Το φανοποιείο έχει πληρώσει υλικά και πλησιάζει η μισθοδοσία, ενώ εκκρεμούν εισπράξεις από επισκευές. Ο εταίρος προσφέρεται να δανείσει 20.000 ευρώ στην ΙΚΕ χωρίς τόκο. Η εταιρεία θα του επιστρέψει το κεφάλαιο όταν αποκατασταθεί η ρευστότητά της. Αφού δεν θα πληρωθούν τόκοι, υπάρχει φορολογική επιβάρυνση για το δάνειο;
Το «άτοκο» δεν αρκεί για να αποκλειστεί το Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Το τέλος αφορά και το κεφάλαιο ενός άτοκου δανείου, εφόσον η συγκεκριμένη συναλλαγή υπάγεται σε αυτό και δεν καλύπτεται από απαλλαγή. Για το φανοποιείο, επομένως, χρειάζεται να προϋπολογιστεί κάτι περισσότερο από την επιστροφή των 20.000 ευρώ.
Πόσο επιβαρύνεται το δάνειο της ΙΚΕ
Ας κρατήσουμε συγκεκριμένους τους όρους του παραδείγματος: δανειστής είναι φυσικό πρόσωπο, εταίρος και φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Δανειολήπτρια είναι ελληνική ΙΚΕ που λειτουργεί το φανοποιείο. Υπάρχει κανονική σύμβαση δανείου για σταθερό ποσό, χωρίς αίρεση ή αναβλητικό όρο. Δεν πρόκειται για αύξηση κεφαλαίου, ανοιχτή πίστωση ή τρεχούμενο δοσοληπτικό λογαριασμό, ούτε συντρέχει ειδική απαλλαγή.
Για δανειακό δοσοληπτικό λογαριασμό, ένα χωριστό ετήσιο ερώτημα είναι αν το υπόλοιπο που μεταφέρεται χωρίς νέες κινήσεις δημιουργεί ξανά Τέλος. Το παράδειγμα αδρανούς λογαριασμού εταίρου σε κομμωτήριο ΙΚΕ δείχνει γιατί χρειάζεται η αναλυτική κίνηση ολόκληρου του έτους και γιατί ίδιο αρχικό και τελικό ποσό δεν αποδεικνύει αδράνεια.
Η εγκύκλιος Ε.2094/6.11.2025 της ΑΑΔΕ, στην ενότητα για το άρθρο 7 του ν. 5177/2025, αναφέρει ρητά τα έντοκα και τα άτοκα δάνεια. Διευκρινίζει επίσης ότι ο συντελεστής είναι 2,40% όταν τουλάχιστον ένας συμβαλλόμενος είναι κεφαλαιουχική ή προσωπική εταιρεία. Στην παραπάνω περίπτωση της ΙΚΕ, τα 20.000 ευρώ αντιστοιχούν σε τέλος 480 ευρώ: 20.000 × 2,40%.
Τα 480 ευρώ δεν είναι τόκος προς τον εταίρο ούτε μειώνουν το κεφάλαιο που συμφωνήθηκε να επιστραφεί. Αν τα μέρη έχουν συμφωνήσει να φέρει η εταιρεία και αυτή την επιβάρυνση, η ταμειακή της πρόβλεψη περιλαμβάνει χωριστά το τέλος και την αποπληρωμή του δανείου. Η φορολογική έκπτωση του τέλους και οι υπόλοιπες φορολογικές συνέπειες της χρηματοδότησης χρειάζονται δική τους εξέταση.
Η μεταφορά των χρημάτων μπορεί να γίνει αργότερα
Στο συνηθισμένο δάνειο σταθερού ποσού, η παράγραφος 36 της εγκυκλίου συνδέει τον υπολογισμό με το ποσό της σύμβασης και την απόδοση με το τέλος του επόμενου μήνα από την κατάρτισή της, ανεξάρτητα από το πότε καταβάλλονται τα χρήματα. Αυτή η διάκριση έχει πρακτική σημασία όταν ο εταίρος υπογράφει σήμερα αλλά περιμένει πρώτα μια δική του είσπραξη για να μεταφέρει το ποσό.
Για παράδειγμα, έστω ότι η ανεπιφύλακτη σύμβαση των 20.000 ευρώ καταρτίστηκε στις 20 Νοεμβρίου 2025 και τα χρήματα μεταφέρθηκαν στις 5 Δεκεμβρίου 2025. Με τον παραπάνω κανόνα, η απόδοση του τέλους συνδέεται με την 31η Δεκεμβρίου 2025, όχι με το τέλος Ιανουαρίου επειδή η τραπεζική κίνηση έγινε τον Δεκέμβριο. Οι ημερομηνίες είναι υποθετικές· δείχνουν γιατί το συμφωνητικό χρειάζεται να φτάνει στο λογιστήριο εγκαίρως.
Για τη συγκεκριμένη συναλλαγή εταιρείας με φυσικό πρόσωπο, υπόχρεη για τη δήλωση και την απόδοση είναι η ΙΚΕ. Μια ιδιωτική συμφωνία για το ποιος θα επιβαρυνθεί οικονομικά δεν μεταφέρει από μόνη της αυτή την υποχρέωση στον εταίρο. Η καταχώριση του δανείου στα βιβλία δεν υποκαθιστά τη δήλωση και την απόδοση του τέλους.
Πρώτα ξεκαθαρίζουμε τι ακριβώς χρηματοδοτεί ο εταίρος
Η περιγραφή «κατάθεση εταίρου» στην τράπεζα δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχουμε το δάνειο του παραδείγματος. Η σύμβαση, η κίνηση των χρημάτων και η λογιστική παρακολούθηση χρειάζεται να εξηγούν την ίδια συναλλαγή. Στον φάκελο είναι χρήσιμο να συνδέονται το συμφωνημένο ποσό και η ημερομηνία με το αποδεικτικό μεταφοράς, τη δήλωση του τέλους και την εξόφλησή του.
Η διάκριση αυτή προηγείται του υπολογισμού. Διαφορετικοί κανόνες αφορούν τις καταθέσεις χωρίς ιδιαίτερη σύμβαση και τους δανειακούς δοσοληπτικούς λογαριασμούς. Υπάρχουν επίσης ειδικές απαλλαγές, μεταξύ άλλων για προβλεπόμενες περιπτώσεις τραπεζικής χρηματοδότησης. Δεν επιλέγουμε χαρακτηρισμό μόνο για να προκύψει μικρότερη επιβάρυνση. Ξεχωριστό λογιστικό ερώτημα είναι η αντιμετώπιση της προμήθειας ενός τραπεζικού δανείου, που αναλύεται με παράδειγμα εμπορικής επιχείρησης.
Η εξήγηση βασίζεται στην πλήρη εγκύκλιο της ΑΑΔΕ του Νοεμβρίου 2025, όχι σε κωδικοποίηση της νομοθεσίας μέχρι σήμερα. Αφορά την επιβάρυνση και τον χρονισμό του συγκεκριμένου απλού δανείου. Δεν καλύπτει τη νομιμότητα της εταιρικής σύμβασης, τις συναλλαγές συνδεδεμένων προσώπων ή τη διαδικασία συμπλήρωσης της δήλωσης.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.