«Να προσλάβω τεχνίτρια ή να δουλεύει με ποσοστό;»
«Μπορώ να νοικιάσω μία καρέκλα σε άλλο κομμωτήριο;»
«Αν η nail artist έχει δικό της μπλοκάκι, ποιος κόβει την απόδειξη στον πελάτη;»
«Αν εγώ εισπράττω όλο το ποσό από το POS και μετά της δίνω το ποσοστό της, είναι σωστό;»
Αυτά δεν είναι θεωρητικά ερωτήματα. Είναι από τις πιο συνηθισμένες αποφάσεις σε κομμωτήρια, barber shops, nail studios και κέντρα αισθητικής.
Και το βασικό λάθος είναι ότι συχνά ξεκινάμε από το ποσοστό.
30%, 40%, 50%.
Το ποσοστό όμως δεν καθορίζει από μόνο του τη σχέση.
Πρώτα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ποιος παρέχει την υπηρεσία, ποιος οργανώνει την εργασία, ποιος εισπράττει, ποιος εκδίδει το παραστατικό και ποιος αναλαμβάνει το επιχειρηματικό κόστος και τον κίνδυνο. Μετά μπορούμε να δούμε ποιο οικονομικό μοντέλο λειτουργεί.
«Με ποσοστό» δεν είναι είδος εργασιακής σχέσης
Στον χώρο της ομορφιάς ακούμε συχνά:
«Δεν είναι υπάλληλος. Είναι συνεργάτης και παίρνει ποσοστό.»
Αυτό από μόνο του δεν απαντά σε τίποτα.
Ένας εργαζόμενος μπορεί να αμείβεται με μισθό και πρόσθετη μεταβλητή αμοιβή ή bonus. Ένας πραγματικά ανεξάρτητος επαγγελματίας μπορεί να έχει διαφορετική εμπορική συμφωνία. Μπορεί ακόμη να υπάρχει πραγματική μίσθωση συγκεκριμένου χώρου ή θέσης εργασίας.
Το κρίσιμο είναι πώς λειτουργεί η σχέση στην πραγματικότητα και όχι πώς ονομάστηκε μεταξύ των δύο πλευρών.
Η εργατική νομοθεσία (άρθρο 1 ν. 2639/1998, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 ν. 3846/2010) προβλέπει τεκμήριο υπέρ της εξαρτημένης εργασίας όταν η εργασία παρέχεται αυτοπροσώπως, αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στον ίδιο εργοδότη επί εννέα συνεχείς μήνες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εξωτερικός συνεργάτης είναι εργαζόμενος. Σημαίνει όμως ότι το «έχει μπλοκάκι» δεν αρκεί ως απάντηση.
Πότε αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με εργαζόμενο;
Ας πάρουμε ένα πρακτικό παράδειγμα.
Μία τεχνίτρια νυχιών:
- εργάζεται κάθε Τρίτη έως Σάββατο,
- σε συγκεκριμένο ωράριο που ορίζει το κατάστημα,
- χρησιμοποιεί τον εξοπλισμό και τα υλικά του καταστήματος,
- εξυπηρετεί τους πελάτες που κλείνει η reception,
- ακολουθεί τον τιμοκατάλογο του καταστήματος,
- δεν αποφασίζει η ίδια την τιμή,
- πληρώνεται με ποσοστό στο τέλος του μήνα,
- και εργάζεται ουσιαστικά μόνο εκεί.
Το ότι εκδίδει κάποιο παραστατικό προς την επιχείρηση δεν αρκεί από μόνο του για να κριθεί η πραγματική φύση της σχέσης.
Αντίθετα, διαφορετική εικόνα μπορεί να υπάρχει όταν ένας αυτοτελής επαγγελματίας διατηρεί πραγματικά τη δική του δραστηριότητα, τη δική του πελατεία, οργανώνει ο ίδιος την εργασία του και αναλαμβάνει τον επιχειρηματικό κίνδυνο της δραστηριότητάς του. Δεν υπάρχει ένα checkbox που λύνει όλες τις περιπτώσεις· χρειάζεται να εξετάσουμε την πραγματικότητα.
