Χονδρεμπόριο: ετήσια έκπτωση τζίρου στο κλείσιμο της χρήσης

Στο τέλος του Δεκεμβρίου, ο πελάτης μιας χονδρεμπορικής επιχείρησης έχει συμπληρώσει τον ετήσιο τζίρο που του δίνει δικαίωμα έκπτωσης. Τα τιμολόγια έχουν εξοφληθεί, αλλά η εκκαθάριση και το πιστωτικό θα ακολουθήσουν τον Ιανουάριο. Αν το λογιστήριο περιμένει το πιστωτικό για να μειώσει τα έσοδα, μπορεί να εμφανίσει περισσότερες πωλήσεις στην παλιά χρήση και λιγότερες στην επόμενη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι είχε ήδη προκύψει στις 31 Δεκεμβρίου από τη συμφωνία και τις πραγματικές πωλήσεις. Η ημερομηνία κατά την οποία ολοκληρώνεται ο υπολογισμός δεν αλλάζει από μόνη της την περίοδο που αφορά η έκπτωση.

Πρώτα διαβάζουμε τον όρο της έκπτωσης

Η φράση «ετήσιο bonus 2%» δεν αρκεί για υπολογισμό. Χρειάζεται να ξέρουμε ποιες πωλήσεις μετρούν, ποιο είναι το ελάχιστο όριο και αν το ποσοστό εφαρμόζεται σε όλο τον επιλέξιμο τζίρο ή μόνο στο μέρος που ξεπερνά το όριο. Ελέγχουμε επίσης αν απαιτείται κάποια επιπλέον ενέργεια του πελάτη ή μεταγενέστερη απόφαση της επιχείρησης.

Στο υποθετικό παράδειγμα που ακολουθεί, ο όρος έχει συμφωνηθεί εγκαίρως και έχει κριθεί ότι δημιουργεί δεσμευτική μείωση της τιμής των εμπορευμάτων. Προβλέπει ότι, μόλις ο επιλέξιμος ετήσιος τζίρος φτάσει τουλάχιστον τις 100.000 €, ο πελάτης δικαιούται έκπτωση 2% σε ολόκληρο αυτόν τον τζίρο. Δεν προβλέπεται νέα έγκριση, επόμενη αγορά ή άλλη προϋπόθεση που παραμένει ανοικτή.

Πρόκειται για έκπτωση στις δικές μας πωλήσεις αγαθών. Δεν είναι αμοιβή προς τον πελάτη για διαφήμιση, τοποθέτηση προϊόντων ή άλλη χωριστή υπηρεσία. Αν αμφισβητείται το δικαίωμα ή η ερμηνεία του όρου, χρειάζεται πρώτα η αρμόδια συμβατική και νομική αξιολόγηση· ο πίνακας του λογιστηρίου δεν λύνει τη διαφορά.

Πωλήσεις 120.000 € και οφειλόμενη έκπτωση 2.400 €

Η επιχείρηση συνεχίζει τη δραστηριότητά της και εφαρμόζει τα ΕΛΠ με την αρχή του δουλευμένου: αποτυπώνει τα ποσά στην περίοδο στην οποία προκύπτουν. Έχουν εξεταστεί το εφαρμοστέο πλαίσιο και οι επιλογές της, χωρίς εξαίρεση που να αλλάζει τον συγκεκριμένο χειρισμό. Η επίπτωση είναι σημαντική για τις χρηματοοικονομικές της καταστάσεις.

Οι επιλέξιμες πωλήσεις του πελάτη είναι 120.000 € πριν από αυτή την ετήσια έκπτωση. Έχουν ήδη ληφθεί υπόψη όλες οι άλλες σχετικές εκπτώσεις, επιστροφές και εξαιρέσεις της συμφωνίας. Τα αγαθά έχουν γίνει αποδεκτά, έχουν μεταφερθεί οι ουσιαστικοί κίνδυνοι και τα οφέλη και έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις αξιόπιστης επιμέτρησης και πιθανής εισροής των οικονομικών οφελών. Η αναγνώριση των πωλήσεων δεν εκκρεμεί.

Όλα τα τιμολόγια έχουν εξοφληθεί πριν από το κλείσιμο. Στις 31 Δεκεμβρίου η έκπτωση οφείλεται ήδη, χωρίς αβεβαιότητα ως προς το δικαίωμα ή το ποσό. Η κατάλληλη επιμέτρηση της βραχυπρόθεσμης υποχρέωσης είναι 2.400 €, χωρίς σημαντική χρηματοδοτική ή άλλη επίδραση. Τα ποσά είναι υποθετικές λογιστικές αξίες χωρίς φόρους· ούτε το όριο των 100.000 € ούτε το 2% είναι νομοθετημένα μεγέθη.

Στο κλείσιμο, οι συγκεκριμένες πωλήσεις εμφανίζονται μειωμένες κατά 2.400 € και παρακολουθείται η αντίστοιχη υποχρέωση προς τον πελάτη. Αφού οι αρχικές πωλήσεις έχουν ήδη εισπραχθεί, δεν υπάρχει εδώ ανοικτή απαίτηση για να μειώσουμε αυθαίρετα το υπόλοιπό της. Η έκπτωση μειώνει τα έσοδα από τις πωλήσεις· δεν μεταφέρεται σε ένα γενικό λειτουργικό έξοδο ούτε διορθώνει το κόστος της δικής μας αποθήκης.

Τα 117.600 € αφορούν μόνο τις επιλέξιμες πωλήσεις αυτού του πελάτη μετά τη συγκεκριμένη έκπτωση. Δεν είναι ο συνολικός τζίρος της επιχείρησης, το κέρδος της ή το ταμειακό της υπόλοιπο.

