή αφορά την παράδοση αγαθών, κατά την έννοια του άρθρου 5, τα οποία αποστέλλονται ή μεταφέρονται σε άλλο κράτος μέλος. Η μεταφορά μπορεί να γίνεται από τον πωλητή, από τον αποκτώντα ή από άλλο πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό τους. Επομένως, το ποιος οργανώνει τη διακίνηση δεν δίνει από μόνο του την απάντηση για τον ΦΠΑ.

Η λέξη «ενδοκοινοτική» περιγράφει εδώ τη μετακίνηση των αγαθών μεταξύ κρατών μελών. Η διεύθυνση του πελάτη και ο προορισμός των αγαθών είναι διαφορετικές πληροφορίες. Η πρώτη αφορά τον αγοραστή, ενώ η δεύτερη τη διακίνηση της συγκεκριμένης πώλησης. Για την εξεταζόμενη απαλλαγή, ελέγχετε χωριστά την ιδιότητα και τον γνωστοποιημένο ΑΦΜ ΦΠΑ του αγοραστή, καθώς και την αποστολή ή μεταφορά των αγαθών σε άλλο κράτος μέλος.

Αυτό βοηθά να διαβαστεί σωστά και το αίτημα για τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ. Ο πελάτης εκφράζει την αντιμετώπιση που ζητά, όμως ο προμηθευτής χρειάζεται να εξετάσει αν η παράδοση εμπίπτει στον κανόνα. Η συμφωνία των δύο πλευρών δεν αντικαθιστά τις προϋποθέσεις που αφορούν τον αγοραστή, τον αριθμό του, τη μεταφορά και τον ανακεφαλαιωτικό πίνακα.

Ποιον αφορά και γιατί μετρά η ιδιότητα του αγοραστή

Τα αγαθά πρέπει να παραδίδονται σε άλλον υποκείμενο στον φόρο ή σε νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο στον φόρο που ενεργεί με αυτή την ιδιότητα σε άλλο κράτος μέλος. Για τον μη ειδικό, το ουσιαστικό σημείο είναι ότι ο κανόνας εξετάζει και τη φορολογική ιδιότητα του αγοραστή. Η περιγραφή «πελάτης εξωτερικού» δεν περιέχει αρκετές πληροφορίες για να ολοκληρωθεί αυτός ο έλεγχος.

Έτσι, μια γερμανική διεύθυνση δεν αρκεί για να στηρίξει την απαλλαγή. Αν ο πελάτης είναι ιδιώτης, δεν μπορείτε να βασιστείτε απλώς στη χώρα κατοικίας του για την εξεταζόμενη διάταξη. Αν εμφανίζεται ως επιχείρηση, χρειάζεται και πάλι να εξεταστούν οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Η εμπορική περιγραφή του πελάτη δεν εξαντλεί τη φορολογική αξιολόγηση.

Αντίστοιχα, ένα μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο δεν αποκλείεται αυτομάτως από τον βασικό κανόνα. Η συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνεται στη διάταξη, με τις προϋποθέσεις της. Αυτό έχει πρακτική σημασία: ούτε η λέξη «επιχείρηση» αρκεί για να εγκριθεί η απαλλαγή ούτε η περιγραφή «μη υποκείμενο νομικό πρόσωπο» αρκεί για να απορριφθεί χωρίς περαιτέρω εξέταση.

Η εξαίρεση που αφορά τις αποκτήσεις του πελάτη

Η ίδια συναλλαγή εξετάζεται από διαφορετική πλευρά για κάθε μέρος. Για τον πωλητή μιλάμε για παράδοση αγαθών, ενώ για τον αγοραστή για απόκτηση. Η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται στις παραδόσεις προς υποκείμενους στον φόρο ή νομικά πρόσωπα μη υποκείμενα στον φόρο, των οποίων οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών δεν υπόκεινται στον ΦΠΑ βάσει των δύο πρώτων εδαφίων της παραγράφου 2 του άρθρου 14.

