Μηχανικός με μπλοκάκι: εισφορές ΕΦΚΑ και τεκμαρτό εισόδημα — τι να υπολογίσει

Για μηχανικό με μπλοκάκι που ασφαλίζεται ως μη μισθωτός με ασφαλιστικές κατηγορίες, η 1η κατηγορία του 2026 είναι 250,77 € για κύρια σύνταξη και υγεία, ενώ η ειδική κατηγορία νέων ασφαλισμένων είναι 150,46 €. Προστίθενται 10 € υπέρ ανεργίας και, εφόσον υπάρχει υπαγωγή στους αντίστοιχους κλάδους, εισφορές επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ.

Οι εισφορές και το τεκμαρτό εισόδημα είναι διαφορετικοί υπολογισμοί: οι πρώτες αφορούν την ασφάλιση, ενώ ο τεκμαρτός προσδιορισμός μπορεί να επηρεάσει τον φόρο και την προκαταβολή του. Οι παρακάτω πίνακες τεκμηριώνουν τις κατηγορίες μη μισθωτών, όχι την ασφαλιστική υπαγωγή κάθε σύμβασης μηχανικού· επίσης, τα διαθέσιμα φορολογικά αποσπάσματα δεν περιλαμβάνουν τον αναλυτικό υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Εισφορές ΕΦΚΑ μηχανικού το 2026: οι κατηγορίες

Στο σύστημα κατηγοριών μη μισθωτών, ο ασφαλισμένος επιλέγει την κατηγορία που ταιριάζει στις οικονομικές του δυνατότητες. Για τον προϋπολογισμό σας ξεκινήστε από το ποσό της κατηγορίας στην οποία έχετε καταταχθεί, όχι από ένα αυθαίρετο ποσοστό πάνω στην αμοιβή ενός έργου. Τα ποσά κύριας σύνταξης και υγείας για το 2026 είναι τα ακόλουθα:

Η κατάταξη σε ασφαλιστική κατηγορία είναι υποχρεωτική. Αν δεν υποβλήθηκε αίτηση αλλαγής, παραμένει ενεργή η κατηγορία του προηγούμενου έτους. Η προθεσμία ηλεκτρονικής επιλογής για το 2026 ήταν η 31η Ιανουαρίου 2026· επομένως, δεν παρουσιάζεται εδώ ως προθεσμία που παραμένει ανοικτή.

Ο πίνακας χρησιμεύει για να αναγνωρίσετε τη βάση της επιβάρυνσης και να συγκρίνετε κατηγορίες. Δεν αρκεί, όμως, για να αποφασιστεί αν μια συγκεκριμένη συνεργασία με δελτίο παροχής υπηρεσιών αντιμετωπίζεται ασφαλιστικά με αυτόν τον τρόπο. Αυτό είναι χωριστό ζήτημα από την επιλογή του ποσού.

Νέος επαγγελματίας: πότε ισχύει η ειδική κατηγορία

Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει ειδική κατηγορία χαμηλότερων εισφορών για νέους ασφαλισμένους. Μπορείτε να την επιλέξετε για την κύρια ασφάλιση και να παραμείνετε σε αυτήν για τα πέντε πρώτα έτη ασφάλισης. Αν δεν έχετε συμπληρώσει πέντε έτη, η επιλογή ισχύει μέχρι τη συμπλήρωσή τους.

Η κρίσιμη πληροφορία είναι ο χρόνος ασφάλισης. Η ημερομηνία ενός νέου επαγγελματικού βήματος, από μόνη της, δεν απαντά αν υπάρχει δικαίωμα στην ειδική κατηγορία. Για τον σχεδιασμό του κόστους χρειάζεται να γνωρίζετε πόσος ασφαλιστικός χρόνος έχει ήδη συμπληρωθεί και αν η πενταετία ολοκληρώνεται μέσα στο 2026.

Η ειδική κατηγορία δεν είναι η μόνη διαθέσιμη επιλογή για νέο ασφαλισμένο: παρέχεται δυνατότητα επιλογής και μεταξύ των έξι κανονικών κατηγοριών. Επίσης, το ποσό των 150,46 € αφορά σύνταξη και υγεία. Δεν αντικαθιστά τις χωριστές εισφορές επικουρικής ασφάλισης ή εφάπαξ, όταν αυτές αφορούν τον ασφαλισμένο.

Επικουρική, εφάπαξ και ένα συμπληρωμένο παράδειγμα

Με τις εισφορές σύνταξης και υγείας συνεισπράττονται 10 € υπέρ του κλάδου ανεργίας. Για όσους έχουν δικαίωμα υπαγωγής στην επικουρική ασφάλιση ή στον κλάδο εφάπαξ παροχών, υπάρχουν τρεις κατηγορίες σε κάθε κλάδο. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε μηχανικός υπάγεται αυτομάτως και στους δύο, μόνο λόγω επαγγελματικού τίτλου.

