Τεκμαρτό εισόδημα ελευθέρων επαγγελματιών: πώς υπολογίζεται σήμερα

Το τεκμαρτό εισόδημα ελευθέρων επαγγελματιών είναι το ελάχιστο καθαρό εισόδημα με το οποίο συγκρίνονται τα δηλωθέντα κέρδη της ατομικής δραστηριότητας. Αν τα κέρδη είναι χαμηλότερα, μπορεί να προκύψει φορολόγηση βάσει αυτού του ελάχιστου, αφού ελεγχθούν οι προβλεπόμενες μειώσεις και εξαιρέσεις. Ο μηχανισμός των άρθρων 28Α–28Δ ΚΦΕ εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2023. Η ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει το ποσό στον Πίνακα 4Γ2 του Ε1, στους κωδικούς 405–406, και εμφανίζει την ανάλυση υπολογισμού.

Πώς υπολογίζεται

Για τον έλεγχο του άρθρου 28Α, διακρίνουμε τη βάση, τις προσαυξήσεις και τα όρια. Η παρακάτω περιγραφή εξηγεί τα βασικά στοιχεία· δεν αποτελεί πλήρη αλγόριθμο για περιπτώσεις με προσωπικό ή ειδικές προϋποθέσεις.

1. Βάση: χρησιμοποιείται ο ετήσιος μικτός κατώτατος μισθός που ισχύει στο τέλος του αντίστοιχου φορολογικού έτους. Για το φορολογικό έτος 2025 η βάση είναι 12.320 ευρώ.
2. Έτη λειτουργίας: ελέγχεται η προσαύξηση της βάσης λόγω διάρκειας δραστηριότητας. Ο ακριβής υπολογισμός χρειάζεται τα φορολογικά δεδομένα έναρξης και λειτουργίας, όχι μόνο τα ημερολογιακά χρόνια.
3. Μισθοδοσία και τζίρος: προβλέπεται προσαύξηση 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, με όριο προσαύξησης 15.000 ευρώ, και 5% επί της υπέρβασης του τζίρου από τον σχετικό μέσο όρο ΚΑΔ, όπου εφαρμόζεται.

Όρια και ειδικός έλεγχος: το ανώτατο όριο είναι 50.000 ευρώ. Όταν υπάρχει προσωπικό, χρειάζεται επιπλέον έλεγχος της ειδικής διάταξης για τις αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου. Δεν αρκεί η απλή πρόσθεση των παραπάνω ποσών: η σύγκριση και η σειρά εφαρμογής πρέπει να ελεγχθούν στο ισχύον άρθρο 28Α και στην αναλυτική προσυμπλήρωση.

Απλό παράδειγμα: για το φορολογικό έτος 2025, αν δεν εφαρμόζονται προσαυξήσεις, μειώσεις ή εξαιρέσεις και δεν υπάρχει προσωπικό, το ελάχιστο παραμένει 12.320 ευρώ. Τα δηλωθέντα κέρδη συγκρίνονται με αυτό το ποσό. Το παράδειγμα αφορά μόνο αυτές τις παραδοχές, όχι επιχείρηση με μισθοδοσία ή υπέρβαση τζίρου ΚΑΔ.

Μειώσεις και εξαιρέσεις

• Άρθρο 28Β: προβλέπεται μείωση του ελάχιστου κατά το εισόδημα από μισθωτή εργασία, σύνταξη ή αγροτική δραστηριότητα.
• Πρώτα έτη: τα τρία πρώτα έτη υπάρχει απαλλαγή, το τέταρτο μείωση κατά δύο τρίτα και το πέμπτο κατά ένα τρίτο.
• Ειδικές κατηγορίες: προβλέπονται μειώσεις 50%, υπό προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων για πολύτεκνους, άτομα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, μονογονεϊκές οικογένειες και ιδιοκτήτες ταξί με ποσοστό έως 25%.
• Μικροί οικισμοί: η μείωση 50% για οικισμούς έως 1.500 κατοίκους είναι διαφορετική από την εξαίρεση καφενείων σε οικισμούς κάτω των 500 κατοίκων. Το πληθυσμιακό όριο μόνο του δεν αποδεικνύει επιλεξιμότητα.
• Εξαιρέσεις: περιλαμβάνονται αγροτική δραστηριότητα, ορισμένοι αμειβόμενοι με «μπλοκάκι», αναπηρία τουλάχιστον 80% και άλλες ειδικές κατηγορίες, με τις αντίστοιχες νόμιμες προϋποθέσεις.
• Αμφισβήτηση: αντικειμενικοί λόγοι, όπως νοσηλεία, στρατιωτική θητεία ή ανωτέρα βία, χρειάζονται αποδεικτικά στοιχεία και την προβλεπόμενη διαδικασία.

Νεότερες αλλαγές και φορολογικό έτος εφαρμογής

Τα άρθρα 5–6 του ν.5246/2025 προβλέπουν απαλλαγή για νέες μητέρες για το έτος τεκνοποίησης και τα δύο επόμενα, καθώς και μειώσεις για μικρούς οικισμούς και σχολικά κυλικεία. Πριν χρησιμοποιηθούν στη δήλωση, απαιτείται επιβεβαίωση της έναρξης εφαρμογής κάθε επιμέρους διάταξης. Οι αλλαγές στα τεκμήρια διαβίωσης του άρθρου 7 αφορούν διαφορετικό μηχανισμό και δεν αποτελούν συστατικό αυτού του υπολογισμού.

Χρήσιμα συμπληρωματικά: ο ετήσιος οδηγός φορολογικής δήλωσης επιχείρησης και οι υπηρεσίες λογιστικής και φοροτεχνικής υποστήριξης.