Μια χονδρεμπορική επιχείρηση παραδίδει τα εμπορεύματα σήμερα, αλλά συμφωνεί να εισπράξει το τίμημα δύο χρόνια αργότερα. Αν η τιμή περιλαμβάνει ουσιώδη χρηματοδότηση προς τον πελάτη, χρειάζεται να ξεχωρίσει το έσοδο από τα αγαθά από το χρηματοοικονομικό έσοδο που αφορά τον χρόνο της πίστωσης. Διαφορετικά, μπορεί να εμφανίσει στην πώληση έσοδο που δεν έχει ακόμη δουλευτεί.
Το ερώτημα προηγείται του υπολογισμού των ετήσιων τόκων: ποιο ποσό θα καταχωριστεί αρχικά ως πώληση και ως λογιστική αξία της απαίτησης; Η ημερομηνία λήξης και το συνολικό συμφωνημένο ποσό δεν αρκούν από μόνα τους για να δώσουν την απάντηση.
Τι αποδεικνύει η τιμή άμεσης εξόφλησης
Ας εξετάσουμε ένα υποθετικό παράδειγμα εμπορικής ΙΚΕ που εφαρμόζει πλήρως τα ΕΛΠ. Τα αγαθά έχουν παραδοθεί και γίνει αποδεκτά, έχουν μεταφερθεί οι ουσιαστικοί κίνδυνοι και τα οφέλη και πληρούνται οι προϋποθέσεις αξιόπιστης επιμέτρησης και πιθανής εισροής των οικονομικών οφελών. Η αναγνώριση της πώλησης δεν εκκρεμεί.
Κατά τη συμφωνία υπήρχαν δύο πραγματικές, αξιόπιστα τεκμηριωμένες εναλλακτικές: άμεση εξόφληση με 10.000 ευρώ ή μία καταβολή 12.100 ευρώ στο τέλος δύο ετών. Πρόκειται για τα ίδια αγαθά, στην ίδια ποσότητα, με ίδια παράδοση, εγγύηση και λοιπούς όρους. Έχει αξιολογηθεί ότι η διαφορά αφορά τη χρηματοδότηση του πελάτη και όχι άλλη παροχή ή διαφορετική εμπορική έκπτωση. Τα ποσά είναι υποθετικά και οι φόροι μένουν έξω από τη σύγκριση.
Αυτή η τεκμηρίωση έχει σημασία. Μια διαφημιστική τιμή που δεν ήταν πραγματικά διαθέσιμη στον συγκεκριμένο πελάτη δεν αποδεικνύει αυτομάτως την αξία άμεσης εξόφλησης. Ούτε συγκρίνουμε δύο προσφορές αν η μία περιλαμβάνει περισσότερα εμπορεύματα, πρόσθετη συντήρηση ή άλλους όρους. Επίσης, το ποσοστό που χρησιμοποιεί η διοίκηση για να υπολογίζει το κόστος της ρευστότητάς της δεν γίνεται από μόνο του λογιστικό επιτόκιο.
Τρία ποσά με διαφορετική δουλειά
Για το παράδειγμα έχει ελεγχθεί το εφαρμοζόμενο πλαίσιο, χωρίς ειδική επιλογή ή απλοποίηση που να αλλάζει τον συγκεκριμένο χειρισμό. Έχει επίσης τεκμηριωθεί ότι η χρηματοδοτική επίδραση είναι σημαντική για τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις και ότι τα 10.000 ευρώ αποτελούν την κατάλληλη αρχική αξία με βάση τους πραγματικούς όρους. Η διετής διάρκεια ή η μορφή της ΙΚΕ δεν υποκαθιστούν αυτούς τους ελέγχους.
Με αυτές τις παραδοχές, αρχικά αναγνωρίζονται έσοδο πώλησης 10.000 ευρώ και καθαρή λογιστική αξία απαίτησης 10.000 ευρώ. Η συμβατική υποχρέωση του πελάτη παραμένει 12.100 ευρώ στη λήξη. Η διαφορά, 12.100 − 10.000 = 2.100 ευρώ, είναι το χρηματοδοτικό μέρος που δεν έχει ακόμη καταστεί δουλευμένο κατά την αρχική αναγνώριση.
