Το delivery είναι από τους κλάδους όπου η σωστή έναρξη δεν αφορά μόνο φορολογικά: αφορά πρώτα τον τύπο της σχέσης εργασίας. Το ίδιο άτομο με μηχανάκι μπορεί να είναι μισθωτός, αυτοαπασχολούμενος ή να συνδυάζει και τα δύο — και κάθε εκδοχή έχει διαφορετικές υποχρεώσεις, εισφορές και προστασίες. Το άρθρο εξηγεί τις διαφορές, τι χρειάζεται αν κάποιος ξεκινήσει δική του δραστηριότητα διανομής, και τι δεν πρέπει να συγχέεται.
Δεν χρειάζεται να ανοίξουν όλοι επιχείρηση
Αν κάποιος εργάζεται ως διανομέας με μισθό και πρόγραμμα από επιχείρηση ή πλατφόρμα, η σχέση μπορεί να είναι εξαρτημένη εργασία: οι εισφορές και η μισθοδοσία βαρύνουν τον εργοδότη. Η έναρξη ατομικής δραστηριότητας αφορά όσους εργάζονται πραγματικά ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες. Αν ο έλεγχος δείξει χαρακτηριστικά εξαρτημένης εργασίας, το επόμενο βήμα δεν είναι η έναρξη αλλά η διεκδίκηση των δικαιωμάτων της μισθωτής σχέσης, με νομική ενημέρωση.
Τι πρέπει να γνωρίζετε
- Πρώτος έλεγχος: αν η σχέση είναι εξαρτημένη εργασία ή ανεξάρτητη δραστηριότητα — με κριτήρια την οργάνωση, τις οδηγίες, τον εξοπλισμό και την ελευθερία ανάληψης δουλειάς.
- Ο ν. 4808/2021 προβλέπει ειδικό πλαίσιο για συμβάσεις μέσω ψηφιακών πλατφορμών. Η ονομασία της σύμβασης από μόνη της δεν αρκεί: για το τεκμήριο ανεξάρτητης σχέσης του άρθρου 69 πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά τα προβλεπόμενα συμβατικά δικαιώματα.
- Ως αυτοαπασχολούμενος εκδίδετε παραστατικά προς την πλατφόρμα/επιχείρηση και ασφαλίζεστε ο ίδιος.
- Το «μπλοκάκι» δεν είναι ένα ενιαίο καθεστώς: άλλο είναι η φορολογική αντιμετώπιση του άρθρου 12 ΚΦΕ και άλλο η ειδική ασφαλιστική διαδικασία της παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016. Τα κριτήρια ελέγχονται χωριστά.
- Η σωστή τήρηση εξόδων (όχημα, καύσιμα, εξοπλισμός) κρίνει το πραγματικό καθαρό εισόδημα.
Οι τρεις δρόμοι
| Μοντέλο | Τι σημαίνει | Τι αλλάζει στην πράξη |
|---|---|---|
| Μισθωτός διανομέας | Σύμβαση εργασίας με επιχείρηση/πλατφόρμα | Μισθός, εισφορές εργοδότη, ΕΡΓΑΝΗ, ωράρια και ψηφιακή κάρτα εργασίας όπου ο εργοδότης/κλάδος υπάγεται στο ισχύον πεδίο εφαρμογής |
| Αυτοαπασχολούμενος | Δική του επιχείρηση που τιμολογεί υπηρεσίες διανομής | ΚΑΔ, ΦΠΑ, παραστατικά, δικές του εισφορές και έξοδα |
| Μικτή κατάσταση | Μισθωτή εργασία και παράλληλη δραστηριότητα | Συνδυασμός υποχρεώσεων — θέλει έλεγχο πριν την έναρξη |
Αν εργάζεστε με μισθό και σας ζητούν να ανοίξετε ατομική επιχείρηση για την ίδια δουλειά, αυτό είναι σημείο που αξίζει εξέταση πριν από κάθε υπογραφή: ο χαρακτηρισμός της σχέσης δεν αλλάζει αυτόματα επειδή άλλαξε το χαρτί.
Αν ξεκινήσετε ως αυτοαπασχολούμενος: τα βήματα
- Έλεγχος σχέσης με τον αντισυμβαλλόμενο. Πλατφόρμα ή επιχείρηση, τι ορίζει η σύμβαση, ποιος δίνει τον εξοπλισμό, ποιος καθορίζει τιμές/δρομολόγια.
