Πώς το τελικό απόθεμα επηρεάζει το κέρδος της επιχείρησης

Το τελικό απόθεμα δεν είναι από μόνο του κέρδος. Για μια επιχείρηση που διατηρεί εμπορεύματα, επηρεάζει το λογιστικό αποτέλεσμα μέσω του κόστους πωληθέντων: το κόστος των απούλητων ειδών δεν επιβαρύνει τις πωλήσεις της περιόδου. Αυτό δεν σημαίνει ότι περισσότερες αγορές δημιουργούν μεγαλύτερο κέρδος. Η διάκριση είναι σημαντική για τον επιχειρηματία που αξιολογεί μαζί το αποτέλεσμα, τα δεσμευμένα κεφάλαια και τη ρευστότητά του.

Τι είναι το τελικό απόθεμα

Τελικό απόθεμα είναι η αξία των εμπορευμάτων, των πρώτων υλών ή των έτοιμων προϊόντων που παραμένουν στην επιχείρηση στο τέλος της χρήσης. Στο κόστος κτήσης περιλαμβάνονται η τιμή αγοράς και οι άμεσες δαπάνες που απαιτούνται για να φτάσει το στοιχείο στη θέση και την κατάσταση που βρίσκεται. Για τα προϊόντα περιλαμβάνονται οι άμεσες και οι αναλογούσες έμμεσες δαπάνες παραγωγής. Το απόθεμα εμφανίζεται στον ισολογισμό ως περιουσιακό στοιχείο και όχι ως έσοδο από πώληση.

Η αξία του δεν ταυτίζεται με την τιμή στην οποία σκοπεύετε να το πουλήσετε. Για τους αναλυτικούς κανόνες, δείτε το συμπληρωματικό άρθρο για την αποτίμηση αποθέματος και την επίδρασή της στο αποτέλεσμα.

Πώς επηρεάζει το κόστος πωληθέντων

Για μια εμπορική επιχείρηση, ο βασικός υπολογισμός είναι:

Το μικτό αποτέλεσμα είναι Πωλήσεις − Κόστος πωληθέντων. Με σταθερό αρχικό απόθεμα, αγορές και πωλήσεις, μεγαλύτερο τελικό απόθεμα μειώνει το κόστος πωληθέντων και αυξάνει το μικτό αποτέλεσμα. Η αφαίρεση του αποθέματος απομονώνει το κόστος των ειδών που δεν πωλήθηκαν· δεν αναγνωρίζει έσοδο από την κατοχή τους.

Αν όμως αγοράσετε επιπλέον εμπορεύματα και μείνουν απούλητα, δεν αυξάνετε έτσι το μικτό κέρδος. Οι αγορές και το τελικό απόθεμα αυξάνονται κατά το ίδιο κόστος, οπότε οι δύο μεταβολές αλληλοαναιρούνται στον υπολογισμό. Παράλληλα, μπορεί να δεσμεύονται χρήματα και να προκύπτουν έξοδα αποθήκευσης.

Κανόνες αποτίμησης που δεν αλλάζουν

• Κόστος και απαξίωση: η καταχωρισμένη αξία δεν υπερβαίνει το κόστος κτήσης ή παραγωγής και μειώνεται όταν απαιτείται λόγω απαξίωσης.
• Μέθοδοι υπολογισμού: FIFO ή σταθμισμένος μέσος όρος· η μέθοδος LIFO δεν επιτρέπεται.
• Συνέπεια: η ίδια μέθοδος εφαρμόζεται σε αποθέματα όμοιας φύσης και χρήσης.
• Μη ανταλλάξιμα στοιχεία: χρησιμοποιείται εξατομικευμένο κόστος.

Οι κανόνες αυτοί στηρίζονται στο άρθρο 20 του ν.4308/2014. Η εφαρμογή τους απαιτεί οργανωμένα αρχεία αποθήκης, καταγραφή κινήσεων και τεκμηρίωση του κόστους. Η απογραφή και η αποτίμηση πρέπει να αποτυπώνουν τα πραγματικά δεδομένα, όχι το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Λογιστικό αποτέλεσμα και φορολογικός έλεγχος

Ο παραπάνω υπολογισμός εξηγεί τη λογιστική επίδραση στο μικτό αποτέλεσμα, όχι τον τελικό φόρο. Το μικτό κέρδος δεν είναι το τελικό καθαρό αποτέλεσμα, καθώς δεν περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα έξοδα της επιχείρησης. Μια λανθασμένη απογραφή ή αποτίμηση αλλοιώνει τον υπολογισμό του κόστους πωληθέντων και την εικόνα της χρήσης. Η φορολογική αντιμετώπιση χρειάζεται χωριστό έλεγχο και δεν προκύπτει μόνο από την αξία του αποθέματος.

Χρήσιμα συμπληρωματικά: η υπηρεσία κοστολόγησης για την οργάνωση του κόστους και τον έλεγχο του μικτού αποτελέσματος.