Και τι σημαίνει «ενοικιάζω μία καρέκλα»;
Το chair rental είναι γνωστό μοντέλο στο εξωτερικό και συναντάται και στην ελληνική αγορά. Η βασική ιδέα είναι διαφορετική από την πρόσληψη.
Ο ιδιοκτήτης του salon δεν αγοράζει εργασία από κάποιον εργαζόμενο. Παραχωρεί, έναντι συμφωνημένου ανταλλάγματος, χώρο ή θέση ώστε ένας άλλος αυτοτελής επαγγελματίας να ασκεί τη δική του δραστηριότητα.
Αυτό όμως πρέπει να είναι πραγματικό μοντέλο και όχι αλλαγή ονομασίας.
Αν λέμε ότι «νοικιάσαμε την καρέκλα», αλλά στην πράξη ο ιδιοκτήτης:
- κλείνει όλα τα ραντεβού,
- καθορίζει το ωράριο,
- αποφασίζει τις τιμές,
- εισπράττει όλες τις υπηρεσίες,
- αγοράζει όλα τα υλικά,
- και αποφασίζει ποιον πελάτη θα εξυπηρετήσει ο «ενοικιαστής»,
τότε πρέπει να εξεταστεί πολύ προσεκτικά τι πραγματικά έχει συμφωνηθεί. Το συμβόλαιο πρέπει να ακολουθεί την πραγματική λειτουργία, όχι το αντίστροφο.
Ποιος κόβει την απόδειξη στον πελάτη;
Εδώ δημιουργούνται πολλά λάθη. Η βασική αρχή είναι ότι για πωλήσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών προς ιδιώτες εκδίδεται το αντίστοιχο στοιχείο λιανικής από την επιχείρηση που πραγματοποιεί τη συναλλαγή.
Άρα πριν αποφασίσουμε ποιος «κρατάει 40%», πρέπει να ξέρουμε: Ποια επιχείρηση πούλησε την υπηρεσία στον πελάτη; Αυτό είναι το πρώτο ερώτημα.
Παράδειγμα
Η πελάτισσα πληρώνει 50 ευρώ για manicure.
Αν η υπηρεσία πωλείται από το nail salon, το salon έχει έσοδο από την υπηρεσία και η σχέση του με την τεχνίτρια πρέπει να αποτυπώνεται ξεχωριστά σύμφωνα με την πραγματική μεταξύ τους σχέση.
Αν αντίθετα υπάρχει πραγματικά ανεξάρτητη επαγγελματίας που παρέχει η ίδια την υπηρεσία στον δικό της πελάτη μέσα σε μισθωμένη θέση, τότε πρέπει να είναι ξεκάθαρο ποιος πραγματοποιεί τη συναλλαγή και ποιος εκδίδει το παραστατικό.
Δεν είναι ασφαλής πρακτική να αποφασίζεται αυτό στο τέλος του μήνα ανάλογα με το πόσα χρήματα μαζεύτηκαν.
Η παγίδα: «όλα μπαίνουν στο δικό μου POS και μετά τα μοιράζουμε»
Αυτό μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό λογιστικό μπέρδεμα. Φανταστείτε ότι μέσα σε έναν μήνα το POS ενός beauty salon έχει εισπράξει 30.000 ευρώ. Από αυτά:
- 18.000 ευρώ αφορούν υπηρεσίες του salon,
- 7.000 ευρώ υποτίθεται ότι αφορούν ανεξάρτητη nail artist,
- 5.000 ευρώ αφορούν άλλον επαγγελματία που χρησιμοποιεί χώρο μέσα στην επιχείρηση.
