Τα εμπορεύματα βρίσκονται ακόμη στο ράφι του e-shop, στην ίδια ποσότητα και κατάσταση. Το τιμολόγιο του προμηθευτή όμως παραμένει ανεξόφλητο σε δολάρια και, με την ισοτιμία του κλεισίματος, η οφειλή αντιστοιχεί σε περισσότερα ευρώ. Πρέπει να αυξηθεί και η αξία του αποθέματος;
Στη συνηθισμένη περίπτωση ιστορικού κόστους, η μεταβολή της ισοτιμίας δεν μεταφέρεται μηχανικά από την οφειλή στα εμπορεύματα. Το απόθεμα και η υποχρέωση προς τον προμηθευτή είναι δύο διαφορετικά στοιχεία, παρότι προέρχονται από την ίδια αγορά. Το ένα είναι αγαθά που κατέχει η επιχείρηση. Το άλλο είναι ένα ποσό σε ξένο νόμισμα που οφείλει να πληρώσει.
Δύο στοιχεία από την ίδια αγορά, δύο διαφορετικοί κανόνες
Το παράδειγμα αφορά ελληνική εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου που καταρτίζει χρηματοοικονομικές καταστάσεις με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, σε ευρώ. Έχει ήδη παραλάβει και αναγνωρίσει σωστά δικά της εμπορεύματα πριν από το κλείσιμο. Τα είδη παραμένουν απούλητα και το αντίστοιχο, σταθερό ποσό του τιμολογίου σε δολάρια οφείλεται ολόκληρο. Δεν πρόκειται για προκαταβολή, προϊόντα τρίτου ή αποστολή που ακόμη ταξιδεύει.
Η υποχρέωση είναι νομισματικό στοιχείο: θα τακτοποιηθεί με την πληρωμή καθορισμένου αριθμού μονάδων νομίσματος. Αν το τιμολόγιο είναι 1.000 δολάρια, η οφειλή παραμένει 1.000 δολάρια μέχρι να αλλάξει για πραγματικό λόγο ή να εξοφληθεί. Εκείνο που μεταβάλλεται στο παράδειγμα είναι η αξία της σε ευρώ.
Τα εμπορεύματα, αντίθετα, είναι μη νομισματικό στοιχείο. Δεν αποτελούν από μόνα τους απαίτηση είσπραξης ή υποχρέωση πληρωμής συγκεκριμένου ποσού νομίσματος. Όταν επιμετρώνται στο ιστορικό κόστος, το άρθρο 27 του ν. 4308/2014 προβλέπει την ισοτιμία της αρχικής αναγνώρισης. Για τη νομισματική υποχρέωση προβλέπει την ισοτιμία κλεισίματος της ημερομηνίας του ισολογισμού.
Τι αλλάζει όταν τα 1.000 δολάρια γίνονται 950 ευρώ
Χρησιμοποιούμε αποκλειστικά υποθετικές ισοτιμίες: κατά την αρχική αναγνώριση, ένα δολάριο αντιστοιχεί σε 0,90 ευρώ· στο κλείσιμο, σε 0,95 ευρώ. Είναι δηλωμένα δεδομένα για τον υπολογισμό, όχι πραγματικές τιμές αγοράς ή οδηγία επιλογής πηγής ισοτιμιών.
Υποθέτουμε ότι το αρχικά αναγνωρισμένο κόστος των συγκεκριμένων εμπορευμάτων είναι 900 ευρώ και η υποχρέωση προς τον προμηθευτή επίσης 900 ευρώ. Όλα τα στοιχεία του κόστους κτήσης έχουν ήδη ελεγχθεί. Στη συνέχεια δεν αλλάζουν η ποσότητα, η τιμή του προμηθευτή ή άλλο στοιχείο του κόστους. Για την αξία του αποθέματος έχει ελεγχθεί χωριστά ότι η καθαρή ρευστοποιήσιμη αξία δεν είναι χαμηλότερη από 900 ευρώ.
| Στοιχείο | Αρχική αναγνώριση | Κλείσιμο χρήσης |
|---|---|---|
| Οφειλή στο νόμισμα του τιμολογίου | 1.000 δολάρια | 1.000 δολάρια |
| Αξία της υποχρέωσης σε ευρώ | 1.000 × 0,90 = 900 ευρώ | 1.000 × 0,95 = 950 ευρώ |
| Αξία των απούλητων εμπορευμάτων | 900 ευρώ | 900 ευρώ, με τις παραπάνω προϋποθέσεις |
| Συναλλαγματική διαφορά της υποχρέωσης | — | 950 − 900 = 50 ευρώ ζημία της περιόδου |
Η αύξηση της υποχρέωσης κατά 50 ευρώ δεν είναι πρόσθετη ποσότητα προϊόντων, μεταφορικά ή νέα χρέωση του προμηθευτή. Είναι συναλλαγματική διαφορά από τη μετατροπή του ίδιου οφειλόμενου ποσού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αναγνωρίζεται στα αποτελέσματα της περιόδου, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 27, και δεν προστίθεται αυτόματα στο κόστος του στοκ.