Το άρθρο 25 παρ. 14 του πλήρους αρχικού ΦΕΚ του ν. 4308/2014 αντιμετωπίζει ακριβώς τη δυνατότητα ενσωματωμένου τόκου σε συμφωνίες αναβολής πληρωμής. Συνδέει την επιμέτρηση στο αποσβέσιμο κόστος αντί του ονομαστικού ποσού με τη σημαντική επίπτωση στις καταστάσεις. Η πλήρης Λογιστική Οδηγία της ΕΛΤΕ του 2015, στην ενότητα 19.3, εξηγεί ότι σημαντικός τόκος μπορεί να περιέχεται σε πωλήσεις με μεγάλη πίστωση ακόμη και χωρίς ρητή χωριστή χρέωσή του.
Τα 2.100 ευρώ δεν είναι έκπτωση που χαρίστηκε στον πελάτη, διαγραφή επισφαλούς χρέους ή πρόσθετη χρέωση πάνω από τα συμφωνημένα. Δεν καταχωρίζονται όλα ως τόκος την πρώτη ημέρα. Η μεταγενέστερη αναγνώριση ακολουθεί την κατάλληλη, συνεπή μέθοδο· το ξεχωριστό παράδειγμα για τους λογιστικούς τόκους της μακροχρόνιας πίστωσης εξετάζει αυτή την επόμενη φάση.
Πώς συμφωνεί ο φάκελος της πώλησης
Το λογιστήριο χρειάζεται να συνδέει την παραγγελία και τους συμφωνημένους όρους με τα στοιχεία παράδοσης, την πραγματικά συγκρίσιμη τιμή άμεσης εξόφλησης και την τεκμηρίωση της επιμέτρησης. Στην παρακολούθηση της είσπραξης διατηρεί το ποσό και τη λήξη της συμβατικής απαίτησης. Στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις εμφανίζει την αντίστοιχη λογιστική αξία, με συμφωνία που εξηγεί τη διαφορά. Δεν αρκεί να αλλάξει το υπόλοιπο της καρτέλας σε 10.000 ευρώ και να χαθεί το τι οφείλει πραγματικά ο πελάτης.
Έτσι αποφεύγεται και η διπλή αναγνώριση: αν περαστούν αρχικά και τα 12.100 ευρώ ως πωλήσεις και στη συνέχεια προστεθούν ξανά 2.100 ευρώ ως χρηματοοικονομικό έσοδο, το ίδιο χρηματοδοτικό μέρος θα έχει υπολογιστεί δύο φορές. Διαφορετικό γεγονός είναι μια πραγματική ετήσια έκπτωση τζίρου προς τον πελάτη, που μειώνει την εμπορική τιμή σύμφωνα με τους δικούς της όρους.
Αν ο φάκελος περιέχει μόνο τη φράση «12.100 ευρώ σε δύο χρόνια», δεν κατασκευάζουμε μια τιμή μετρητοίς 10.000 ευρώ για να ταιριάξει το παράδειγμα. Χρειάζεται πρώτα τεκμηρίωση της πραγματικής συναλλαγής και ορθή αποτίμηση. Ενδιάμεσες πληρωμές, άλλες παροχές, αμοιβές ή ενδείξεις μη είσπραξης απαιτούν τη δική τους αξιολόγηση.
Η εξήγηση στηρίζεται στο πλήρες αρχικό ΦΕΚ του 2014, από το αρχείο της ΑΑΔΕ, και στην Οδηγία της ΕΛΤΕ του 2015, που φιλοξενούνται στο drcc.eu. Είναι χρονολογημένες πηγές, όχι επαληθευμένη σημερινή κωδικοποίηση. Το παράδειγμα αφορά την αρχική λογιστική επιμέτρηση στο συγκεκριμένο πλαίσιο· δεν καθορίζει φορολογητέα αξία, ΦΠΑ, έκδοση παραστατικών, διαβίβαση στο myDATA ή δικαιώματα είσπραξης.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.
