Ο φυσικοθεραπευτής απαλλάσσεται από ΦΠΑ για τις υπηρεσίες φυσικοθεραπείας που εμπίπτουν στην απαλλακτική διάταξη του άρθρου 27, παρ. 1, περ. ε΄ του Κώδικα ΦΠΑ. Οι φυσικοθεραπευτές αναφέρονται ρητά στη διάταξη· όμως η επαγγελματική ιδιότητα δεν αρκεί για να θεωρηθεί αυτομάτως απαλλασσόμενο κάθε διαφορετικό έσοδο.
Στη συνεργασία με κλινική ή κέντρο, ξεχωρίστε τι ακριβώς αμείβεται, ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενος και αν η σχέση είναι ανεξάρτητη συνεργασία ή μισθωτή εργασία. Έτσι εξετάζονται χωριστά η απαλλαγή ΦΠΑ και το κατάλληλο παραστατικό, χωρίς να εξισώνεται η θεραπεία ασθενών με άλλες υπηρεσίες.
Τα βασικά στην πράξη
- Οι φυσικοθεραπευτές περιλαμβάνονται ρητά στις απαλλαγές του Κώδικα ΦΠΑ.
- Ο σκοπός της περίθαλψης είναι βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση της υπηρεσίας.
- Η συνεργασία με κλινική χρειάζεται σαφή περιγραφή αντικειμένου και αμοιβής.
- Η απαλλαγή από ΦΠΑ δεν απαντά από μόνη της ποιο παραστατικό χρειάζεται.
- Για ΕΟΠΥΥ, έναρξη και χρόνο έκδοσης απαιτείται ξεχωριστή επιβεβαίωση των εφαρμοστέων κανόνων.
Πότε η υπηρεσία φυσικοθεραπείας απαλλάσσεται από ΦΠΑ
Η βάση βρίσκεται στον Κώδικα ΦΠΑ της ΑΑΔΕ: η συγκεκριμένη περίπτωση απαλλάσσει τις παροχές ιατρικής περίθαλψης στο πλαίσιο άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων και αναφέρει, μεταξύ άλλων, τις υπηρεσίες φυσικοθεραπευτών. Επομένως, η φυσικοθεραπεία έχει ρητή θέση στην απαλλακτική διάταξη και δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται απλώς ως υπηρεσία που παρέχεται σε χώρο υγείας.
Για την έννοια της περίθαλψης, η εγκύκλιος Ε.2008/2026 της ΑΑΔΕ εξηγεί τη σημασία του σκοπού: διάγνωση, περίθαλψη, πρόληψη και, στο μέτρο του δυνατού, θεραπεία ασθενειών ή ανωμαλιών της ανθρώπινης υγείας. Επισημαίνει επίσης τη διαφορά από γενικές συμβουλευτικές υπηρεσίες που δεν συμβάλλουν σε αυτούς τους σκοπούς.
Προσοχή στο πεδίο της εγκυκλίου: αφορά υπηρεσίες τηλεϊατρικής από ιατρούς, όχι ειδικές οδηγίες τιμολόγησης φυσικοθεραπευτών. Βοηθά να κατανοηθεί το κριτήριο της περίθαλψης, αλλά δεν αποτελεί έτοιμη απάντηση για κάθε σύμβαση φυσικοθεραπείας. Αν παρέχονται διαφορετικές υπηρεσίες, η φορολογική τους αντιμετώπιση εξετάζεται ξεχωριστά, με βάση το πραγματικό αντικείμενό τους.
Συνεργασία με κλινική: τι πρέπει να ξεκαθαρίζει η συμφωνία
Το ότι ο χώρος είναι κλινική ή κέντρο αποκατάστασης δεν περιγράφει από μόνο του την υπηρεσία σας. Πριν συμφωνηθεί ο τρόπος τιμολόγησης, χρειάζεται να αποτυπωθεί αν παρέχετε φυσικοθεραπεία σε ασθενείς, κάποια άλλη υπηρεσία ή περισσότερα από ένα διακριτά αντικείμενα. Η περιγραφή «συνεργασία με κλινική» είναι υπερβολικά γενική για ασφαλή φορολογική αξιολόγηση.