- Έναρξη και ΚΑΔ. Κωδικοί για τις υπηρεσίες διανομής/μεταφοράς που πραγματικά παρέχετε. Σημείωση 2026: από 1/3/2026 ισχύουν οι νέοι ΚΑΔ 2025, με αντιστοίχιση από τους παλαιότερους (ΑΑΔΕ)· ο κατάλληλος κωδικός εξαρτάται από τις πραγματικές υπηρεσίες και ελέγχεται πριν την έναρξη με το επίσημο εργαλείο ελέγχου ΚΑΔ (EYMS/ΓΕΜΗ).
— δείτε ΚΑΔ: πώς επιλέγετε τον σωστό κωδικό. - ΦΠΑ και τιμολόγηση. Οι υπηρεσίες προς επιχειρήσεις τιμολογούνται κατά κανόνα με ΦΠΑ 24%· αν ισχύει απαλλαγή μικρών συναλλαγών, ο ΦΠΑ των εξόδων σας γίνεται κόστος.
- Ασφάλιση. Εγγραφή στο ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός και επιλογή κατηγορίας· έλεγχος αν εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς των «μπλοκακιών» όταν υπάρχει ένας κύριος πελάτης.
- Εξοπλισμός και ασφάλειες. Μηχανάκι/όχημα, κράνος, ασφάλιση οχήματος και επαγγελματικής ευθύνης, κινητό/δεδομένα, στολή/θερμομόνωση.
- Παραστατικά και myDATA. Έκδοση παραστατικών μέσω του καναλιού που επιλέγετε (Πάροχος ή timologio/myDATAapp) και διαβίβαση.
Πλατφόρμες: τι ισχύει σήμερα
Ο ν. 4808/2021 επιτρέπει στις ψηφιακές πλατφόρμες να συνεργάζονται είτε με μισθωτούς είτε με πρόσωπα που παρέχουν ανεξάρτητες υπηρεσίες/έργο. Το άρθρο 69 προβλέπει τεκμήριο ότι η σχέση δεν είναι εξαρτημένη εργασία μόνο όταν στη σύμβαση προβλέπονται σωρευτικά συγκεκριμένα δικαιώματα ανεξαρτησίας (μεταξύ άλλων δυνατότητα υποκατάστασης/υπεργολαβίας, επιλογή εργασιών, εργασία και για τρίτους και καθορισμός του χρόνου παροχής εντός των συμφωνημένων πλαισίων). Γι’ αυτό δεν αρκεί η ταμπέλα «freelancer»: ελέγχεται η σύμβαση και ο πραγματικός τρόπος οργάνωσης της εργασίας.
Φορολογία και εισφορές για τον αυτοαπασχολούμενο
Τα έσοδα του πραγματικά αυτοαπασχολούμενου είναι επιχειρηματικό εισόδημα και εξετάζονται με τους κανόνες της ατομικής δραστηριότητας και του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος όπου εφαρμόζεται — δείτε Τεκμαρτό εισόδημα ελευθέρων επαγγελματιών και Φορολογία ανά νομική μορφή επιχείρησης. Ξεχωριστά, το άρθρο 12 παρ. 2 περ. στ΄ ΚΦΕ προβλέπει, υπό συγκεκριμένες σωρευτικές προϋποθέσεις, φορολογική μεταχείριση ως εισόδημα από μισθωτή εργασία για φυσικά πρόσωπα με έγγραφες συμβάσεις υπηρεσιών/έργου (έως τρεις αντισυμβαλλόμενοι ή, αν είναι περισσότεροι, τουλάχιστον 75% του εισοδήματος από έναν, μαζί με τις λοιπές προϋποθέσεις). Στην ασφάλιση υπάρχει διαφορετικός κανόνας: η παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016 αφορά ορισμένους μη μισθωτούς που αμείβονται αποκλειστικά με ΔΠΥ και απασχολούνται σε έναν ή έως δύο αντισυμβαλλομένους. Τα δύο πλαίσια δεν ταυτίζονται.
Έξοδα που συνήθως υπάρχουν
- Όχημα/μηχανάκι: απόκτηση ή χρηματοδότηση, καύσιμα, service, λάστιχα, ασφάλεια, τέλη — με το σωστό μοντέλο χρήσης· δείτε κόστος ανά χιλιόμετρο.
- Εξοπλισμός: κράνος, θερμομονωτικό bag, φόρτιστες, τηλέφωνο/δεδομένα, στολές.
- Ασφάλειες: οχήματος και επαγγελματικής ευθύνης.
- Υγεία/ασφάλιση: πέραν των εισφορών, τυχόν ιδιωτική κάλυψη.
- Οργάνωση: λογιστική υποστήριξη, εφαρμογές, τραπεζικά/προμήθειες πληρωμών.
Συχνά λάθη
- Έναρξη επιχείρησης χωρίς έλεγχο αν η σχέση είναι στην πραγματικότητα εξαρτημένη εργασία.
