Η απόσβεση εξοπλισμού επιχείρησης καθορίζει πότε αναγνωρίζεται φορολογικά το κόστος ενός εργαλείου ή μηχανήματος που αντιμετωπίζεται ως πάγιο: κατά κανόνα μέσω ετήσιων αποσβέσεων, με δυνατότητα εφάπαξ απόσβεσης όταν η αποσβέσιμη αξία του είναι μικρότερη από 1.500 ευρώ.
Το leasing δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε δόση αποτελεί ολόκληρη έξοδο: στις συμβάσεις χρηματοοικονομικής μίσθωσης που υπάγονται στον σχετικό κανόνα, τις αποσβέσεις διενεργεί ο μισθωτής. Για να επιλέξετε αγορά ή μίσθωση, συγκρίνετε χωριστά τη φορολογική αντιμετώπιση, τις πραγματικές πληρωμές και τους όρους χρήσης του εξοπλισμού.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
- Η εξόφληση ενός μηχανήματος και η φορολογική απόσβεσή του δεν είναι το ίδιο πράγμα.
- Ο συντελεστής επιλέγεται βάσει της κατηγορίας του παγίου, όχι αυθαίρετα.
- Το όριο εφάπαξ απόσβεσης είναι αποσβέσιμη αξία μικρότερη από 1.500 ευρώ, όχι ίση.
- Στη χρηματοοικονομική μίσθωση χρειάζεται έλεγχος της σύμβασης πριν χαρακτηριστούν οι πληρωμές.
- Ο ΦΠΑ εξετάζεται χωριστά και δεν προκύπτει από τον κανόνα των αποσβέσεων.
Πότε ένα εργαλείο αντιμετωπίζεται ως πάγιο
Πριν υπολογίσετε φορολογική απόσβεση εργαλείων, πρέπει να επιβεβαιωθεί ο χαρακτηρισμός της συγκεκριμένης αγοράς. Η γενική περιγραφή «εξοπλισμός συνεργείου» ή «εργαλεία τεχνικού» δεν αρκεί για να αποφασιστεί ο χειρισμός κάθε αντικειμένου. Ζητήστε να εξεταστούν το παραστατικό, η περιγραφή του είδους και η χρήση του στην επιχείρηση.
Αν το αντικείμενο αναγνωριστεί ως πάγιο, εξετάζονται η αποσβέσιμη αξία, η κατηγορία του και ο χρόνος έναρξης της απόσβεσης. Μην θεωρείτε ότι επειδή πληρώθηκε ολόκληρο, το κόστος του αναγνωρίζεται υποχρεωτικά ολόκληρο στο ίδιο φορολογικό έτος. Αντίστοιχα, η χαμηλή τιμή δεν καταργεί την ανάγκη σωστής ταξινόμησης.
Για την προετοιμασία του ελέγχου, συγκεντρώστε μια απλή κατάσταση με τα αποκτηθέντα αντικείμενα, τα αντίστοιχα παραστατικά και το πότε άρχισαν να χρησιμοποιούνται. Πρόκειται για πρακτική οργάνωση του φακέλου, όχι για ειδικό υποχρεωτικό έντυπο.
Συντελεστής και έναρξη φορολογικής απόσβεσης
Το εγχειρίδιο φορολογίας της ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι, όταν για ένα πάγιο δεν ορίζεται συντελεστής απόσβεσης, εφαρμόζεται ο συντελεστής των «λοιπών πάγιων στοιχείων», δηλαδή 10%. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα εργαλεία και μηχανήματα αποσβένονται με 10%: προηγείται ο έλεγχος αν υπάρχει προβλεπόμενος συντελεστής για τη συγκεκριμένη κατηγορία.
Η φορολογική απόσβεση αρχίζει από τον μήνα που ακολουθεί εκείνον κατά τον οποίο το πάγιο χρησιμοποιείται ή τίθεται σε υπηρεσία. Συνεπώς, η ημερομηνία αγοράς δεν αρκεί μόνη της για τον υπολογισμό. Αν το μηχάνημα παραδοθεί αλλά παραμείνει εκτός λειτουργίας, χρειάζεται να αποτυπωθεί πότε πραγματικά τέθηκε σε υπηρεσία.
