Αρθρογραφία
Δρ. Χατζηχρήστος Χρήστος
9 λεπτά ανάγνωσης

Μουσική σε κατάστημα, εστιατόριο ή γυμναστήριο: τι δικαιώματα πληρώνω και ποιες νόμιμες εναλλακτικές υπάρχουν;

Άμεση απάντηση στο ερώτημα

Για τη δημόσια χρήση ηχογραφημένης μουσικής ενεργοποιούνται δύο διαφορετικές πλευρές δικαιωμάτων. Η εύλογη και ενιαία αμοιβή για τη χρήση της ηχογράφησης αφορά τους ερμηνευτές ή εκτελεστές καλλιτέχνες και τους παραγωγούς και καταβάλλεται υποχρεωτικά μέσω των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης των συγγενικών δικαιωμάτων — για την πλευρά αυτή αρμόδιος είναι ο GEA. Τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών, δηλαδή των συνθετών και των στιχουργών, διαχειρίζονται η ΕΔΕΜ και η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ· ποιος καλύπτει το συγκεκριμένο ρεπερτόριο το ελέγχετε από τα στοιχεία των οργανισμών. Στις ζωντανές εμφανίσεις, σύμφωνα με την ενημέρωση των οργανισμών, οφείλεται μόνο το πνευματικό δικαίωμα και όχι το συγγενικό.

Αν λειτουργείτε κατάστημα, εστιατόριο ή γυμναστήριο, το πρακτικό ζήτημα είναι να αντιστοιχίσετε τη μουσική που χρησιμοποιείτε με τα δικαιώματα που αφορά. Γι’ αυτό μπορεί να χρειάζεται να απευθυνθείτε τόσο στην πλευρά των δημιουργών όσο και στον GEA: η πληρωμή αφορά διαφορετικούς συντελεστές της μουσικής.

Πριν επιλέξετε μια εναλλακτική λύση, χρειάζεται να είναι σαφές ποια δικαιώματα καλύπτει πραγματικά. Η πηγή της μουσικής, η συνδρομή που πληρώνετε και η άδεια για τη συγκεκριμένη δημόσια χρήση είναι ζητήματα που πρέπει να εξετάσετε χωριστά.

Τι είναι και τι αλλάζει ανάλογα με τη χρήση

Για να καταλάβετε τι πληρώνετε, ξεκινήστε από τους ανθρώπους πίσω από τη μουσική. Ο συνθέτης και ο στιχουργός βρίσκονται στην πλευρά του πνευματικού δικαιώματος. Οι ερμηνευτές, οι μουσικοί και οι παραγωγοί βρίσκονται στην πλευρά του συγγενικού δικαιώματος. Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί η επικοινωνία με έναν οργανισμό δεν απαντά από μόνη της σε όλα τα ζητήματα της χρήσης.

Ο κανόνας για το συγγενικό δικαίωμα αφορά έναν νόμιμα εγγεγραμμένο υλικό φορέα ήχου που χρησιμοποιείται για ραδιοτηλεοπτική μετάδοση ή για δημόσια εκτέλεση και παρουσίαση στο κοινό. Με απλά λόγια, η κρίσιμη περίπτωση εδώ είναι η χρήση ηχογραφημένης μουσικής. Ο χρήστης οφείλει εύλογη και ενιαία αμοιβή στους ερμηνευτές ή εκτελεστές των οποίων η ερμηνεία έχει εγγραφεί, καθώς και στους παραγωγούς.

Η μετάδοση μπορεί να γίνεται με οποιονδήποτε τρόπο, όπως με ηλεκτρομαγνητικά κύματα, δορυφόρους ή καλώδια. Επομένως, όταν περιγράφετε τη χρήση στον αρμόδιο οργανισμό, έχει σημασία να αναφέρετε αν στον χώρο ακούγεται ραδιόφωνο, τηλεόραση ή μουσική από playlist και streaming. Η περιγραφή αυτή συνδέει το αίτημά σας με αυτό που συμβαίνει πραγματικά στην επιχείρηση.

Το δικαίωμα εύλογης αμοιβής των ερμηνευτών ή εκτελεστών είναι ανεκχώρητο, με την επιφύλαξη της υποχρεωτικής ανάθεσης της είσπραξης και διαχείρισής του στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης. Η διάκριση ανάμεσα στο ίδιο το δικαίωμα και στη διαχείριση της είσπραξής του είναι χρήσιμη όταν συζητάτε μια πρόταση προμήθειας μουσικής: χρειάζεστε σαφή απάντηση για τα δικαιώματα που αφορά η πρόταση.

