Στις 31 Δεκεμβρίου ένα αυτοκίνητο παραμένει στο βαφείο και η συμφωνημένη εργασία δεν έχει ολοκληρωθεί. Έχουν ήδη αναλωθεί χρώματα, έχει εργαστεί το προσωπικό και ο πελάτης έχει δώσει προκαταβολή. Στο κλείσιμο χρειάζεται να παρακολουθηθούν χωριστά το κόστος της δουλειάς και τα χρήματα που εισπράχθηκαν. Η παρουσία του αυτοκινήτου στον χώρο δεν απαντά σε καμία από τις δύο ερωτήσεις.
Εξετάζουμε συγκεκριμένη λογιστική περίπτωση: το βαφείο εφαρμόζει τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα με παρακολούθηση ισολογισμού και έχει ήδη τεκμηριωθεί ότι εφαρμόζει νόμιμα και με συνέπεια τη μέθοδο της ολοκληρωμένης σύμβασης για τη συγκεκριμένη υπηρεσία. Η υπηρεσία παραμένει ενιαία και ανολοκλήρωτη· δεν περιλαμβάνει άλλη αυτοτελή εργασία που έχει ήδη ολοκληρωθεί. Η επιλογή της μεθόδου χρειάζεται δικό της έλεγχο και δεν προκύπτει απλώς επειδή το όχημα θα παραδοθεί τον Ιανουάριο.
Το κόστος της ανολοκλήρωτης υπηρεσίας παραμένει στο ενεργητικό
Η παράγραφος 25.4.5 της πλήρους Λογιστικής Οδηγίας της ΕΛΤΕ του 2015 εξηγεί τον χειρισμό: μέχρι την ολοκλήρωση δεν αναγνωρίζονται έσοδο και έξοδο της σύμβασης. Οι πραγματοποιούμενες δαπάνες καταχωρίζονται ως απόθεμα στο ενεργητικό και οι εισπράξεις από τον πελάτη ως προκαταβολές στις υποχρεώσεις.
Το απόθεμα εδώ είναι το κόστος της υπηρεσίας που βρίσκεται σε εξέλιξη. Το αυτοκίνητο εξακολουθεί να ανήκει στον πελάτη και δεν γίνεται περιουσιακό στοιχείο του βαφείου. Επίσης, τα υλικά που έχουν ήδη αναλωθεί σε αυτή τη δουλειά χρειάζονται διαφορετική παρακολούθηση από το χρώμα που περισσεύει στο δοχείο για μελλοντικές βαφές. Το ίδιο κόστος δεν μπορεί να εμφανίζεται και στις δύο θέσεις.
Μια υποθετική εργασία με κόστος 400 ευρώ στο κλείσιμο
Ας υποθέσουμε συμφωνημένη αμοιβή 1.000 ευρώ για ολόκληρη τη βαφή. Μέχρι το κλείσιμο έχει προσδιοριστεί σωστά κόστος 400 ευρώ: 120 ευρώ αναλωμένα υλικά, 240 ευρώ κόστος εργασίας που έχει ήδη παρασχεθεί και 40 ευρώ κατάλληλα επιμερισμένο έμμεσο κόστος παραγωγής. Ο πελάτης έχει καταβάλει προκαταβολή 350 ευρώ για την ίδια εργασία.
Τα ποσά είναι υποθετικά και χρησιμοποιούνται μόνο για τη λογιστική παρουσίαση. Υποθέτουμε ότι το κόστος είναι ανακτήσιμο, έχει επιμετρηθεί κατάλληλα και δεν υπάρχουν απομείωση, αναμενόμενη ζημία της σύμβασης, διαφωνία για την αμοιβή ή ακύρωση. Φόροι και ΦΠΑ δεν περιλαμβάνονται στον υπολογισμό.
Με αυτές τις παραδοχές και την ήδη κατάλληλη μέθοδο, τα 400 ευρώ παρακολουθούνται ως κόστος ανολοκλήρωτης υπηρεσίας στο ενεργητικό. Τα 350 ευρώ εμφανίζονται χωριστά ως προκαταβολή πελάτη στις υποχρεώσεις. Δεν αναγνωρίζεται ακόμη έσοδο 350 ευρώ επειδή έγινε κατάθεση, ούτε έξοδο 400 ευρώ για τη σύμβαση επειδή οι σχετικές δαπάνες πραγματοποιήθηκαν.