Οι αποσβέσεις διενεργούνται ετησίως με τους προβλεπόμενους συντελεστές. Οι επιπλέον αποσβέσεις από μεγαλύτερο συντελεστή δεν αναγνωρίζονται φορολογικά. Αν παραλειφθούν ή υπολογιστούν με μικρότερο συντελεστή, δεν μεταφέρονται σε επόμενο έτος οι αποσβέσεις που έπρεπε να είχαν διενεργηθεί. Σε πώληση ή διαγραφή πριν από την πλήρη απόσβεση, υπολογίζονται μέχρι και τον τελευταίο μήνα χρήσης, ανεξάρτητα από τις ημέρες χρήσης μέσα σε αυτόν.
Εφάπαξ απόσβεση και επιλογή νέας επιχείρησης
Όταν η αποσβέσιμη αξία ενός περιουσιακού στοιχείου είναι μικρότερη από 1.500 ευρώ, μπορεί να αποσβεστεί εξ ολοκλήρου στο φορολογικό έτος απόκτησης. Πρόκειται για δυνατότητα, όχι για γενικό κανόνα που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε αγορά εργαλείων. Το όριο αφορά το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο και την αποσβέσιμη αξία του· δεν πρέπει να συγχέεται χωρίς έλεγχο με το συνολικό πληρωτέο ποσό ενός τιμολογίου.
Οι νέες επιχειρήσεις έχουν επίσης δυνατότητα αναβολής των φορολογικών αποσβέσεων για τα τρία πρώτα φορολογικά έτη, με πρώτο εκείνο της δήλωσης έναρξης εργασιών. Η επιλογή αφορά όλα τα πάγια και ολόκληρη την τριετία: δεν επιλέγεται διαφορετικά ανά μηχάνημα ή ανά έτος.
Από το τέταρτο φορολογικό έτος υπολογίζονται κανονικά αποσβέσεις για όλα τα πάγια, ανεξάρτητα από το ποιο έτος της τριετίας αποκτήθηκαν. Πριν επιλεγεί αναβολή, χρειάζεται συνολική αξιολόγηση με τον λογιστή, όχι απόφαση μόνο επειδή η επιχείρηση αγόρασε ακριβό εξοπλισμό.
Αγορά ή leasing: τι αλλάζει στην απόφαση
Στις συμβάσεις χρηματοοικονομικής μίσθωσης της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 του ν. 4172/2013, τις αποσβέσεις διενεργεί ο μισθωτής. Για συμβάσεις που έχουν συναφθεί πριν από την 01.01.2014 εφαρμόζονται οι προϊσχύουσες διατάξεις. Επομένως, η λέξη «leasing» στην προσφορά δεν αρκεί για να προσδιοριστεί ο φορολογικός χειρισμός.
Για άλλη μορφή μίσθωσης, η αντιμετώπιση του μισθώματος πρέπει να επιβεβαιωθεί βάσει της σύμβασης και των εφαρμοστέων κανόνων. Μην καταχωρίζετε αυτομάτως ολόκληρη τη δόση ως έξοδο και μην θεωρείτε ότι κάθε μίσθωση έχει την ίδια αντιμετώπιση με την αγορά.
Για τη ρευστότητα, καταγράψτε όσα προβλέπει κάθε προσφορά: αρχική καταβολή, επόμενες πληρωμές, συνολική διάρκεια, υπηρεσίες που περιλαμβάνονται και τυχόν όρους επιστροφής ή απόκτησης του εξοπλισμού. Η μικρότερη άμεση πληρωμή δεν αποδεικνύει χαμηλότερο συνολικό κόστος. Αντίστροφα, μια συμφέρουσα συνολική τιμή αγοράς μπορεί να απαιτεί περισσότερα διαθέσιμα στην αρχή.