Ποιον αφορά

Ο οδηγός αφορά επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν μουσική στους χώρους τους και τους λογιστές που καλούνται να οργανώσουν τη σχετική δαπάνη. Για τον ιδιοκτήτη, το ζητούμενο είναι να γνωρίζει ποια χρήση θέλει να κάνει και σε ποιον οργανισμό πρέπει να απευθυνθεί. Για τον λογιστή, είναι να έχει σαφή εικόνα της δαπάνης και των παραστατικών της.

Ένα εστιατόριο και ένα γυμναστήριο δεν εντάσσονται στην ίδια κατηγορία του αμοιβολογίου του GEA. Το εμβαδόν αποκτά νόημα αφού προσδιοριστεί η κατηγορία. Δεν αρκεί, λοιπόν, να συγκρίνετε το ποσό που καταβάλλει μια άλλη επιχείρηση με παρόμοιο μέγεθος: πρέπει πρώτα να γνωρίζετε αν η σύγκριση αφορά την ίδια κατηγορία.

Για ένα κατάστημα, επίσης, δεν πρέπει να μεταφέρετε αυτόματα τις χρεώσεις που παρατίθενται εδώ για εστιατόρια ή γυμναστήρια. Το διαθέσιμο αμοιβολόγιο περιλαμβάνει συγκεκριμένες κατηγορίες και το αίτημα προς τον οργανισμό πρέπει να αφορά τη δική σας δραστηριότητα και τον δικό σας χώρο.

Τα ποσά που παρατίθενται παρακάτω αφορούν τις συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων του αμοιβολογίου GEA 2026 που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο. Αν η δραστηριότητά σας ή ο χώρος σας δεν εμπίπτει σε αυτές τις κατηγορίες, ζητήστε από τον οργανισμό να διευκρινίσει την κατηγορία και την αμοιβή που σας αφορά.

Τι πρέπει να κάνετε στην πράξη

Περιγράψτε τη μουσική σε κάθε χώρο

Ξεκινήστε καταγράφοντας το είδος της μουσικής και τον τρόπο χρήσης της σε κάθε χώρο. Αναφέρετε αν πρόκειται για ραδιόφωνο, τηλεόραση, playlist ή ζωντανή μουσική. Η καταγραφή πρέπει να αποτυπώνει τις χρήσεις που θέλετε να καλύψετε, ώστε το αίτημα διευκρίνισης προς τους οργανισμούς να μην αφήνει ασαφές τι ακριβώς θα ακούγεται.

Αν υπάρχουν περισσότερα καταστήματα ή διαφορετικές χρήσεις, περιγράψτε τα χωριστά — ποιος χώρος, τι μουσική και με ποιο μέσο. Με αυτή την εικόνα ζητήστε από τους αντίστοιχους οργανισμούς να διευκρινίσουν ποια κάλυψη απαιτείται για κάθε περίπτωση και ποιες αμοιβές αντιστοιχούν.

Με αυτή την εικόνα, επικοινωνήστε έγκαιρα με τους αρμόδιους οργανισμούς: στον GEA για τα συγγενικά δικαιώματα και στην ΕΔΕΜ ή την ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ για την πλευρά των δημιουργών, ανάλογα με τα δικαιώματα που αφορά το αίτημα.

Συνδέστε την κατηγορία με το εμβαδόν

Ο GEA καταρτίζει και γνωστοποιεί στο κοινό αμοιβολόγιο, δηλαδή έναν αναλυτικό κατάλογο με τις αμοιβές που απαιτεί από τους χρήστες ηχογραφημένης μουσικής. Για να διαβάσετε τη χρέωση, χρειάζεστε την κατηγορία της επιχείρησης και το αντίστοιχο κλιμάκιο εμβαδού· για το ποια επιφάνεια λαμβάνεται υπόψη, ζητήστε σχετική διευκρίνιση από τον GEA.

Στην κατηγορία «επιχειρήσεις χρήσιμης μουσικής», με ενδεικτικές δραστηριότητες τις καφετέριες, τα εστιατόρια και τις τρατορίες, προβλέπονται 500,00 € έως 50 m², 750,00 € για 51–100 m² και 1.000,00 € για 101–200 m².

Στην ίδια κατηγορία, για 201–300 m² η αμοιβή είναι 1.300,00 €, για 301–400 m² είναι 1.600,00 € και για 401–500 m² είναι 2.000,00 €. Για 501–700 m² προβλέπονται 2.400,00 €, για 701–900 m² προβλέπονται 3.000,00 € και για 901 m² και άνω προβλέπονται 3.600,00 €. Οι αμοιβές αυτές αναφέρονται ετησίως ανά περίοδο λειτουργίας εντός του έτους.