Η Ε.2008/2026 αναφέρει ρητά ότι οι αμοιβές ανεξάρτητων ιατρών από ιδιωτικές κλινικές και νοσοκομεία απαλλάσσονται όταν αφορούν περίθαλψη ασθενών. Αντίθετα, διαχωρίζει αμοιβές για σύσταση πελατείας και γενικές συμβουλευτικές υπηρεσίες. Η ειδική αυτή αναφορά αφορά ιατρούς. Για φυσικοθεραπευτή, η αξιολόγηση πρέπει να στηρίζεται στη δική του ρητή ένταξη στην απαλλαγή και στο συγκεκριμένο αντικείμενο της συνεργασίας.
- Περιγράψτε ποιες υπηρεσίες αναλαμβάνετε και προς όφελος ποιων ασθενών.
- Ξεκαθαρίστε ποιος συμβάλλεται μαζί σας και ποιος οφείλει την αμοιβή.
- Διαχωρίστε τη θεραπευτική υπηρεσία από τυχόν άλλη αμειβόμενη δραστηριότητα.
- Επιβεβαιώστε τη μορφή της σχέσης πριν οργανώσετε την έκδοση παραστατικών.
Απόδειξη ή τιμολόγιο: πρώτα προσδιορίζεται η συναλλαγή
Η ερώτηση «τι απόδειξη εκδίδει ο φυσικοθεραπευτής;» δεν απαντάται μόνο από το καθεστώς ΦΠΑ. Άλλο ζήτημα είναι αν η υπηρεσία απαλλάσσεται και άλλο ποιο παραστατικό αντιστοιχεί στη συναλλαγή. Για την επιλογή του, ξεκινήστε από το ποιος λαμβάνει την υπηρεσία συμβατικά: ο ιδιώτης ασθενής ή η επιχείρηση με την οποία συνεργάζεστε.
Πρακτικά, πριν εκδώσετε απόδειξη προς ασθενή ή τιμολόγιο προς κλινική, επιβεβαιώστε με τον λογιστή σας τον κατάλληλο τύπο, τα στοιχεία του λήπτη, την περιγραφή και την ένδειξη απαλλαγής που απαιτείται. Τα διαθέσιμα αποσπάσματα τεκμηριώνουν τη βάση απαλλαγής, όχι συγκεκριμένη υποχρεωτική διατύπωση παραστατικού ή προθεσμία έκδοσης. Συνεπώς, δεν είναι ασφαλές να αντιγράψετε ένα υπόδειγμα χωρίς έλεγχο.
Ως πρακτική οργάνωση, κρατήστε διαθέσιμη τη συμφωνία συνεργασίας και μια σαφή αντιστοίχιση της αμοιβής με την υπηρεσία που παρασχέθηκε. Το παραστατικό καλό είναι να συμφωνεί με το πραγματικό αντικείμενο: μια γενική περιγραφή δεν διορθώνει μια ασαφή σύμβαση, ενώ η προσθήκη της λέξης «φυσικοθεραπεία» δεν μετατρέπει διαφορετική υπηρεσία σε θεραπευτική πράξη.
Υποθετικό παράδειγμα: ίδιος επαγγελματίας, διαφορετικά αντικείμενα
Ας υποθέσουμε ότι ένας φυσικοθεραπευτής παρέχει συνεδρίες σε ιδιώτες και παράλληλα συνεργάζεται με κέντρο. Ο ακόλουθος πίνακας δείχνει τι χρειάζεται να ελεγχθεί, χωρίς να προδικάζει τη μεταχείριση μιας πραγματικής σύμβασης.