Η τράπεζα όμως βλέπει 30.000 ευρώ να πιστώνονται στον ίδιο επαγγελματικό λογαριασμό. Το POS έχει πραγματοποιήσει τις αντίστοιχες συναλλαγές. Και τα παραστατικά πρέπει να εξηγούν ποια επιχείρηση πραγματοποίησε κάθε συναλλαγή.
Το «μετά τα μοιράσαμε μεταξύ μας» δεν είναι επαρκής λογιστική διαδικασία. Ο σχεδιασμός πρέπει να γίνει πριν αρχίσουν οι εισπράξεις.
Άλλο συνεργασία και άλλο «τίτλος κτήσης»
Εδώ υπάρχει άλλη μία παρεξήγηση. Μερικές φορές ακούγεται:
«Δεν θα κάνει έναρξη. Θα της κόβουμε τίτλο κτήσης.»
Ο τίτλος κτήσης όμως δεν δημιουργήθηκε για κανονική, οργανωμένη και επαναλαμβανόμενη επαγγελματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του e-ΕΦΚΑ, αφορά ευκαιριακή και παρεπόμενη δραστηριότητα — που δεν ασκείται κατά σύστημα — και συνδέεται, μεταξύ άλλων, με ετήσιο εισόδημα από τις συναλλαγές αυτές έως 10.000 ευρώ και με περίπτωση όπου δεν υπάρχει υποχρέωση έναρξης δραστηριότητας για την παροχή αυτή. Τα κριτήρια δεν εξαντλούνται σε αυτά και ένα χρηματικό όριο δεν μετατρέπει από μόνο του μια συστηματική δραστηριότητα σε ευκαιριακή.
Μία nail artist που εργάζεται κανονικά κάθε εβδομάδα σε salon δεν πρέπει επομένως να αντιμετωπίζεται αυτομάτως σαν μία τυχαία ευκαιριακή υπηρεσία επειδή αυτό φαίνεται ευκολότερο λογιστικά.
Το οικονομικό λάθος: κοιτάμε μόνο το ποσοστό
Ας αφήσουμε για λίγο τη φορολογία και ας δούμε τα οικονομικά.
Ένας ιδιοκτήτης μπορεί να πει:
«40% στον τεχνίτη μου φαίνεται πολύ.»
Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει τίποτα. Μία υπηρεσία των 50 ευρώ μπορεί να χρειάζεται:
- 60 λεπτά εργασίας,
- 5 ευρώ αναλώσιμα,
- προμήθεια ηλεκτρονικής πληρωμής,
- χρόνο προετοιμασίας και καθαρισμού,
- μέρος του ενοικίου,
- ηλεκτρική ενέργεια,
- reception,
- λογισμικό ραντεβού,
- marketing,
- κενές ώρες ανάμεσα στα ραντεβού.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι: «Τι ποσοστό να δώσω;»
Είναι: «Τι απομένει από αυτή την υπηρεσία αφού φορτωθεί με το πραγματικό κόστος της;»
Εδώ βοηθά το εργαλείο μας «Πόσο Μου Αφήνει Κάθε Υπηρεσία ή Ραντεβού;»
Το δωρεάν εργαλείο μας έχει δημιουργηθεί ακριβώς για επιχειρήσεις όπως κομμωτήρια, nail studios και κέντρα αισθητικής.
Συμπληρώνετε:
- τιμή υπηρεσίας,
- διάρκεια,
- αναλώσιμα,
- κόστος εργασίας,
- λοιπά μεταβλητά έξοδα,
- προμήθειες πληρωμών,
- πάγια έξοδα,
- παραγωγικές ώρες.
Και βλέπετε όχι απλώς τον τζίρο, αλλά το περιθώριο ανά ραντεβού, το κόστος των παγίων που αναλογεί στην υπηρεσία και πόσες αντίστοιχες υπηρεσίες απαιτούνται για να καλυφθούν τα πάγια έξοδα.