ΦΠΑ αγοράς εξοπλισμού και χρηματοδοτικής μίσθωσης
Η φορολογική απόσβεση δεν απαντά αν ο ΦΠΑ αγοράς εξοπλισμού εκπίπτει ούτε πώς αντιμετωπίζεται ο ΦΠΑ μιας χρηματοδοτικής μίσθωσης. Αυτά χρειάζονται ξεχωριστό έλεγχο για τη συγκεκριμένη συναλλαγή, τη χρήση του εξοπλισμού και το καθεστώς της επιχείρησης.
Πριν συγκρίνετε προσφορές, ζητήστε να αποσαφηνιστούν τα ποσά που θα πληρωθούν, ο εμφανιζόμενος ΦΠΑ και ο χειρισμός του στη δική σας περίπτωση. Μην αφαιρείτε αυτομάτως τον ΦΠΑ από το κόστος και μην προϋπολογίζετε επιστροφή ή συγκεκριμένο χρόνο ανάκτησής του χωρίς επιβεβαίωση. Η σύγκριση πρέπει να δείχνει τόσο τις ταμειακές ανάγκες όσο και τη φορολογική αντιμετώπιση, χωρίς να τις συγχέει.
Υποθετικό παράδειγμα σύγκρισης
Μια τεχνική επιχείρηση εξετάζει αγορά διαγνωστικού μηχανήματος ή σύμβαση που προσφέρεται ως leasing. Παράλληλα αγοράζει ένα εργαλείο που αναγνωρίζεται ως πάγιο με αποσβέσιμη αξία μικρότερη από 1.500 ευρώ. Χωρίς να υποθέσουμε τιμές ή όρους, ο έλεγχος οργανώνεται ως εξής:
| Επιλογή | Φορολογικός έλεγχος | Έλεγχος ρευστότητας |
|---|---|---|
| Αγορά μηχανήματος | Κατηγορία, συντελεστής και μήνας έναρξης απόσβεσης | Πότε καταβάλλεται το τίμημα και ποια διαθέσιμα απαιτούνται |
| Προσφορά leasing | Αν είναι χρηματοοικονομική μίσθωση που υπάγεται στον κανόνα απόσβεσης από τον μισθωτή | Αρχική καταβολή, επόμενες πληρωμές και τελικοί όροι της σύμβασης |
| Εργαλείο κάτω από το όριο | Δυνατότητα εφάπαξ απόσβεσης στο έτος απόκτησης | Πραγματικός χρόνος πληρωμής, ανεξάρτητα από την απόσβεση |
Η απόφαση προκύπτει αφού αντιστοιχιστούν οι φορολογικοί κανόνες με τις συγκεκριμένες προσφορές. Δεν υπάρχει αυτόματη απάντηση «το leasing συμφέρει φορολογικά» ή «η αγορά συμφέρει πάντα».
Συχνά λάθη
- Εφαρμογή 10% σε κάθε εξοπλισμό χωρίς έλεγχο κατηγορίας.
- Εφάπαξ απόσβεση όταν η αποσβέσιμη αξία είναι ίση με 1.500 ευρώ.
- Έναρξη απόσβεσης με βάση μόνο την ημερομηνία τιμολογίου.
- Ταύτιση δόσης leasing, φορολογικού εξόδου και ταμειακής πληρωμής.
- Παράλειψη αποσβέσεων με την προσδοκία μεταφοράς τους αργότερα.
Σύντομος έλεγχος
- Έχουν συγκεντρωθεί παραστατικά, περιγραφές ειδών και σύμβαση μίσθωσης;
- Έχουν επιβεβαιωθεί χαρακτηρισμός παγίου, αποσβέσιμη αξία και συντελεστής;
- Είναι γνωστός ο μήνας που ο εξοπλισμός τέθηκε σε υπηρεσία;
- Έχουν ελεγχθεί χωριστά ο ΦΠΑ και τυχόν επιλογή αναβολής νέας επιχείρησης;
- Η σύγκριση περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές και τους όρους κάθε προσφοράς;
Χρήσιμα συμπληρωματικά: η λογιστική υποστήριξη μηχανικών και τεχνικών γραφείων, τα λογιστικά στοιχεία για επιδοτούμενη επένδυση και η τεκμηρίωση δαπανών έρευνας και ανάπτυξης, όταν ο εξοπλισμός συνδέεται με αντίστοιχο έργο.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.