| Περίπτωση | Βασικό ερώτημα | Πρακτικός έλεγχος |
|---|---|---|
| Φυσικοθεραπεία σε ιδιώτη ασθενή | Πρόκειται για υπηρεσία φυσικοθεραπείας που εμπίπτει στην απαλλαγή; | Επιβεβαίωση της απαλλαγής και του παραστατικού προς τον ιδιώτη. |
| Θεραπευτικές συνεδρίες σε ασθενείς κέντρου | Ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενος και τι ακριβώς καλύπτει η αμοιβή; | Έλεγχος της συμφωνίας, του λήπτη του παραστατικού και του αντικειμένου. |
| Ξεχωριστή αμοιβή για γενική παρουσίαση εξοπλισμού | Συνδέεται πράγματι με περίθαλψη ή έχει διαφορετικό σκοπό; | Αυτοτελής φορολογική αξιολόγηση, χωρίς αυτόματη μεταφορά της απαλλαγής. |
Το χρήσιμο συμπέρασμα δεν είναι ότι όλα τα έσοδα έχουν την ίδια μεταχείριση. Είναι ότι κάθε αμοιβή πρέπει να μπορεί να συνδεθεί με συγκεκριμένη υπηρεσία. Αν η συνεργασία περιλαμβάνει θεραπεία και άλλο αντικείμενο, ζητήστε χωριστή αξιολόγηση αντί να χρησιμοποιείτε μία ενιαία, αόριστη περιγραφή για τα πάντα.
Έναρξη φυσικοθεραπευτηρίου, «μπλοκάκι» και ΕΟΠΥΥ
Για την έναρξη φυσικοθεραπευτηρίου, καταγράψτε πρώτα ποιες δραστηριότητες σχεδιάζετε και πώς θα οργανωθούν οι συνεργασίες. Η ρητή απαλλαγή των υπηρεσιών φυσικοθεραπευτών δεν υποκαθιστά τον έλεγχο των προϋποθέσεων έναρξης ή λειτουργίας. Κωδικοί δραστηριότητας, δικαιολογητικά και διαδικασίες δεν προσδιορίζονται στα αποσπάσματα αυτά και χρειάζονται επιβεβαίωση πριν από την υλοποίηση.
Αν εργάζεστε με «μπλοκάκι», μην χρησιμοποιείτε τον όρο ως φορολογική απάντηση. Χρειάζεται να αποσαφηνιστούν η πραγματική σχέση με την κλινική, το αντικείμενο και ο τρόπος αμοιβής. Η απαλλαγή ΦΠΑ της υπηρεσίας δεν καθορίζει από μόνη της τη μεταχείριση του εισοδήματος ή τις υπόλοιπες υποχρεώσεις της συνεργασίας.
Για φυσικοθεραπεία που συνδέεται με τον ΕΟΠΥΥ, διαχωρίστε τον έλεγχο ΦΠΑ από τις απαιτήσεις αποζημίωσης και υποβολής παραστατικών. Οι πηγές εδώ δεν περιλαμβάνουν ειδικές οδηγίες ΕΟΠΥΥ. Επιβεβαιώστε, επομένως, ποιος είναι ο λήπτης κάθε παραστατικού και ποια δικαιολογητικά προβλέπονται για τη συγκεκριμένη περίπτωση, χωρίς να θεωρείτε ότι η απαλλαγή λύνει και αυτά τα ζητήματα.
Συχνά λάθη και σύντομος έλεγχος πριν από την έκδοση
Συχνά λάθη
- Να θεωρείται απαλλασσόμενο κάθε έσοδο επειδή ο επαγγελματίας είναι φυσικοθεραπευτής.
- Να επιλέγεται παραστατικό μόνο από τον χώρο όπου έγινε η συνεδρία.
- Να εφαρμόζονται αυτούσιες ειδικές διευκρινίσεις για ιατρούς σε διαφορετική συνεργασία.
- Να συγχέεται η απαλλαγή ΦΠΑ με τις απαιτήσεις έναρξης ή αποζημίωσης ΕΟΠΥΥ.
Σύντομος έλεγχος
- Προσδιορίστε την πραγματική υπηρεσία και τον σκοπό της.
- Ελέγξτε ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενος και ποιος οφείλει την αμοιβή.
- Αντιστοιχίστε τη συμφωνία με την περιγραφή στο παραστατικό.
- Επιβεβαιώστε απαλλαγή, τύπο παραστατικού και χρόνο έκδοσης με τον λογιστή σας.
- Εξετάστε χωριστά οποιαδήποτε πρόσθετη υπηρεσία ή απαίτηση ΕΟΠΥΥ.
Χρήσιμα συμπληρωματικά: η λογιστική υποστήριξη επαγγελματιών υγείας, το θέμα για τον χρόνο έκδοσης αποδείξεων φυσικοθεραπευτών και η λογιστική οργάνωση ελεύθερων επαγγελματιών.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.