- Παραστατικά «όποτε ζητηθούν» αντί για κάθε περίοδο — η συσσώρευση δημιουργεί εκκρεμότητες.
- Μη καταγραφή εξόδων οχήματος και εξοπλισμού, με αποτέλεσμα φορολόγηση μεγαλύτερου κέρδους από το πραγματικό.
- Χρήση του οχήματος χωρίς να έχει ελεγχθεί η κάλυψη του ασφαλιστηρίου για επαγγελματική χρήση — πρακτικό ζήτημα κάλυψης σε ατύχημα (ελέγχεται με τον ασφαλιστή).
- Άγνοια του καθεστώτος «μπλοκακιού» όταν υπάρχει ένας κύριος πελάτης.
Checklist πριν την έναρξη
- Καταγραφή του τρόπου εργασίας (οδηγίες, δρομολόγια, εξοπλισμός, ελευθερία αποδοχής) για τον χαρακτηρισμό της σχέσης.
- Έλεγχος της σύμβασης με την πλατφόρμα/επιχείρηση, με έμφαση σε αμοιβή, όρους και τερματισμό.
- ΚΑΔ και έναρξη, εφόσον προκύπτει αυτοαπασχόληση.
- Απόφαση ΦΠΑ (απαλλαγή ή κανονικό καθεστώς) με υπολογισμό εξόδων.
- Εγγραφή ΕΦΚΑ και επιλογή κατηγορίας· έλεγχος «μπλοκακιού».
- Ασφάλειες οχήματος/ευθύνης και εξοπλισμός ασφαλείας.
- Κανάλι παραστατικών και διαβίβασης στο myDATA.
- Πρώτη συνάντηση με τον λογιστή πριν την έναρξη — δείτε Τι να ρωτήσω τον λογιστή πριν κάνω έναρξη.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει οπωσδήποτε να ανοίξω επιχείρηση για να κάνω delivery;
Όχι. Αν δουλεύετε με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, η μισθοδοσία και οι εισφορές βαρύνουν τον εργοδότη. Η έναρξη αφορά όσους εργάζονται ως ανεξάρτητοι επαγγελματίες ή όσους διαπιστώνουν, μετά από έλεγχο, ότι η σχέση έχει χαρακτηριστικά ανεξάρτητης δραστηριότητας.
Τι παραστατικό εκδίδω ως αυτοαπασχολούμενος;
Το παραστατικό ακολουθεί τον λήπτη: συναλλαγή με επιχείρηση (π.χ. πλατφόρμα ή εταιρεία delivery) τιμολογείται με τα στοιχεία που απαιτούνται για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, με ΦΠΑ όπου ισχύει, και διαβιβάζεται στο myDATA. Αν η πλατφόρμα εκδίδει ενημερωτική εκκαθάριση, αυτή ελέγχεται και συμφωνείται με τα παραστατικά σας — ο ακριβής ρόλος της (αυτοτιμολόγηση ή ενημέρωση) προκύπτει από τη σύμβαση.
Τι ισχύει με τα «μπλοκάκια»;
Δεν υπάρχει ένα μόνο «καθεστώς μπλοκακίου». Φορολογικά, το άρθρο 12 παρ. 2 περ. στ΄ ΚΦΕ έχει δικά του κριτήρια (έγγραφες συμβάσεις, αριθμός αντισυμβαλλομένων/ποσοστό εισοδήματος και λοιπές προϋποθέσεις). Ασφαλιστικά, η παρ. 9 του άρθρου 39 ν. 4387/2016 έχει διαφορετικές προϋποθέσεις και αφορά, μεταξύ άλλων, αμοιβή αποκλειστικά με ΔΠΥ και έναν ή έως δύο αντισυμβαλλομένους. Ελέγχονται χωριστά πριν υπογραφεί σύμβαση ή γίνει έναρξη.
Χρήσιμα ακόμη: Ψηφιακή κάρτα εργασίας και ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (για τη μισθωτή εκδοχή) και Λογιστική υποστήριξη για ελεύθερους επαγγελματίες.
Είστε διανομέας και δεν ξέρετε αν χρειάζεστε έναρξη — ή πώς να την κάνετε σωστά;
Ελέγχουμε τον χαρακτηρισμό της σχέσης με την πλατφόρμα ή την επιχείρηση, τις υποχρεώσεις που προκύπτουν, τον ΦΠΑ, το καθεστώς «μπλοκακιού» και την ασφάλιση — πριν από κάθε δέσμευση.
Δρ. Χρήστος Χατζηχρήστος · Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Κινητό: 6932 888 450
info@drcc.eu
Viber · 6932 888 450 Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων 26
Θεσσαλονίκη, 54630
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.