Δεν έχει γίνει ακόμη πληρωμή. Άρα τα 50 ευρώ δεν παρουσιάζονται ως ποσό που ήδη έφυγε από την τράπεζα. Η μεταγενέστερη εξόφληση θα έχει τα δικά της πραγματικά δεδομένα, τα οποία δεν υπολογίζονται εδώ. Ο πίνακας επίσης δεν δείχνει το συνολικό κέρδος ή την ταμειακή θέση του e-shop.
Το ιστορικό κόστος δεν καταργεί τον έλεγχο απαξίωσης
Το ότι δεν αυξάνουμε το απόθεμα λόγω της συγκεκριμένης συναλλαγματικής διαφοράς δεν σημαίνει ότι το κρατάμε πάντοτε στα 900 ευρώ. Το άρθρο 20 απαιτεί, μετά την αρχική αναγνώριση, επιμέτρηση στην κατ’ είδος χαμηλότερη αξία μεταξύ κόστους κτήσης και καθαρής ρευστοποιήσιμης αξίας.
Αν υπάρχουν φθαρμένα είδη, αλλαγή ζήτησης ή άλλα στοιχεία που επηρεάζουν την ανακτήσιμη αξία, γίνεται αυτός ο χωριστός έλεγχος. Αν δεν έχει ολοκληρωθεί, δεν θεωρούμε δεδομένο το ποσό των 900 ευρώ του παραδείγματος. Η αποτίμηση αποθέματος και η επίδρασή της στο αποτέλεσμα εξηγεί τη διάκριση κόστους, απαξίωσης και κόστους πωληθέντων. Είναι άλλο ζήτημα από τη μετατροπή της ανεξόφλητης οφειλής.
Πώς συμφωνούν η καρτέλα προμηθευτή και το απόθεμα
Για το κλείσιμο, συνδέστε το τιμολόγιο με τους συγκεκριμένους κωδικούς και τις ποσότητες που παραλήφθηκαν. Κρατήστε την ημερομηνία και την ισοτιμία της αρχικής αναγνώρισης, τον υπολογισμό του κόστους και το πραγματικό ανεξόφλητο υπόλοιπο στο νόμισμα του προμηθευτή. Η καρτέλα της οφειλής χρειάζεται επιπλέον την ισοτιμία κλεισίματος και τη συμφωνία της αξίας της σε ευρώ.
Αν η αποθήκη εμφανίζει 900 ευρώ και η υποχρέωση 950 ευρώ, δεν διορθώνουμε το ένα για να μοιάζει με το άλλο. Ελέγχουμε αν η διαφορά εξηγείται πράγματι από τους δύο κανόνες επιμέτρησης. Αν λείπει η ημερομηνία αναγνώρισης, δεν συμφωνούν οι ποσότητες ή δεν έχει επιβεβαιωθεί το υπόλοιπο του προμηθευτή, ο υπολογισμός παραμένει εκκρεμής· δεν καλύπτεται με μια πρόχειρη ισοτιμία.
Η εξήγηση αφορά τη συγκεκριμένη λογιστική περίπτωση, χωρίς αντιστάθμιση κινδύνου, επιμέτρηση στην εύλογη αξία ή καθαρή επένδυση σε αλλοδαπή δραστηριότητα. Δεν καθορίζει τελωνειακή αξία, ΦΠΑ ή φορολογική έκπτωση συναλλαγματικών διαφορών. Για πραγματικούς λογαριασμούς επιβεβαιώνονται το εφαρμοζόμενο πλαίσιο και οι σχετικοί κανόνες.
Οι βάσεις βρίσκονται στα άρθρα 20, 22 και 27 και στους ορισμούς του Παραρτήματος Α΄ του ν. 4308/2014, ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014. Το πλήρες αρχείο προέρχεται από την ΑΑΔΕ και είναι το αρχικό κείμενο του 2014, όχι σημερινή κωδικοποίηση. Αν χρειάζεστε έλεγχο της συμφωνίας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το γραφείο με το τιμολόγιο, την καρτέλα προμηθευτή και τα στοιχεία του αποθέματος.
Υπολογίστε το στην πράξη
Το εργαλείο «Ποιο Κανάλι Πώλησης Αφήνει Περισσότερο Αποτέλεσμα;» αποτυπώνει την κερδοφορία των καναλιών πώλησης με τα δικά σας νούμερα.