Ο αποκλεισμός αυτός συνδέεται με τη φορολογική αντιμετώπιση των αποκτήσεων του συγκεκριμένου αγοραστή. Δεν αφορά συλλήβδην κάθε μη υποκείμενο νομικό πρόσωπο. Γι’ αυτό χρειάζεται χωριστή εξέταση, ακόμη και όταν έχουν ήδη διευκρινιστεί η χώρα του πελάτη και ο αριθμός που γνωστοποίησε.

Αν ο αγοραστής εμπίπτει σε αυτή την εξαίρεση, η μεταφορά των αγαθών σε άλλο κράτος μέλος δεν την παραμερίζει. Το ίδιο ισχύει για τη γνωστοποίηση ΑΦΜ ΦΠΑ. Οι πληροφορίες αυτές παραμένουν ουσιαστικές, αλλά δεν καταργούν τον ειδικό αποκλεισμό. Η απόφαση χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τον κανόνα μαζί με την εξαίρεσή του.

Πριν εκδώσετε τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ: ο ΑΦΜ ΦΠΑ και το VIES

Ζητήστε τον ΑΦΜ ΦΠΑ σε άλλο κράτος μέλος που ο πελάτης γνωστοποιεί στον προμηθευτή. Η προϋπόθεση περιλαμβάνει και τα δύο στοιχεία: ο αποκτών διαθέτει τον αριθμό και τον έχει γνωστοποιήσει. Στην πράξη, ο έλεγχος πρέπει να αφορά τον αριθμό του αγοραστή της συγκεκριμένης παράδοσης, ώστε η πληροφορία να συνδέεται με το πρόσωπο για το οποίο εξετάζεται η απαλλαγή.

Για την επαλήθευση του αριθμού ΦΠΑ πελάτη σε άλλο κράτος μέλος χρησιμοποιείται το διαδικτυακό σύστημα VIES. Το αίτημα αποστέλλεται μέσω ασφαλούς σύνδεσης στην οικεία εθνική βάση δεδομένων, ώστε να ελεγχθεί αν ο συγκεκριμένος αριθμός είναι καταχωρισμένος εκεί. Αυτή είναι η πληροφορία στην οποία αφορά ο συγκεκριμένος έλεγχος.

Επομένως, αφού διευκρινιστεί ο αριθμός που γνωστοποίησε ο πελάτης, η εξέταση συνεχίζεται. Χρειάζεται να συνδέσετε την πληροφορία για τον αγοραστή με τη μετακίνηση των αγαθών και με τις υπόλοιπες προϋποθέσεις. Έτσι αποφεύγεται να αντιμετωπιστεί ένα αποτέλεσμα VIES ως συνολική επιβεβαίωση της απαλλαγής.

Γιατί χρειάζεται χωριστή τεκμηρίωση της μεταφοράς

Ο ΑΦΜ ΦΠΑ αφορά το πρόσωπο που αγοράζει. Τα αποδεικτικά αποστολής ή μεταφοράς αφορούν τα αγαθά που πωλούνται. Η απαλλαγή προϋποθέτει ότι τα αγαθά αποστέλλονται ή μεταφέρονται σε άλλο κράτος μέλος, οπότε ο έλεγχος του πελάτη χρειάζεται να συνοδεύεται από εξέταση της πραγματικής διακίνησης.

Η αναγραφή μιας ξένης διεύθυνσης περιγράφει έναν τόπο, αλλά δεν εξηγεί από μόνη της τι συνέβη στα αγαθά. Αντίστοιχα, η πρόθεση να σταλούν στη Γερμανία αφορά τη συμφωνημένη συναλλαγή. Τα έγγραφα της αποστολής, της μεταφοράς, της άφιξης ή της αποθήκευσης βοηθούν να εξεταστεί η διακίνηση που πράγματι πραγματοποιήθηκε.

Όταν τη μεταφορά αναλαμβάνει ο αγοραστής, η εξεταζόμενη απαλλαγή δεν αποκλείεται μόνο γι’ αυτόν τον λόγο. Ο βασικός κανόνας περιλαμβάνει τη μεταφορά από τον αποκτώντα ή από πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό του. Η πρακτική δυσκολία για τον προμηθευτή είναι να έχει πρόσβαση στα στοιχεία που αφορούν αυτή τη μεταφορά και να μπορεί να τα συσχετίσει με την παράδοση.