Ο ίδιος τζίρος δεν δίνει πάντα την ίδια έκπτωση

Με τον συγκεκριμένο όρο, δεν υπολογίζουμε 2% μόνο στις 20.000 € πάνω από το όριο. Αυτό θα έδινε 400 €, αλλά θα αντιστοιχούσε σε διαφορετική συμφωνία, που χορηγεί έκπτωση μόνο στο υπερβάλλον ποσό. Η διαφορά των 2.000 € δεν διορθώνεται επιλέγοντας τον τύπο που χρησιμοποιεί συνήθως το πρόγραμμα: χρειάζεται ο πραγματικός όρος.

Αν άλλος πελάτης έχει επιλέξιμο τζίρο 98.000 €, δεν αποκτά δικαίωμα από αυτή τη ρήτρα, αφού δεν έφτασε το όριό της. Αυτό δεν αποκλείει κάποιο διαφορετικό δικαίωμα από άλλη πραγματική συμφωνία. Απλώς δεν υπολογίζουμε αυτόματα 2% σε κάθε ετήσια καρτέλα.

Τον Ιανουάριο επιβεβαιώνουμε και συμφωνούμε

Υποθέτουμε ότι η εκκαθάριση του Ιανουαρίου γίνεται πριν εγκριθούν οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις για δημοσιοποίηση και επιβεβαιώνει τις συνθήκες που υπήρχαν στις 31 Δεκεμβρίου. Δεν δημιουργεί τότε καινούργιο δικαίωμα. Το άρθρο 17 παρ. 8 του ν. 4308/2014 συνδέει τη σχετική αναγνώριση στην κλειόμενη περίοδο με ακριβώς αυτή τη διάκριση: μεταγενέστερη πληροφορία για προϋπάρχουσες συνθήκες.

Όταν ακολουθήσουν το πιστωτικό των ίδιων 2.400 € και η πραγματική επιστροφή του ποσού στον πελάτη, το λογιστήριο τα συνδέει με την υποχρέωση που έχει ήδη αποτυπωθεί. Δεν μειώνει δεύτερη φορά τα έσοδα της επόμενης χρήσης για την ίδια έκπτωση. Η έκδοση του πιστωτικού και η πληρωμή είναι διαφορετικά γεγονότα· το έγγραφο μόνο του δεν αποδεικνύει ότι τα χρήματα επιστράφηκαν ή ότι η υποχρέωση εξοφλήθηκε.

Γι’ αυτό η συμφωνία πρέπει να ξεκινά από τα 2.400 € του κλεισίματος, να εντοπίζει το σχετικό πιστωτικό και να καταλήγει στην πραγματική τακτοποίηση. Αν προκύψει άλλο ποσό ή διαφορετική αιτία, διερευνάται η διαφορά. Δεν αλλάζουμε την παλιά εκκαθάριση μόνο για να ταιριάξει αριθμητικά με ένα μεταγενέστερο έγγραφο.

Διαφορετική είναι η περίπτωση όπου η επιχείρηση αποφασίζει για πρώτη φορά μέσα στην επόμενη χρήση να δώσει μια νέα έκπτωση, χωρίς σχετικό δικαίωμα στο προηγούμενο κλείσιμο. Δεν την αποδίδουμε αυτόματα στην παλιά χρήση επειδή οι προηγούμενες πωλήσεις χρησιμοποιήθηκαν ως βάση υπολογισμού.

Ο φάκελος που εξηγεί τα ποσά

Η χρήσιμη τεκμηρίωση συνδέει τον ισχύοντα όρο και την περίοδο εφαρμογής του με αναλυτική συμφωνία των επιλέξιμων πωλήσεων. Χρειάζεται να φαίνονται όσα περιλήφθηκαν και όσα εξαιρέθηκαν, ο έλεγχος του ορίου, η βάση του ποσοστού και γιατί δεν απομένει άλλη προϋπόθεση. Η εκκαθάριση, η λογιστική αποτύπωση στο κλείσιμο, το μεταγενέστερο πιστωτικό και η πληρωμή πρέπει να εξηγούν το ίδιο ποσό μία φορά. Ένας πίνακας συμφωνίας βοηθά· δεν αποτελεί ειδικό υποχρεωτικό έντυπο.

Αν η επιχείρηση βρίσκεται στην πλευρά του αγοραστή και λαμβάνει έκπτωση από τον δικό της προμηθευτή, το επόμενο ερώτημα είναι διαφορετικό: πώς η μείωση τιμής κατανέμεται στο απόθεμα και στο κόστος πωληθέντων. Επίσης, η πραγματική έκπτωση τιμής διαφέρει από τη λογιστική κατανομή του χρηματοδοτικού μέρους μιας μακροχρόνιας πίστωσης προς πελάτη.

Η λογιστική βάση βρίσκεται στα άρθρα 17, 22 και 25, ιδίως στην επιμέτρηση των εσόδων καθαρά από εκπτώσεις κατά το άρθρο 25 παρ. 6. Το πλήρες αρχικό ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014 του ν. 4308/2014, από το αρχείο της ΑΑΔΕ, φιλοξενείται στο drcc.eu με την προέλευσή του. Είναι το αρχικό κείμενο του 2014, όχι σημερινή κωδικοποίηση όλων των τροποποιήσεων. Το παράδειγμα αφορά τη λογιστική αναγνώριση και τη συμφωνία των ποσών στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Δεν προσδιορίζει πότε επιτρέπεται ή απαιτείται η έκδοση πιστωτικού, τον χειρισμό ΦΠΑ ή φόρου εισοδήματος και τη διαβίβαση στο myDATA.