Ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής ζει από προμήθειες: πουλά ή προτείνει ασφαλιστικά προϊόντα και αμείβεται από την ασφαλιστική επιχείρηση. Το μοντέλο μοιάζει απλό, αλλά έχει δύο ιδιαιτερότητες που το ξεχωρίζουν από κάθε άλλη παροχή υπηρεσίας: είναι ρυθμιζόμενη δραστηριότητα με εγγραφή σε μητρώο, και οι υπηρεσίες του απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ — γεγονός που αλλάζει τον τρόπο που πρέπει να σκέφτεται κόστη και τιμολόγηση.
Απευθύνεται σε όποιον εξετάζει έναρξη στις σημερινές κατηγορίες ασφαλιστικής διαμεσολάβησης — ασφαλιστικός πράκτορας, συντονιστής ασφαλιστικών πρακτόρων ή μεσίτης ασφαλίσεων και αντασφαλίσεων — καθώς και σε υφιστάμενους διαμεσολαβητές που θέλουν να οργανώσουν σωστά τη λογιστική τους εικόνα.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
- Η διανομή ασφαλιστικών προϊόντων εποπτεύεται από την Τράπεζα της Ελλάδος (πλαίσιο ν.4583/2018, όπως ισχύει) και οι ενεργοί διαμεσολαβητές εμφανίζονται στο επίσημο μητρώο (αναζήτηση: insuranceregistry.uhc.gr), με την επιχείρηση καταχωρημένη στο οικείο Επιμελητήριο — οι προϋποθέσεις εγγραφής/καταλληλότητας ελέγχονται πριν την έναρξη.
- Οι ασφαλιστικές/αντασφαλιστικές εργασίες και οι συναφείς υπηρεσίες των διαμεσολαβητών απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ (ενωσιακό και ελληνικό πλαίσιο ΦΠΑ): δεν χρεώνεται ΦΠΑ στις προμήθειες. Αν υπάρχει και άλλη, φορολογητέα δραστηριότητα, η εικόνα αλλάζει και εξετάζεται χωριστά.
- Η απαλλαγή σημαίνει και απώλεια έκπτωσης: ο ΦΠΑ των εξόδων σας είναι κόστος, όχι ποσό που επιστρέφεται.
- Οι προμήθειες παρακολουθούνται ανά συμβόλαιο — με ανανεώσεις, ακυρώσεις και επιστροφές προμηθειών (clawback).
- Εισόδημα και εισφορές ΕΦΚΑ ακολουθούν το καθεστώς των μη μισθωτών· αν η δραστηριότητα εξαρτάται από λίγους αντισυμβαλλομένους, το ασφαλιστικό/φορολογικό πλαίσιο μπορεί να έχει ειδικές προβλέψεις — ο έλεγχος γίνεται πριν την έναρξη.
Σε ποιον αφορά και ποιοι είναι οι ρόλοι
| Ρόλος | Τι σημαίνει πρακτικά |
|---|---|
| Ασφαλιστικός πράκτορας | Συνεργάζεται με μία ή περισσότερες ασφαλιστικές και προωθεί τα προϊόντα τους. |
| Μεσίτης ασφαλίσεων και αντασφαλίσεων | Ασκεί τη μεσιτεία σύμφωνα με το ειδικό πλαίσιο και την κατηγορία εγγραφής του. |
| Συντονιστής ασφαλιστικών πρακτόρων | Οργανώνει, εκπαιδεύει και επιβλέπει ομάδα ασφαλιστικών πρακτόρων σύμφωνα με το ειδικό πλαίσιο. |
Ο ρόλος καθορίζει τη σύμβαση με τις ασφαλιστικές, τον τρόπο αμοιβής (προμήθειες, bonus, overrides), αλλά και τις υποχρεώσεις ενημέρωσης του πελάτη. Πριν την έναρξη, ξεκαθαρίστε σε ποιον ρόλο θα ασκείτε τη δραστηριότητα.
Πριν την έναρξη: εγγραφές και προϋποθέσεις
- Εγγραφή στο μητρώο. Η εγγραφή του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή γίνεται στο ειδικό μητρώο του αρμόδιου Επιμελητηρίου και τα ενεργά στοιχεία εμφανίζονται στο Ενιαίο Σημείο Πληροφόρησης (Ε.ΣΗ.Π.) που τηρεί η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων. Η Τράπεζα της Ελλάδος ασκεί την εποπτεία του πλαισίου και την πιστοποίηση επαγγελματικών γνώσεων όπου προβλέπεται· δεν είναι το επιμελητηριακό μητρώο εγγραφής.