Περίπτωση Α: τη μεταφορά οργανώνει ο πωλητής

Όταν τα αγαθά αποστέλλονται από τον πωλητή ή από άλλο πρόσωπο για λογαριασμό του, η εξέταση ξεκινά από τα έγγραφα που σχετίζονται με την αποστολή ή τη μεταφορά. Στα αναφερόμενα αποδεικτικά περιλαμβάνονται το υπογεγραμμένο έγγραφο ή δελτίο παράδοσης CMR, η φορτωτική, το τιμολόγιο αερομεταφοράς και το τιμολόγιο από τον μεταφορέα των αγαθών.

Τα έγγραφα αυτά αποτελούν αποδεικτικά στοιχεία της αποστολής ή της μεταφοράς. Η πρακτική αξία τους βρίσκεται στη σχέση τους με τη διακίνηση των αγαθών. Για τον προμηθευτή, έχει σημασία να εξετάζεται τι αφορά κάθε έγγραφο και πώς συνδέεται με τη συγκεκριμένη παράδοση, αντί να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα ακόμη παραστατικό στον φάκελο.

Η αναφορά ενός εγγράφου μεταξύ των αποδεκτών αποδεικτικών δεν αποτελεί από μόνη της πλήρη περιγραφή των προϋποθέσεων του τεκμηρίου μεταφοράς. Επομένως, η συγκέντρωση των εγγράφων και η αξιολόγηση της απαλλαγής είναι συνδεδεμένα, αλλά διαφορετικά βήματα. Το πρώτο παρέχει στοιχεία για τη διακίνηση· το δεύτερο εξετάζει τη συναλλαγή μαζί με τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.

Τα αποδεικτικά πληρωμής μεταφοράς, άφιξης και αποθήκευσης

Στα αποδεκτά αποδεικτικά περιλαμβάνονται επίσης το ασφαλιστήριο συμβόλαιο σχετικά με την αποστολή ή τη μεταφορά και τα τραπεζικά έγγραφα που αποδεικνύουν την πληρωμή της αποστολής ή της μεταφοράς. Η αναφορά στα τραπεζικά έγγραφα έχει συγκεκριμένο αντικείμενο: αφορά την πληρωμή της διακίνησης των αγαθών. Η πληρωμή της αγοράς και η πληρωμή της μεταφοράς είναι διαφορετικές πληροφορίες.

Γίνονται ακόμη δεκτά επίσημα έγγραφα που εκδίδονται από δημόσια αρχή, όπως συμβολαιογράφο, και επιβεβαιώνουν την άφιξη των αγαθών στο κράτος μέλος προορισμού. Εδώ το ουσιαστικό στοιχείο είναι η επιβεβαίωση της άφιξης. Η περιγραφή του εγγράφου χρειάζεται να διαβάζεται μαζί με αυτό που επιβεβαιώνει για τη συγκεκριμένη διακίνηση.

Αντίστοιχα, αναφέρεται η απόδειξη παραλαβής που εκδίδεται από αποθηκευτή στο κράτος μέλος προορισμού και επιβεβαιώνει την αποθήκευση των αγαθών εκεί. Η αποθήκευση στον προορισμό δίνει πληροφορία διαφορετική από εκείνη ενός τιμολογίου μεταφορέα. Γι’ αυτό η εξέταση του φακέλου έχει περισσότερο νόημα όταν κάθε έγγραφο διαβάζεται ως προς το πραγματικό γεγονός που αποδεικνύει.

Περίπτωση Β: παραλαμβάνει ή μεταφέρει ο αγοραστής

Όταν η μεταφορά συνδέεται με τον αγοραστή ή με πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό του, ιδιαίτερη σημασία έχει η γραπτή δήλωση του αποκτώντος που αναφέρεται στο άρθρο 45α παράγραφος 1 στοιχείο β σημείο i. Η δήλωση υποβάλλεται από τον αποκτώντα στον πωλητή και χρειάζεται να περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία της συγκεκριμένης διάταξης.

Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του τεκμηρίου του άρθρου 45α, η απαλλαγή δεν αποκλείεται αυτομάτως· χρειάζεται να εξεταστεί η τεκμηρίωση της μεταφοράς μαζί με τις υπόλοιπες προϋποθέσεις της απαλλαγής.

Για τον προμηθευτή, η ουσία είναι να αντιμετωπίζει τη δήλωση ως έγγραφο που χρειάζεται έλεγχο πληρότητας. Μια γενική επικοινωνία του πελάτη για την παραλαβή δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι έχουν καλυφθεί όλα τα απαιτούμενα στοιχεία. Ο έλεγχος αφορά το περιεχόμενο που απαιτεί η διάταξη, χωρίς να συνάγονται διαβεβαιώσεις από τον τίτλο που έχει δοθεί στο έγγραφο.

Παράλληλα, παραμένει η εξέταση των αποδεικτικών αποστολής ή μεταφοράς. Η συζήτηση για τη δήλωση δεν παραμερίζει την πραγματική μετακίνηση των αγαθών ούτε τις προϋποθέσεις που αφορούν τον αγοραστή και τον ανακεφαλαιωτικό πίνακα. Κάθε στοιχείο έχει τον ρόλο του μέσα στην αξιολόγηση της ίδιας παράδοσης.

Η πληρότητα της γραπτής δήλωσης

Η γραπτή δήλωση πρέπει να περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία του άρθρου 45α παράγραφος 1 στοιχείο β σημείο i. Αν λείπει έστω ένα από αυτά, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τις φορολογικές αρχές. Η έλλειψη δίνει στις αρχές δικαίωμα να αμφισβητήσουν την ορθότητά της. Επομένως, η παραλαβή της δήλωσης και ο έλεγχος της πληρότητάς της είναι διαφορετικά ζητήματα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η απλή ύπαρξη ενός εγγράφου στον φάκελο δεν κλείνει τον έλεγχο. Χρειάζεται να εξεταστεί αν το περιεχόμενό του καλύπτει όσα απαιτεί η συγκεκριμένη διάταξη. Αν έχει εντοπιστεί έλλειψη, η ουσιαστική ενέργεια είναι να ζητηθεί συμπλήρωση, ώστε να αντιμετωπιστεί το κενό στο περιεχόμενο.

Δεν παρατίθεται εδώ αναλυτικός κατάλογος πεδίων ή υπόδειγμα ως πλήρες, επειδή τα διαθέσιμα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν ολόκληρη την απαρίθμηση της διάταξης. Το ασφαλές σημείο αναφοράς παραμένει η απαίτηση για όλα τα απαραίτητα στοιχεία. Ένα κείμενο που μοιάζει ολοκληρωμένο δεν μπορεί μόνο γι’ αυτό να παρουσιαστεί ως επαρκής δήλωση.

Πότε υποβάλλεται η δήλωση και τι γίνεται αν καθυστερήσει

Ο αποκτών υποβάλλει τη γραπτή δήλωση στον πωλητή έως τη δέκατη ημέρα του μήνα που έπεται της παράδοσης. Η πρόβλεψη αυτή αφορά την υποβολή της δήλωσης από τον αγοραστή. Για τον προμηθευτή, η παρακολούθηση της παραλαβής της βοηθά να διακρίνεται αν το έγγραφο έχει πράγματι ληφθεί ή εξακολουθεί να αναμένεται.

Αν ο αγοραστής τη δώσει μετά τη δέκατη ημέρα του μήνα που ακολουθεί τον μήνα της παράδοσης, ο προμηθευτής συνεχίζει να έχει τη δυνατότητα να επικαλεστεί το μαχητό τεκμήριο έναντι της φορολογικής αρχής, με την επιφύλαξη των λοιπών προϋποθέσεων. Η καθυστερημένη παραλαβή, επομένως, δεν καταργεί αυτομάτως αυτή τη δυνατότητα.