Έτσι μια υπηρεσία που φαίνεται «ακριβή» μπορεί να αποδειχθεί οριακή, ενώ κάποια άλλη με χαμηλότερη τιμή μπορεί να είναι πολύ αποδοτικότερη επειδή απαιτεί λιγότερο χρόνο και υλικά.
Να πάρω υπάλληλο ή συνεργάτη;
Αυτό έχει δύο διαφορετικές απαντήσεις. Η πρώτη είναι νομική και φορολογική: ποια είναι η πραγματική σχέση που πρόκειται να δημιουργηθεί; Η δεύτερη είναι οικονομική: αν υπάρχουν πραγματικές εναλλακτικές, ποια μπορεί να υποστηρίξει η επιχείρηση;
Για το δεύτερο σκέλος έχουμε το εργαλείο «Αξίζει Οικονομικά μια Νέα Πρόσληψη;».
Δεν κοιτάζει απλώς τον μισθό. Ο χρήστης μπορεί να ενσωματώσει το συνολικό κόστος της θέσης και να δει πόση παραγωγή ή πόσα ραντεβού πρέπει να δημιουργήσει ο νέος εργαζόμενος ώστε το κόστος να καλύπτεται.
Έτσι η απόφαση αλλάζει από:
«Νομίζω ότι χρειάζομαι ακόμη μία τεχνίτρια»
σε:
«Για να δικαιολογείται η νέα θέση χρειάζομαι Χ επιπλέον παραγωγικές ώρες ή Χ επιπλέον ραντεβού τον μήνα. Υπάρχει αυτή η ζήτηση;»
Αυτή είναι πολύ καλύτερη επιχειρηματική ερώτηση. Αν η απόφαση καταλήξει σε πρόσληψη, το επόμενο βήμα είναι η σωστή οργάνωση της μισθοδοσίας και της πρώτης πρόσληψης.
Η άδεια καρέκλα έχει κόστος
Σε ένα κομμωτήριο ή nail studio υπάρχει κάτι που δεν φαίνεται στα βιβλία ως ξεχωριστό τιμολόγιο:
ο άδειος χρόνος.
Τέσσερις θέσεις εργασίας επί οκτώ ώρες δεν σημαίνουν αυτομάτως 32 παραγωγικές ώρες. Ακυρώσεις, no-shows, κενά ανάμεσα στα ραντεβού και άνιση κατανομή της ζήτησης μπορούν να αφήνουν σημαντικό μέρος της πραγματικής δυναμικότητας ανεκμετάλλευτο.
Πριν λοιπόν προσθέσει κάποιος πέμπτη θέση ή νέο εργαζόμενο, πρέπει να ξέρει πόσο χρησιμοποιεί τις τέσσερις υπάρχουσες.
Για αυτό έχουμε το εργαλείο «Πόσο Αξιοποιώ τη Δυναμικότητα της Επιχείρησής Μου;».
Συγκρίνει διαθέσιμες, παραγωγικές και χρεώσιμες ώρες και δείχνει σε ποιο επίπεδο αξιοποίησης καλύπτονται τα σταθερά έξοδα.
Για ένα salon αυτό μπορεί να αποκαλύψει ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ότι «λείπει προσωπικό», αλλά ότι υπάρχουν πολλές ώρες τις οποίες η επιχείρηση ήδη πληρώνει και δεν καταφέρνει να πουλήσει.
Πόσο πρέπει πραγματικά να χρεώνεται μία ώρα;
Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για υπηρεσίες μεγάλης διάρκειας.
Balayage. Extensions. Nail extensions. Bridal hair. Θεραπείες αισθητικής μεγάλης διάρκειας.
Μπορεί μια υπηρεσία των 90 ευρώ να φαίνεται καλύτερη από μία των 50. Αν όμως η πρώτη δεσμεύει έναν επαγγελματία και μία θέση εργασίας για τρεις ώρες και η δεύτερη ολοκληρώνεται σε 45 λεπτά, η εικόνα αλλάζει.