- Σύμβαση συνεργασίας. Με ποιες ασφαλιστικές θα συνεργάζεστε, με τι προμήθειες, με ποιους όρους ανανέωσης/ακύρωσης και ποιος είναι ο υπεύθυνος συμμόρφωσης.
- ΚΑΔ. Κωδικός που περιγράφει τη διαμεσολάβηση σε ασφαλίσεις· αν προστεθούν συναφείς υπηρεσίες, εξετάζονται χωριστά. Σημείωση 2026: από 1/3/2026 ισχύουν οι νέοι ΚΑΔ 2025, με αντιστοίχιση από τους παλαιότερους (ΑΑΔΕ)· ο κατάλληλος κωδικός εξαρτάται από τις πραγματικές υπηρεσίες και ελέγχεται πριν την έναρξη με το επίσημο εργαλείο ελέγχου ΚΑΔ (EYMS/ΓΕΜΗ).
- Μορφή επιχείρησης. Ατομική για τον μεμονωμένο διαμεσολαβητή· εταιρεία για δίκτυα ή ομάδες.
- Κανάλι παραστατικών. Έκδοση και διαβίβαση των προμηθειών στο myDATA, με σωστή αναφορά της απαλλαγής.
ΦΠΑ: γιατί η απαλλαγή δεν σημαίνει «απλοποίηση»
Χωρίς ΦΠΑ στην αμοιβή, αλλά και χωρίς έκπτωση στα έξοδα
Οι ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εργασίες, καθώς και οι συναφείς υπηρεσίες που παρέχουν οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ. Πρακτικά: δεν χρεώνετε ΦΠΑ στις προμήθειές σας και δεν αποδίδετε ΦΠΑ. Το τίμημα είναι ότι ο ΦΠΑ των επαγγελματικών σας εξόδων (ενοίκιο, software, εξοπλισμός, τηλέφωνο) δεν εκπίπτει — παραμένει κόστος. Ο προγραμματισμός των εξόδων γίνεται με βάση το τελικό ποσό, όχι το καθαρό.
Δύο ακόμη σημεία:
- Μικτή δραστηριότητα: αν ασκείτε και άλλη φορολογητέα δραστηριότητα, χρειάζεται διαχωρισμός των εσόδων και των δαπανών. Ο ΦΠΑ των δαπανών που συνδέονται αποκλειστικά με απαλλασσόμενες ασφαλιστικές εργασίες δεν εκπίπτει, ενώ για κοινές δαπάνες ή μικτή δραστηριότητα το δικαίωμα έκπτωσης εξετάζεται με τους κανόνες επιμερισμού που ισχύουν.
- Ακριβής διατύπωση στο παραστατικό: το παραστατικό πρέπει να εμφανίζει την απαλλαγή με τον σωστό τρόπο, ώστε να μη ζητηθεί ΦΠΑ σε έλεγχο λήπτη ή δικό σας.
Η ακριβής αντιμετώπιση εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα της δραστηριότητας και από τις περιπτώσεις υπηρεσιών που μπορεί να εξαιρούνται — γι’ αυτό κάθε νέος τύπος συνεργασίας ελέγχεται πριν την πρώτη τιμολόγηση.
Έσοδα: προμήθειες, ανανεώσεις και ακυρώσεις
Η ιδιαιτερότητα του κλάδου είναι ότι το έσοδο έχει «ουρά»: ένα συμβόλαιο αποφέρει προμήθεια στην έκδοση και συχνά σε κάθε ανανέωση, ενώ μια ακύρωση μπορεί να σημαίνει επιστροφή μέρους της προμήθειας (clawback) στον ασφαλιστή. Η λογιστική οργάνωση πρέπει να το παρακολουθεί ανά συμβόλαιο και ανά ασφαλιστική, με μηνιαία συμφωνία στις εκκαθαρίσεις που στέλνει ο ασφαλιστής. Χωρίς αυτή τη συμφωνία, εμφανίζονται «άγνωστες» διαφορές στον τζίρο και στον φόρο.
Χρήσιμα: κερδοφορία πελατών και πρόβλεψη ρευστότητας — η ροή των προμηθειών δεν είναι ομαλή.
Φορολογία εισοδήματος και ΕΦΚΑ
Για την ατομική επιχείρηση, οι προμήθειες φορολογούνται με την κλίμακα φυσικών προσώπων και με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα όπου εφαρμόζεται· στα νομικά πρόσωπα ισχύει διαφορετικό καθεστώς (δείτε Τεκμαρτό εισόδημα ελευθέρων επαγγελματιών). Στην ασφάλιση, η παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016 προβλέπει ειδική διαδικασία για ορισμένους μη μισθωτούς που αμείβονται αποκλειστικά με ΔΠΥ και απασχολούνται σε έναν ή έως δύο αντισυμβαλλομένους, εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις. Πρόκειται για ασφαλιστικό κανόνα που δεν πρέπει να συγχέεται με τη χωριστή φορολογική αντιμετώπιση του «μπλοκακιού». Για τον γενικό προγραμματισμό δείτε Εισφορές ΕΦΚΑ επιχειρηματία.