Η επιφύλαξη έχει ουσιαστικό περιεχόμενο. Η καθυστέρηση και η πληρότητα της δήλωσης είναι διαφορετικά ζητήματα: η δυνατότητα επίκλησης του τεκμηρίου μετά την καθυστερημένη υποβολή δεν καλύπτει ένα ελλιπές περιεχόμενο. Παραμένει επίσης ο έλεγχος των άλλων προϋποθέσεων. Η εκπρόθεσμη δήλωση χρειάζεται να αξιολογηθεί μέσα στη συναλλαγή, χωρίς να θεωρείται είτε άχρηστη είτε αυτομάτως επαρκής.

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας είναι μέρος του πρακτικού ελέγχου

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας δεν είναι απλή τυπική εκκρεμότητα: η μη εκπλήρωση της υποχρέωσης υποβολής ή οι ανακριβείς πληροφορίες μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την απαλλαγή, εκτός αν ο προμηθευτής μπορεί να αιτιολογήσει δεόντως την παράλειψη.. Ο κανόνας συνδέει ρητά την εφαρμογή της με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων υποβολής και με την ορθότητα των πληροφοριών για τη συγκεκριμένη παράδοση. Άρα, ο έλεγχος δεν ολοκληρώνεται με τον ΑΦΜ ΦΠΑ και τα έγγραφα μεταφοράς.

Στην πράξη, εξετάστε αν έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις σχετικά με την υποβολή του πίνακα. Στη συνέχεια εξετάστε αν ο πίνακας που υποβλήθηκε περιέχει τις ορθές πληροφορίες για την εν λόγω παράδοση. Τα δύο ερωτήματα χρειάζονται χωριστή απάντηση: η ύπαρξη υποβλημένου πίνακα δεν σημαίνει από μόνη της ότι οι πληροφορίες της συγκεκριμένης συναλλαγής είναι ορθές.

Αν δεν έχουν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις υποβολής ή αν δεν περιλαμβάνονται οι ορθές πληροφορίες, η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται. Η διάταξη προβλέπει εξαίρεση εφόσον ο προμηθευτής μπορεί να αιτιολογήσει δεόντως την παράλειψή του κατά τρόπο ικανοποιητικό στις αρμόδιες αρχές. Η εξαίρεση αυτή χρειάζεται να διαβάζεται μαζί με τον κανόνα και όχι να παραλείπεται από την πρακτική αξιολόγηση.

Το ότι ο προμηθευτής έχει μια εξήγηση δεν ισοδυναμεί από μόνο του με πλήρωση της εξαίρεσης. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η δέουσα αιτιολόγηση κατά τρόπο ικανοποιητικό στις αρμόδιες αρχές. Συνεπώς, αν εντοπιστεί παράλειψη, η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει και αυτό το ζήτημα, χωρίς να θεωρείται ότι τα σωστά μεταφορικά έγγραφα θεραπεύουν αυτομάτως την παράλειψη στον ανακεφαλαιωτικό πίνακα.

Το τεκμήριο μεταφοράς και η απαλλαγή δεν είναι το ίδιο πράγμα

Το τεκμήριο μεταφοράς αφορά την απόδειξη της μετακίνησης των αγαθών. Η απαλλαγή αφορά τη φορολογική αντιμετώπιση της παράδοσης. Η διάκριση εξηγεί γιατί ένα ζήτημα με το τεκμήριο δεν οδηγεί αυτομάτως σε συμπέρασμα για ολόκληρη τη συναλλαγή. Αν δεν τηρούνται οι προϋποθέσεις για το τεκμήριο του άρθρου 45α, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι δεν εφαρμόζεται η απαλλαγή του άρθρου 138 της Οδηγίας ΦΠΑ.

Η διευκρίνιση αυτή δεν σημαίνει ότι μπορεί να αγνοηθεί η μεταφορά. Σημαίνει ότι η μη πλήρωση των προϋποθέσεων ενός συγκεκριμένου τεκμηρίου δεν ταυτίζεται με αυτόματη απώλεια της απαλλαγής. Το ερώτημα για το τεκμήριο και το ερώτημα για την απαλλαγή χρειάζονται διακριτή αξιολόγηση. Έτσι, μια δυσκολία στην τεκμηρίωση δεν παρουσιάζεται ως οριστική απάντηση πριν εξεταστεί τι ακριβώς αφορά.