Για χώρους γυμναστηρίων, η ετήσια αμοιβή είναι 360,00 € έως 200 m², 600,00 € για 201–400 m² και 840,00 € για 401–800 m². Για 801–1.200 m² είναι 1.200,00 € και για 1.201–1.600 m² είναι 1.800,00 €. Για κάθε επιπλέον 500 m² προβλέπεται προσαύξηση 360,00 € ετησίως.

Εξετάστε τι καλύπτει η εναλλακτική λύση

Στις ζωντανές εμφανίσεις οφείλεται καταβολή μόνο του πνευματικού δικαιώματος και όχι του συγγενικού. Αυτή είναι η συγκεκριμένη διαφοροποίηση που μπορείτε να λάβετε υπόψη όταν εξετάζετε τον τρόπο με τον οποίο θα υπάρχει μουσική στον χώρο.

Για μια λύση από προμηθευτή μουσικής ή μια υπηρεσία streaming, ζητήστε να διευκρινιστεί ποια δικαιώματα καλύπτει και για ποια χρήση. Η ερώτηση χρειάζεται να αφορά τη δημόσια χρήση στη δική σας επιχείρηση. Μια περιγραφή της υπηρεσίας δεν αρκεί για να διαμορφώσετε ασφαλή εικόνα αν αφήνει αναπάντητο ποια πλευρά των δικαιωμάτων αφορά.

Για την οριστική αξιολόγηση του ρεπερτορίου και της κάλυψης της άδειας, απευθυνθείτε στον αντίστοιχο οργανισμό ή σε νομικό σύμβουλο. Έτσι η επιλογή εναλλακτικής μπορεί να βασιστεί στο τι καλύπτεται πραγματικά, χωρίς να στηρίζεται μόνο στο ότι η μουσική παρέχεται μέσω διαφορετικού μέσου.

Ποιος αναλαμβάνει τη διαδικασία

Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ενημέρωση, τον έλεγχο ή τη νομική συμβουλή.

Στο λογιστικό και φορολογικό σκέλος ανήκουν η νομική μορφή, η φορολογική έναρξη ή μεταβολή, οι ΚΑΔ, ο ΦΠΑ, τα βιβλία και το myDATA, η μισθοδοσία και η λογιστική οργάνωση. Σε σχέση με τη μουσική, το λογιστικό γραφείο μπορεί να εξηγήσει τη λογιστική και φορολογική μεταχείριση της σχετικής δαπάνης.

Η οργάνωση άλλων δραστηριοτήτων της επιχείρησης αποτελεί χωριστό αντικείμενο. Η σύνδεση διαφορετικών δαπανών με τη λογιστική λειτουργία δεν μεταφέρει στον λογιστή την αρμοδιότητα αξιολόγησης μουσικών δικαιωμάτων.

Η οριστική αξιολόγηση άδειας, ρεπερτορίου, δικαιωμάτων ή διαφοράς με οργανισμό συλλογικής διαχείρισης δεν αποτελεί λογιστική εργασία. Για την επιβεβαίωσή της απευθυνθείτε στον αντίστοιχο οργανισμό συλλογικής διαχείρισης ή σε νομικό σύμβουλο. Το λογιστικό γραφείο δεν εκδίδει άδειες μουσικής ούτε κρίνει δικαιώματα.

Αν προκύπτουν ζητήματα χώρου ή τεχνικής αδειοδότησης, αυτά απαιτούν αρμόδιο μηχανικό ή εξειδικευμένο επαγγελματία αδειοδότησης. Πολεοδομικά θέματα, κατόψεις, βεβαιώσεις μηχανικού, πυροπροστασία, τεχνικές μελέτες, τεχνικός φάκελος και τεχνικές προϋποθέσεις βρίσκονται εκτός των υπηρεσιών του λογιστικού γραφείου. Η αναφορά τους εδώ οριοθετεί τις αρμοδιότητες και δεν αποτελεί κατάλογο απαιτήσεων για κάθε επιχείρηση.

Συχνά λάθη

Ένα συχνό λάθος είναι να χρησιμοποιείται ως απάντηση για τη δημόσια εκτέλεση η ύπαρξη συνδρομής streaming ή η συνεργασία με προμηθευτή μουσικής. Το κενό εμφανίζεται όταν η επιχείρηση γνωρίζει πώς αποκτά πρόσβαση στη μουσική, αλλά δεν έχει ξεκαθαρίσει την κάλυψη των σχετικών δικαιωμάτων.

