Ένας σύμβουλος εργάζεται ως digital nomad εκτός Ελλάδας και στέλνει το τιμολόγιό του σε ελληνική εταιρεία. Το ελληνικό ΑΦΜ του πελάτη είναι σαφές. Αρκεί όμως για να χαρακτηριστεί η αμοιβή εισόδημα πηγής Ελλάδας; Για αυτή την ερώτηση, ο λογιστής χρειάζεται περισσότερα από τη χώρα που αναγράφεται στα στοιχεία του αγοραστή.
Το υποθετικό παράδειγμα αφορά συναλλαγή του 2025. Ο σύμβουλος είναι φυσικό πρόσωπο με ατομική δραστηριότητα, φορολογικός κάτοικος εξωτερικού. Η συγκεκριμένη συμβουλευτική υπηρεσία έχει παρασχεθεί ολόκληρη εκτός Ελλάδας και ο επαγγελματίας δεν έχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα. Αυτά θεωρούνται ήδη ελεγμένα στοιχεία της περίπτωσης· η αναγραφή ξένης διεύθυνσης στο τιμολόγιο δεν αρκεί για να τα τεκμηριώσει.
Η χώρα του πελάτη δεν είναι ενιαίος κανόνας για κάθε αμοιβή
Το άρθρο 3 παρ. 2 της πλήρους έκδοσης του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος από το ΥΠΕΘΟ συνδέει τη φορολογική μεταχείριση του μη κατοίκου Ελλάδας με το φορολογητέο εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα. Το επόμενο βήμα είναι επομένως ο έλεγχος της πηγής του συγκεκριμένου εισοδήματος.
Στο άρθρο 5 παρ. 1 περ. γ΄, οι υπηρεσίες διοίκησης, οι συμβουλευτικές και οι τεχνικές υπηρεσίες συνδέονται με παροχή στην ημεδαπή, μέσω μόνιμης εγκατάστασης. Η περίπτωση ε΄ αναφέρεται επίσης σε επιχειρηματική δραστηριότητα που ασκείται στην ημεδαπή μέσω μόνιμης εγκατάστασης. Και στις δύο διατυπώσεις παραμένει αυτή η σύνδεση. Η παράγραφος 2 ορίζει ως εισόδημα αλλοδαπής εκείνο που δεν προκύπτει στην ημεδαπή σύμφωνα με την παράγραφο 1.
Στην αμοιβή του παραδείγματος, η ελληνική εταιρεία ταυτοποιεί τον πελάτη. Η παρουσία της στο τιμολόγιο δεν αποδεικνύει ότι ο σύμβουλος παρείχε την υπηρεσία στην Ελλάδα ή ότι διαθέτει εδώ μόνιμη εγκατάσταση. Η κρίση για την πηγή χρειάζεται να στηριχθεί στα πραγματικά δεδομένα της υπηρεσίας και της δραστηριότητας.
Τι χρειάζεται να ξεχωρίζει στον φάκελο
Η σύμβαση, η περιγραφή της αμοιβής και το παραδοτέο βοηθούν να συνδεθεί η είσπραξη με τη συγκεκριμένη συμβουλευτική εργασία. Το τιμολόγιο και το αποδεικτικό πληρωμής δείχνουν επίσης ποιος χρεώθηκε και ποιος πλήρωσε. Αυτή η συμφωνία των στοιχείων είναι χρήσιμη, αλλά απαντά σε διαφορετική ερώτηση από εκείνη του τόπου εκτέλεσης.
Για τον τόπο και το διάστημα της εργασίας εξετάζονται τα πραγματικά στοιχεία εκτέλεσης που έχουν ελεγχθεί στην υπόθεση. Η ημερομηνία έκδοσης ενός τιμολογίου δεν περιγράφει από μόνη της πού εργάστηκε ο σύμβουλος. Ούτε η χώρα του τραπεζικού λογαριασμού αντικαθιστά τον έλεγχο της φορολογικής κατοικίας ή της μόνιμης εγκατάστασης.
Ο λογιστής κρατά έτσι χωριστή την τεκμηρίωση του πελάτη και της πληρωμής από τα στοιχεία στα οποία στηρίζεται η αξιολόγηση της πηγής. Πρόκειται για πρακτική οργάνωση του φακέλου, όχι για νέο υποχρεωτικό έντυπο ή πλήρη κατάλογο αποδεικτικών. Αν προκύψει ότι μέρος της εργασίας έγινε στην Ελλάδα ή ότι τα δεδομένα της εγκατάστασης διαφέρουν, χρειάζεται νέα εξέταση της πραγματικής περίπτωσης.
Ο έλεγχος της πληρωμής παραμένει χωριστός
Η παραπάνω διάκριση δεν εγκρίνει πληρωμή χωρίς παρακράτηση. Η υποχρέωση της ελληνικής εταιρείας να παρακρατήσει φόρο και η τυχόν εφαρμογή σύμβασης αποφυγής διπλής φορολογίας απαιτούν χωριστό έλεγχο. Από την εξήγηση για την πηγή δεν προκύπτει οδηγία μη υποβολής δήλωσης ή τελικό συμπέρασμα ότι δεν οφείλεται φόρος στην Ελλάδα.
Για φορολογικό κάτοικο Ελλάδας, η αφετηρία του άρθρου 3 είναι διαφορετική, καθώς καλύπτει το παγκόσμιο εισόδημά του. Η ανάλυση για τον freelancer με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και πελάτες στο εξωτερικό εξετάζει αυτό το διαφορετικό σενάριο. Η χώρα του πελάτη και εκείνη της φορολογικής κατοικίας χρειάζεται να παραμένουν διακριτές και στις δύο περιπτώσεις.
Η επίσημη πηγή φιλοξενείται ολόκληρη στο drcc.eu, σε 324 σελίδες, με σημείο αναφοράς την 9η Φεβρουαρίου 2026 και ενημέρωση μέχρι τον ν. 5264/2025. Δεν παρουσιάζεται ως σημερινή κωδικοποίηση. Η εξήγηση περιορίζεται στην πηγή της συγκεκριμένης συμβουλευτικής αμοιβής του 2025, με τα δεδομένα που έχουν τεθεί παραπάνω.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.