Η λέξη «μαχητό» σημαίνει επίσης ότι το τεκμήριο μπορεί να αμφισβητηθεί. Σύμφωνα με το άρθρο 45α παράγραφος 2, η φορολογική αρχή μπορεί να αμφισβητήσει τα μαχητά τεκμήρια που έχουν υποβληθεί σύμφωνα με την παράγραφο 1. Επομένως, η δυνατότητα επίκλησης του τεκμηρίου δεν πρέπει να περιγράφεται ως εγγύηση ότι η μεταφορά δεν μπορεί πλέον να αποτελέσει αντικείμενο αμφισβήτησης.

Η πρόβλεψη για το κοινό όριο

Υπάρχει ακόμη μια πρόβλεψη που χρειάζεται να διαβάζεται με ακρίβεια: η παρούσα απαλλαγή, καθώς και η απαλλαγή της περίπτωσης ζ της παραγράφου 1 του άρθρου 29, παρέχεται συνολικά μέχρι του κοινού ορίου που προβλέπεται από τις διατάξεις αυτές. Το ουσιαστικό στοιχείο της διατύπωσης είναι ότι γίνεται λόγος για κοινό όριο και για συνολική παροχή των αναφερόμενων απαλλαγών.

Η αναφορά αυτή δεν συνοδεύεται εδώ από συγκεκριμένο ποσό ή τρόπο υπολογισμού. Συνεπώς, δεν μπορεί να μετατραπεί σε αριθμητικό κανόνα για τη συγκεκριμένη πώληση. Παραμένει όμως μέρος των προβλέψεων που περιγράφουν την απαλλαγή και δεν πρέπει να αποσιωπάται όταν παρουσιάζονται οι προϋποθέσεις και οι περιορισμοί της.

Τι σημαίνει στην πράξη

Επιστρέφοντας στο αίτημα του πελάτη από τη Γερμανία, η χρήσιμη απάντηση χρειάζεται να στηρίζεται στη συγκεκριμένη παράδοση. Η ιδιότητα του αγοραστή και ο ΑΦΜ ΦΠΑ που διαθέτει και έχει γνωστοποιήσει εξετάζονται ως στοιχεία του προσώπου που αγοράζει. Η αποστολή ή μεταφορά σε άλλο κράτος μέλος εξετάζεται ως στοιχείο της διακίνησης. Η διάκριση αυτή αποτρέπει τη σύγχυση της χώρας του πελάτη με τον προορισμό των αγαθών.

Αν τη μεταφορά αναλαμβάνει ο αγοραστής, η συζήτηση για τη γραπτή δήλωση χρειάζεται την ίδια ακρίβεια. Το πότε παραδόθηκε η δήλωση στον πωλητή και το αν περιέχει όλα τα απαραίτητα στοιχεία είναι χωριστά ερωτήματα. Η καθυστερημένη υποβολή δεν αποκλείει αυτομάτως την επίκληση του μαχητού τεκμηρίου, με την επιφύλαξη των λοιπών προϋποθέσεων. Η έλλειψη απαιτούμενου στοιχείου, όμως, αφορά την ίδια την αποδοχή της δήλωσης από τις φορολογικές αρχές.

Το γεγονός ότι μπορεί σε κάποια συναλλαγή να μην τηρούνται οι προϋποθέσεις για το τεκμήριο της μεταφοράς του άρθρου 45α δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η απαλλαγή δεν θα εφαρμόζεται· στην περίπτωση αυτή εναπόκειται στον προμηθευτή να αποδείξει, όταν ζητηθεί, ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις της φυσικής μεταφοράς. Σημειώνεται επίσης ότι η φορολογική αρχή μπορεί να αμφισβητήσει το μαχητό τεκμήριο που έχει υποβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 45α.

Η απάντηση στο «μπορείτε να εκδώσετε χωρίς ΦΠΑ;» προκύπτει από τη συνδυασμένη εξέταση αυτών των πληροφοριών, μαζί με τον ανακεφαλαιωτικό πίνακα και τις αναφερόμενες εξαιρέσεις. Κάθε έγγραφο απαντά σε συγκεκριμένο ερώτημα: ο έλεγχος VIES αφορά την καταχώριση του αριθμού, τα μεταφορικά αποδεικτικά αφορούν τη διακίνηση και ο πίνακας τις πληροφορίες για την παράδοση. Αυτή η σύνδεση με το αντικείμενο κάθε στοιχείου κάνει τον έλεγχο κατανοητό και αποφεύγει μια απόφαση που στηρίζεται μόνο στη χώρα του πελάτη.