Άλλο λάθος είναι να αντιμετωπίζεται μια πληρωμή ως απάντηση για κάθε κατηγορία δικαιωμάτων. Στην πράξη, η επιχείρηση χρειάζεται να γνωρίζει τι ακριβώς αφορά η αμοιβή που καταβάλλει. Διαφορετικά, μπορεί να έχει τακτοποιήσει την πλευρά ενός οργανισμού και να θεωρεί ότι έχει απαντηθεί και ένα διαφορετικό αίτημα.

Προβλήματα δημιουργεί επίσης η έναρξη της μουσικής χωρίς να έχει διευκρινιστεί ποια κάλυψη απαιτείται. Στην πράξη, φροντίστε να έχει ολοκληρωθεί ο διάλογος με τους οργανισμούς για τη χρήση που σχεδιάζεται, ώστε η επιχείρηση να μη λειτουργεί με εκκρεμή εικόνα για την κάλυψη και τις αμοιβές.

Τέλος, η γενική αναφορά «μουσική στην επιχείρηση» μπορεί να κρύβει περισσότερες χρήσεις ή περισσότερους χώρους. Αν η περιγραφή δεν τους ξεχωρίζει, είναι εύκολο να χαθεί η αντιστοίχιση ανάμεσα σε αυτό που ζητήθηκε και σε αυτό που τελικά γίνεται. Το ίδιο συμβαίνει όταν χρησιμοποιείται μια χρέωση από άλλη κατηγορία ως πρόχειρη εκτίμηση.

Παράδειγμα

Ένα πρακτικό παράδειγμα προκύπτει απευθείας από το αμοιβολόγιο: στην κατηγορία επιχειρήσεων χρήσιμης μουσικής, όπου περιλαμβάνονται ενδεικτικά τα εστιατόρια, το κλιμάκιο 51–100 m² αντιστοιχεί σε 750,00 € ετησίως ανά περίοδο λειτουργίας εντός του έτους.

Η ανάγνωση γίνεται με συγκεκριμένη σειρά: κατηγορία, κλιμάκιο εμβαδού, αντίστοιχη αμοιβή.

Αυτό που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο αναγνώστης είναι η συγκεκριμένη χρέωση της συγκεκριμένης κατηγορίας. Δεν προκύπτει από το παράδειγμα συνολικός λογαριασμός για κάθε δικαίωμα ούτε ποσό για άλλη δραστηριότητα. Για έναν προϋπολογισμό που θα στηρίξει την απόφαση της επιχείρησης, χρειάζεται να παραμείνει σαφές τι περιλαμβάνει κάθε επιμέρους αμοιβή.

Τι να κρατήσετε

Κρατήστε ανά χώρο και ανά χρήση την άδεια, τα τιμολόγια και τα αποδεικτικά. Με αυτή τη διάκριση, η επιχείρηση και ο λογιστής μπορούν να βλέπουν σε ποιο κατάστημα και σε ποια χρήση αναφέρεται η σχετική δαπάνη, χωρίς να συγχέονται διαφορετικές περιπτώσεις.

Για την επιχειρηματική απόφαση, το χρήσιμο αποτέλεσμα είναι να έχετε συγκεντρωμένη εικόνα του τρόπου χρήσης, της κατηγορίας, του εμβαδού και της κάλυψης που αφορά κάθε άδεια. Έτσι μπορείτε να συγκρίνετε την υφιστάμενη επιλογή με μια προτεινόμενη εναλλακτική με βάση συγκεκριμένες απαντήσεις.

Ποιοι οργανισμοί διαχειρίζονται τα δικαιώματα των συνθετών και των στιχουργών;

Η ΕΔΕΜ και η ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ διαχειρίζονται τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών της μουσικής, δηλαδή των συνθετών και των στιχουργών.

Στις ζωντανές εμφανίσεις καταβάλλεται συγγενικό δικαίωμα;

Στις ζωντανές εμφανίσεις οφείλεται καταβολή μόνο του πνευματικού δικαιώματος και όχι του συγγενικού.

Ποια είναι η ετήσια αμοιβή του GEA για χώρο γυμναστηρίου έως 200 m²;

Για χώρους γυμναστηρίων έως 200 m², το αμοιβολόγιο προβλέπει 360,00 € ετησίως.

Σχετικά άρθρα

Σχετικά άρθρα

Υπολογίστε το στην πράξη

Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.

Δείτε τα Επιχειρηματικά Εργαλεία