Το εργαλείο μας «Πόσο Πρέπει να Χρεώνω την Ώρα;» υπολογίζει την απαιτούμενη ωριαία χρέωση με βάση τα πάγια έξοδα, την επιθυμητή αμοιβή του ιδιοκτήτη, τον στόχο κέρδους, τις διαθέσιμες και τις πραγματικά χρεώσιμες ώρες.
Δεν αντικαθιστά την κοστολόγηση κάθε υπηρεσίας. Δίνει όμως ένα πολύ χρήσιμο σημείο αναφοράς: πόσο πρέπει να παράγει οικονομικά μία ώρα της επιχείρησης για να έχει νόημα;
«Να ρίξουμε την τιμή για να γεμίσουν τα κενά»
Αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Μπορεί όμως και να καταστρέψει το περιθώριο.
Έκπτωση 10% στην τιμή δεν σημαίνει απαραίτητα 10% μικρότερο κέρδος. Αν το περιθώριο ήταν ήδη χαμηλό, η επίπτωση στο αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολλαπλάσια.
Για αυτό έχουμε και τον «Υπολογισμό Επίδρασης Έκπτωσης», ο οποίος δείχνει πόσος επιπλέον όγκος απαιτείται για να ανακτηθεί η απώλεια περιθωρίου από μία έκπτωση.
Άρα αντί για:
«Ας βάλουμε -20% την Τρίτη γιατί έχουμε κενά»
μπορούμε πρώτα να δούμε:
«Με -20%, πόσα επιπλέον ραντεβού πρέπει πραγματικά να κλείσω για να βρεθώ στο ίδιο οικονομικό αποτέλεσμα;»
Μερικές φορές η απάντηση αλλάζει εντελώς την απόφαση.
Τα 7 σημεία που πρέπει να ξεκαθαρίσουν πριν ξεκινήσει μία συνεργασία
Πριν μπει ένας νέος επαγγελματίας μέσα σε κομμωτήριο, nail studio ή beauty salon, θα πρέπει τουλάχιστον να έχουν απαντηθεί καθαρά τα εξής:
- Ποιος παρέχει την υπηρεσία στον τελικό πελάτη;
- Ποιος καθορίζει την τιμή και τις εκπτώσεις;
- Ποιος εισπράττει τα χρήματα και σε ποιο POS ή λογαριασμό;
- Ποιος εκδίδει το παραστατικό προς τον πελάτη;
- Ποιος αγοράζει και ποιος έχει την κυριότητα των υλικών και των προϊόντων;
- Ποιος ορίζει το ωράριο, τα ραντεβού και τον τρόπο παροχής της εργασίας;
- Ποιος αναλαμβάνει τον πραγματικό επιχειρηματικό κίνδυνο όταν δεν υπάρχουν πελάτες;
Αν οι απαντήσεις σε αυτά είναι θολές, τότε πιθανότατα και η λογιστική αποτύπωση θα γίνει θολή.
Το μεγαλύτερο «τρικ» που τελικά γίνεται πρόβλημα
Το συνηθέστερο λάθος δεν είναι η επιλογή συνεργάτη ή εργαζομένου. Είναι να προσπαθεί η επιχείρηση να πάρει τα πλεονεκτήματα όλων των μοντέλων ταυτόχρονα.
Να λειτουργεί ο άνθρωπος σαν υπάλληλος όταν μας εξυπηρετεί. Να χαρακτηρίζεται ανεξάρτητος συνεργάτης όταν συζητάμε για υποχρεώσεις. Να εισπράττει το salon σαν να είναι δική του η υπηρεσία. Και στο τέλος του μήνα να θεωρούμε ότι απλώς «μοιράζουμε το ποσοστό».
Αυτό είναι ακριβώς το μοντέλο που χρειάζεται διόρθωση. Μία σωστή συνεργασία πρέπει να είναι καθαρή νομικά, εργασιακά, φορολογικά και οικονομικά.
