Το ατομικό γραφείο ενός διαιτολόγου κλείνει το 2025 με ζημία. Στη δήλωση, όμως, εφαρμόζεται ελάχιστο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και προκύπτει φόρος. Η απορία είναι εύλογη: αφού φορολογείται σαν να είχε κέρδη, πρέπει να αλλάξει και το αποτέλεσμα του Ε3; Και η πραγματική ζημία χάνεται;
Η φορολόγηση με ελάχιστο εισόδημα δεν σβήνει από μόνη της τη ζημία. Χρειάζεται να παραμείνουν χωριστά το ορθό αποτέλεσμα της δραστηριότητας, το ελάχιστο ποσό που χρησιμοποιείται στον φορολογικό προσδιορισμό και τυχόν ζημίες προηγούμενων ετών. Εδώ εξετάζουμε αυτή τη διάκριση για ατομικό γραφείο και για το φορολογικό έτος 2025, όχι τον υπολογισμό του ελάχιστου ή το δικαίωμα μεταφοράς μιας συγκεκριμένης ζημίας.
Τι περιγράφει κάθε ποσό στη δήλωση
Οι πλήρεις οδηγίες της ΑΑΔΕ για το Ε1 του φορολογικού έτους 2025 ξεχωρίζουν τους σχετικούς κωδικούς. Στους 413–414 αναγράφεται η ζημία της ίδιας χρήσης από την ατομική επιχείρηση, όπως μεταφέρεται από το Ε3. Στους 405–406 προσυμπληρώνεται το ελάχιστο καθαρό εισόδημα, με αναλυτικό εσωτερικό υποπίνακα για τον υπολογισμό του.
Άρα, η εμφάνιση ελάχιστου εισοδήματος δεν αποτελεί οδηγία να προστεθούν έσοδα συνεδριών που δεν υπήρξαν ή να διαγραφούν ορθά προσδιορισμένες δαπάνες μόνο για να εμφανίσει κέρδος το γραφείο. Ο έλεγχος του αποτελέσματος και ο έλεγχος του ελάχιστου είναι δύο διαφορετικές εργασίες. Αν υπάρχει λάθος σε κάποιο από τα δύο, εξετάζεται το ίδιο το λάθος· δεν εξισώνονται αυθαίρετα τα ποσά.
Η γενική λειτουργία του μηχανισμού παρουσιάζεται στο άρθρο για το ελάχιστο εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών. Η παρούσα εξήγηση προχωρά σε άλλο σημείο: τι κρατάμε όταν, παρά τη φορολόγηση με αυτόν τον μηχανισμό, η δραστηριότητα έχει πράγματι ζημία.
Ζημία 5.000 € και διαφορετική βάση φορολόγησης
Ας υποθέσουμε ότι το ορθά συμπληρωμένο Ε3 του διαιτολόγου εμφανίζει φορολογική ζημία 5.000 € για το 2025. Στον συγκεκριμένο υποθετικό φάκελο έχει επίσης ελεγχθεί ότι εφαρμόζεται ελάχιστο επιχειρηματικό εισόδημα 14.000 €. Τα 14.000 € είναι δεδομένο του παραδείγματος, όχι γενικό όριο για όλους τους διαιτολόγους· δεν υπολογίζουμε εδώ πώς προέκυψαν ούτε το ποσό του φόρου.
Η ζημία των 5.000 € παραμένει το πραγματικό φορολογικό αποτέλεσμα που δηλώνεται για τη δραστηριότητα. Δεν αντικαθίσταται στο Ε3 από κέρδος 14.000 € επειδή εφαρμόστηκε αυτή η βάση φορολόγησης. Αντίστοιχα, η διαφορά των δύο ποσών δεν είναι νέα ζημία που προστίθεται στα 5.000 €.
Για τον διαιτολόγο έχει σημασία και η οικονομική ανάγνωση: η ύπαρξη φόρου δεν αποδεικνύει ότι οι αμοιβές του γραφείου κάλυψαν τα έξοδά του. Ούτε η διατήρηση της ζημίας εγγυάται επιστροφή του φόρου που προέκυψε από το ελάχιστο εισόδημα.
Η μεταφορά της ζημίας χρειάζεται χωριστό έλεγχο
Στην ενότητα 2.8.5, οι οδηγίες της ΑΑΔΕ αναφέρουν ρητά ότι, κατά την παράγραφο 6 του άρθρου 27 ΚΦΕ, ο προσδιορισμός του ελάχιστου εισοδήματος δεν επηρεάζει την εφαρμογή της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου. Η πραγματοποιηθείσα ζημία μπορεί να μεταφέρεται για συμψηφισμό με το λογιστικό ποσό των δηλωθέντων επιχειρηματικών κερδών.
Αυτό διατηρεί τη δυνατότητα να εξεταστεί η μεταφορά σύμφωνα με τους κανόνες της· δεν εγκρίνει αυτομάτως δικαίωμα για κάθε ποσό που εμφανίζεται ως ζημία. Για να αποφασιστούν η επιλεξιμότητα, το διαθέσιμο υπόλοιπο και ένας μελλοντικός συμψηφισμός, χρειάζεται ολόκληρος ο σχετικός φορολογικός έλεγχος. Δεν υπολογίζουμε εδώ μελλοντική εξοικονόμηση φόρου ούτε αφαιρούμε τη ζημία από το ελάχιστο εισόδημα.
Υπάρχει και πρακτική παγίδα στη δήλωση: οι κωδικοί 415–416 αφορούν υπόλοιπο ζημιών προηγούμενων φορολογικών ετών, όταν υπάρχει δικαίωμα μεταφοράς. Οι ίδιες οδηγίες προειδοποιούν ότι η εφαρμογή ελέγχει τα δηλωθέντα ποσά, αλλά δεν μεταφέρει αυτόματα αυτές τις ζημίες. Η ζημία του 2025 δεν γίνεται «περσινή» μέσα στην ίδια δήλωση επειδή ο φόρος υπολογίστηκε με ελάχιστο εισόδημα.
Τι πρέπει να παραμένει αναγνωρίσιμο στον φάκελο
Στον έλεγχο της δήλωσης χρειάζονται μαζί το ορθό Ε3, τα αντίστοιχα ποσά του Ε1 και η ανάλυση του ελάχιστου εισοδήματος. Αν υπάρχουν παλαιότερες ζημίες, κρατάμε χωριστά τη χρήση προέλευσης και το τεκμηριωμένο υπόλοιπό τους. Έτσι δεν διαγράφεται η τρέχουσα ζημία λόγω της πράξης προσδιορισμού, αλλά ούτε αντιγράφεται άκριτα ένα παλιό ποσό στους 415–416. Δεν πρόκειται για νέο υποχρεωτικό έντυπο, αλλά για συμφωνία των στοιχείων που στηρίζουν τη δήλωση.
Ο ετήσιος οδηγός φορολογικής δήλωσης επιχείρησης βοηθά να ενταχθεί αυτή η συμφωνία στον συνολικό έλεγχο της χρήσης. Η βάση της παραπάνω διάκρισης είναι οι επίσημες οδηγίες Ε1 της 16ης Μαρτίου 2026 για το φορολογικό έτος 2025, οι οποίες φιλοξενούνται εδώ ολόκληρες, σε 153 σελίδες. Δεν παρουσιάζονται ως σημερινή κωδικοποίηση του ΚΦΕ ή ως πλήρης οδηγός δικαιώματος μεταφοράς ζημιών.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.