Παράδειγμα με τον πελάτη από τη Γερμανία

Ας υποθέσουμε ότι τα αγαθά της πώλησης μεταφέρονται στη Γερμανία από τον αγοραστή. Ο αγοραστής είναι υποκείμενος στον φόρο, ενεργεί με αυτή την ιδιότητα σε άλλο κράτος μέλος, διαθέτει ΑΦΜ ΦΠΑ σε άλλο κράτος μέλος και τον έχει γνωστοποιήσει στον προμηθευτή. Τα στοιχεία αυτά αντιστοιχούν στις προϋποθέσεις για τη μετακίνηση, την ιδιότητα και τον αριθμό.

Η ανάληψη της μεταφοράς από τον αγοραστή δεν αποτελεί, σε αυτό το παράδειγμα, λόγο αποκλεισμού: είναι ένας από τους τρόπους μετακίνησης που προβλέπονται. Παράλληλα, η γνωστοποίηση του ΑΦΜ ΦΠΑ καλύπτει τη σχετική προϋπόθεση. Για να ολοκληρωθεί όμως η εξέταση, παραμένουν τα ζητήματα της ειδικής εξαίρεσης για τις αποκτήσεις και του ανακεφαλαιωτικού πίνακα.

Αν, στην ίδια περίπτωση, ο αγοραστής εμπίπτει στον προβλεπόμενο αποκλεισμό επειδή οι ενδοκοινοτικές αποκτήσεις του δεν υπόκεινται στον ΦΠΑ βάσει των συγκεκριμένων εδαφίων του άρθρου 14, η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται. Η μεταφορά στη Γερμανία και η γνωστοποίηση του ΑΦΜ ΦΠΑ δεν παραμερίζουν αυτή την εξαίρεση.

Αν το ζήτημα βρίσκεται στις λανθασμένες πληροφορίες του ανακεφαλαιωτικού πίνακα, εφαρμόζεται ο αντίστοιχος κανόνας: η απαλλαγή δεν εφαρμόζεται, εκτός αν ο προμηθευτής αιτιολογήσει δεόντως την παράλειψη κατά τρόπο ικανοποιητικό για τις αρμόδιες αρχές. Το παράδειγμα δείχνει γιατί κάθε στοιχείο έχει τη δική του θέση στην απόφαση. Η χώρα του πελάτη δίνει το πλαίσιο της συζήτησης, ενώ οι προϋποθέσεις και οι εξαιρέσεις καθορίζουν την απάντηση.

Σχετικά άρθρα

• Εργαλεία και εξοπλισμός τεχνικής επιχείρησης: απόσβεση, leasing ή αγορά
• Πόσο να χρεώνω κάθε ραντεβού: κόστος, τιμή και τι μένει στο ταμείο
• Κομμωτήριο: πώληση προϊόντων, κάρτες δώρων και πακέτα

Ο ανακεφαλαιωτικός πίνακας δεν είναι μια τυπική εκκρεμότητα: η μη εκπλήρωση της υποχρέωσης υποβολής ή οι ανακριβείς πληροφορίες μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την απαλλαγή, εκτός αν ο προμηθευτής μπορεί να αιτιολογήσει δεόντως την παράλειψη.

Συνοψίζοντας: πριν από το τιμολόγιο ελέγξτε την ιδιότητα του αγοραστή, τον έγκυρο και γνωστοποιημένο ΑΦΜ/ΦΠΑ και τον τόπο προορισμού· μετά την παράδοση συγκεντρώστε τα αποδεικτικά της φυσικής μεταφοράς — και τη γραπτή δήλωση του αποκτώντος όταν την ευθύνη μεταφοράς έχει ο αγοραστής — και ελέγξτε την ορθή υποβολή του ανακεφαλαιωτικού πίνακα.