Πώς βοηθά το λογιστικό μας γραφείο
Όταν εξετάζουμε ένα κομμωτήριο, nail studio ή κέντρο αισθητικής, δεν μας ενδιαφέρει μόνο αν έχουν περαστεί τα παραστατικά. Εξετάζουμε τη ροή της πραγματικής επιχείρησης: πώς κλείνεται το ραντεβού, ποιος το πραγματοποιεί, ποιος εισπράττει, ποιο παραστατικό εκδίδεται, τι κοστίζει η υπηρεσία, πόσο κοστίζει το προσωπικό, πόσος χρόνος μένει ανεκμετάλλευτος — και τελικά τι μένει στην επιχείρηση.
Τα δωρεάν επιχειρηματικά εργαλεία που έχουμε δημιουργήσει στο drcc.eu επιτρέπουν στον επαγγελματία να κάνει τον πρώτο υπολογισμό με τα δικά του πραγματικά στοιχεία και όχι με γενικές συμβουλές.
Μπορεί να ελέγξει:
- τι του αφήνει κάθε υπηρεσία ή ραντεβού,
- πόσο πρέπει να χρεώνει την ώρα,
- πόσο τζίρο χρειάζεται για να καλύψει τα πάγια,
- αν δικαιολογείται οικονομικά μία νέα πρόσληψη,
- πόσο από τη δυναμικότητά του παραμένει ανεκμετάλλευτο,
- και τι πραγματικά κοστίζει μία έκπτωση ή προσφορά.
Τα εργαλεία δεν αντικαθιστούν εξατομικευμένη φορολογική ή εργατική εξέταση. Κάνουν όμως κάτι πολύ χρήσιμο: μετατρέπουν μια συζήτηση από «νομίζω» σε αριθμούς.
Και όταν οι αριθμοί συνδυαστούν με τη σωστή φορολογική και εργασιακή δομή, ο επιχειρηματίας μπορεί να αποφασίσει με πολύ καλύτερα δεδομένα.
Πριν συμφωνήσετε το επόμενο «40%», κάντε πρώτα τον έλεγχο
Αν διατηρείτε κομμωτήριο, barber shop, nail studio ή κέντρο αισθητικής και εξετάζετε νέα πρόσληψη, συνεργασία με ποσοστό ή παραχώρηση θέσης, μην ξεκινήσετε από το ποσοστό. Ξεκινήστε από τη δομή.
Ποιος δουλεύει για ποιον. Ποιος πουλά. Ποιος εισπράττει. Ποιος εκδίδει την απόδειξη. Ποιος αναλαμβάνει το κόστος. Και μετά υπολογίστε αν η συνεργασία αφήνει πραγματικό αποτέλεσμα.
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε δωρεάν τα Εργαλεία Επιχειρήσεων του drcc.eu για τον πρώτο οικονομικό έλεγχο και, αν θέλετε να εξετάσουμε τη συγκεκριμένη περίπτωση της επιχείρησής σας, να επικοινωνήσετε με το γραφείο μας στη Θεσσαλονίκη.
Εξετάζετε νέα συνεργασία, πρόσληψη ή ενοικίαση θέσης;
Ελέγχουμε τη δομή της συνεργασίας, το εργασιακό και φορολογικό πλαίσιο και την πραγματική οικονομική απόδοση της επιχείρησης — με τα δικά σας δεδομένα.
Δρ. Χρήστος Χατζηχρήστος · Λογιστής – Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
Κινητό: 6932 888 450
info@drcc.eu
Viber · 6932 888 450 Καραολή και Δημητρίου των Κυπρίων 26
Θεσσαλονίκη, 54630
Υπολογίστε το στην πράξη
Το εργαλείο «Πόσο Μου Αφήνει Κάθε Υπηρεσία ή Ραντεβού;» αποτυπώνει την κερδοφορία ανά ραντεβού με τα δικά σας νούμερα.