Έξοδα που συνήθως υπάρχουν
- Γραφείο ή συνεργαζόμενος χώρος, τηλέφωνο/ίντερνετ, εκτυπώσεις.
- Λογισμικό διαχείρισης συμβολαίων/πελατών, λογιστική υποστήριξη.
- Μετακινήσεις και επισκέψεις πελατών — με τεκμηρίωση.
- Συνεχής εκπαίδευση/πιστοποιήσεις: αποτελούν μέρος των υποχρεώσεων του κλάδου.
- Προβολή και δικτύωση, με μέτρο και τεκμηρίωση επαγγελματικού σκοπού.
Συχνά λάθη
- Χρέωση ΦΠΑ σε προμήθεια που απαλλάσσεται — ή αντίστροφα, παράλειψη τεκμηρίωσης της απαλλαγής.
- Προγραμματισμός εξόδων σαν να επιστρέφεται ο ΦΠΑ (δεν επιστρέφεται).
- Μη παρακολούθηση clawback· ο τζίρος του μήνα «φουσκώνει» και η διαφορά έρχεται αργότερα.
- Συνεργασία με ασφαλιστικές χωρίς γραπτή συμφωνία για προμήθειες και ακυρώσεις.
- Καθυστέρηση ενημέρωσης των μητρώων/στοιχείων όταν αλλάζει η δραστηριότητα.
Checklist πριν την έναρξη
- Επιλογή ρόλου (πράκτορας/μεσίτης/άλλος) και έλεγχος προϋποθέσεων εγγραφής.
- Πολιτική για ΦΠΑ: επιβεβαίωση απαλλαγής και σωστή διατύπωση στο παραστατικό.
- ΚΑΔ και μορφή επιχείρησης, με έλεγχο του ασφαλιστικού καθεστώτος.
- Συμφωνίες με ασφαλιστικές: προμήθειες, ανανεώσεις, clawbacks, χρόνος εκκαθάρισης.
- Σύστημα παρακολούθησης ανά συμβόλαιο και ανά πελάτη.
- Ρύθμιση έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών (myDATA).
- Ετήσιος προϋπολογισμός εισφορών, φόρων και λειτουργικών εξόδων.
- Πρώτη συνάντηση με τον λογιστή πριν την έναρξη — δείτε Τι να ρωτήσω τον λογιστή πριν κάνω έναρξη.
Συχνές ερωτήσεις
Πληρώνω ΦΠΑ στις προμήθειές μου;
Όχι, οι υπηρεσίες ασφαλιστικής διαμεσολάβησης απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ. Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι δεν χρεώνετε ΦΠΑ και δεν εκπίπτετε τον ΦΠΑ των εξόδων σας.
Τι γίνεται αν ακυρωθεί ασφαλιστήριο;
Ανάλογα με τη συμφωνία με την ασφαλιστική, μέρος της προμήθειας μπορεί να επιστραφεί (clawback). Η κίνηση καταγράφεται με το σωστό χειρισμό στα βιβλία και στην εκκαθάριση του μήνα.
Χρειάζομαι κάρτα/λύση POS;
Ο τρόπος αμοιβής (προμήθεια από την ασφαλιστική ή άλλη συμφωνία) και το αν εισπράττονται ασφάλιστρα από πελάτες εξαρτώνται από το μοντέλο συνεργασίας. Γι’ αυτό οι υποχρεώσεις παραστατικών και μέσων πληρωμής εξετάζονται ανά περίπτωση, με βάση τη σύμβαση και τις σχετικές διατάξεις.
Χρήσιμα ακόμη: Λογιστική υποστήριξη για ελεύθερους επαγγελματίες και Φορολογικά θέματα επιχειρήσεων και ιδιωτών.
Ξεκινάτε ασφαλιστική διαμεσολάβηση και θέλετε σωστή φορολογική εικόνα;
Ελέγχουμε τις προϋποθέσεις εγγραφής, τη μεταχείριση ΦΠΑ, τη ροή προμηθειών-ανανεώσεων-clawback και τον υπολογισμό εισφορών, ώστε να μη δημιουργηθούν διαφορές στις εκκαθαρίσεις.
Δρ. Χρήστος Χατζηχρήστος · Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Κινητό: 6932 888 450
info@drcc.eu
Viber · 6932 888 450 Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων 26
Θεσσαλονίκη, 54630
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.