Τα δύο υπόλοιπα εξηγούν διαφορετικά πράγματα και δεν αντικαθίστανται από τη διαφορά τους. Επίσης, τα 400 ευρώ δεν σημαίνουν ότι η βαφή έχει ολοκληρωθεί κατά 40%: συγκρίνουμε κόστος με συμφωνημένη αμοιβή, όχι κατάλληλα μετρημένη πρόοδο. Ούτε έχουμε υπολογίσει το ταμειακό υπόλοιπο του βαφείου, αφού δεν γνωρίζουμε ποιες δαπάνες έχουν εξοφληθεί.
Ποια στοιχεία στηρίζουν τα 400 ευρώ
Το άρθρο 20 του πλήρους αρχικού ΦΕΚ του ν. 4308/2014 συνδέει το κόστος παραγωγής υπηρεσίας με υλικά, εργασία και κατάλληλη αναλογία παραγωγικών εξόδων. Τα κόστη διοίκησης και διανομής δεν επιβαρύνουν το κόστος παραγωγής. Η πληρωμή ενός τιμολογίου δεν αρκεί για να ενταχθεί ολόκληρο το ποσό στη συγκεκριμένη βαφή.
Χρήσιμο είναι να συνδέονται η εντολή εργασίας, το όχημα, οι πραγματικές αναλώσεις και η εργασία μέχρι την ημερομηνία κλεισίματος. Οι ώρες χρειάζονται κατάλληλη βάση κόστους εργασίας· δεν πολλαπλασιάζονται αυτομάτως με την τιμή που χρεώνεται στον πελάτη. Στον ίδιο φάκελο φαίνονται το στάδιο της βαφής, η συμφωνημένη αμοιβή και η προκαταβολή. Δεν απαιτείται εδώ κάποιο νέο υποχρεωτικό έντυπο.
Αν εκκρεμεί επιστροφή ή πιστωτικό προμηθευτή, εξετάζεται τι έχει πράγματι πραγματοποιηθεί και ποιο κόστος καλύπτει. Το παράδειγμα για το κόστος που μένει μετά από πιστωτικό επαναβαφής εξηγεί γιατί η κάλυψη των χρωμάτων δεν καλύπτει αυτομάτως και την εργασία. Μια προσφορά κάλυψης δεν μειώνει από μόνη της το καταγεγραμμένο κόστος.
Τι αλλάζει όταν ολοκληρωθεί η βαφή
Στο υποθετικό μας παράδειγμα η ίδια υπηρεσία ολοκληρώνεται τον επόμενο Ιανουάριο, με πρόσθετο σωστά προσδιορισμένο κόστος 300 ευρώ. Εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, τότε αναγνωρίζονται αμοιβή 1.000 ευρώ και συνολικό κόστος 400 + 300 = 700 ευρώ. Η διαφορά των 300 ευρώ αφορά αυτά τα δύο μεγέθη, όχι το συνολικό αποτέλεσμα ή τον φόρο της επιχείρησης.
Η προκαταβολή των 350 ευρώ λαμβάνεται υπόψη στην εξόφληση της ίδιας αμοιβής και δεν προστίθεται ξανά ως δεύτερο έσοδο. Αν στη συνέχεια εξοφληθούν και τα υπόλοιπα 650 ευρώ, η συνολική είσπραξη για τη βαφή είναι 350 + 650 = 1.000 ευρώ.
Η εξήγηση βασίζεται στο αρχικό ΦΕΚ του 2014 και στην Οδηγία της ΕΛΤΕ του 2015, που φιλοξενούνται ολόκληρα στο drcc.eu. Πρόκειται για χρονολογημένες πηγές, όχι επαληθευμένη σημερινή κωδικοποίηση. Το παράδειγμα δεν καθορίζει δικαίωμα επιλογής μεθόδου, χρόνο τιμολόγησης, ΦΠΑ, φορολογική έκπτωση ή διαβίβαση στο myDATA. Αν υπάρχουν ζημία, μη ανακτήσιμο κόστος ή διαφορετικοί συμβατικοί όροι, χρειάζεται χωριστή αξιολόγηση πριν οριστικοποιηθεί το κλείσιμο.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.