Υποθετικό παράδειγμα: μηχανικός ασφαλίζεται με κατηγορίες μη μισθωτών, έχει επιλέξει την 1η κατηγορία κύριας ασφάλισης και υπάγεται τόσο στην επικουρική όσο και στο εφάπαξ, επιλέγοντας την 1η κατηγορία σε καθέναν από αυτούς τους κλάδους. Η αριθμητική σύνθεση είναι:

• Σύνταξη και υγεία: 250,77 €.
• Κλάδος ανεργίας: 10 €.
• Επικουρική ασφάλιση: 46,57 €.
• Εφάπαξ παροχές: 31,05 €.
• Σύνολο των παραπάνω εισφορών: 338,39 €.

Αν, στο ίδιο υποθετικό σενάριο, δικαιούται και επιλέξει την ειδική κατηγορία κύριας ασφάλισης, το αντίστοιχο άθροισμα γίνεται 238,08 €. Τα δύο αποτελέσματα προκύπτουν αποκλειστικά από πρόσθεση των δημοσιευμένων ποσών. Δεν αποτελούν καθολικό ειδοποιητήριο για όλους τους μηχανικούς ούτε περιλαμβάνουν φόρο εισοδήματος.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι η αναφορά μόνο στα 250,77 € υποτιμά το ασφαλιστικό κόστος του συγκεκριμένου παραδείγματος. Για να ενταχθεί αυτό το κόστος στον συνολικό προϋπολογισμό, βοηθά ο ετήσιος προγραμματισμός εισφορών ΕΦΚΑ.

Τεκμαρτό εισόδημα: τι επηρεάζει και τι δεν προκύπτει από τις πηγές

Για τον μηχανικό με ατομική δραστηριότητα, ο όρος «τεκμαρτό» χρειάζεται διάκριση. Άλλο ζήτημα είναι οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης και άλλο το ελάχιστο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Τα διαθέσιμα αποσπάσματα της ΑΑΔΕ εξηγούν στοιχεία των πρώτων και την προκαταβολή φόρου, αλλά δεν δίνουν τον τύπο υπολογισμού του δεύτερου.

Στις αντικειμενικές δαπάνες προστίθεται ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης 3.000 € για άγαμο, διαζευγμένο ή χήρο και 5.000 € για συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση, εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα. Η πηγή αναφέρει εξαίρεση για τα εξαρτώμενα τέκνα που αποκτούν εισόδημα και υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση.

Τα ποσά αυτά δεν είναι το ελάχιστο επαγγελματικό εισόδημα μηχανικού. Δεν μπορούν, συνεπώς, να χρησιμοποιηθούν ως βάση για να βγει ο φόρος της δραστηριότητάς του. Αντίστοιχα, από τα συγκεκριμένα αποσπάσματα δεν τεκμηριώνεται κατάλογος εξαιρέσεων ή μειώσεων του ελάχιστου επιχειρηματικού εισοδήματος.

Για την προκαταβολή, το εγχειρίδιο φορολογίας της ΑΑΔΕ αναφέρει ποσό ίσο με το 55% του φόρου από επιχειρηματική δραστηριότητα, με αφαίρεση παρακρατηθέντων και προκαταβληθέντων φόρων. Στη βεβαίωση λαμβάνεται υπόψη και ο φόρος που προκύπτει λόγω τεκμαρτού προσδιορισμού. Για όσους δηλώνουν για πρώτη φορά εισόδημα επιχειρηματικής δραστηριότητας, προβλέπεται περιορισμός της προκαταβολής στο μισό, όπως περιγράφεται στο εγχειρίδιο.

Άρα, η φορολογική πρόβλεψη δεν τελειώνει στον κύριο φόρο. Η προκαταβολή αποτελεί χωριστό στοιχείο της επιβάρυνσης, ενώ δεν υπολογίζεται πάνω στις ασφαλιστικές εισφορές ή πάνω στον τζίρο.

Μπλοκάκι ή μισθωτός μηχανικός: πώς γίνεται χρήσιμη σύγκριση

Οι πίνακες εισφορών δεν αρκούν για πλήρη σύγκριση με μισθωτή εργασία. Τα διαθέσιμα αποσπάσματα δεν δίνουν τις εισφορές μισθωτού μηχανικού, τους κανόνες ειδικής ασφαλιστικής αντιμετώπισης μιας σύμβασης με μπλοκάκι ή τις προϋποθέσεις φορολόγησής της ως μισθωτής εργασίας. Επομένως, δεν προκύπτει τεκμηριωμένο συμπέρασμα ότι η μία επιλογή συμφέρει πάντοτε περισσότερο.

Μπορεί, όμως, να γίνει ουσιαστική σύγκριση των εξόδων που αναλαμβάνει κάθε πλευρά. Υποθέστε δύο προτάσεις συνεργασίας με ίδια αμοιβή και ίδιες λοιπές επιβαρύνσεις: στη μία ο μηχανικός πληρώνει ο ίδιος το απαραίτητο λογισμικό, ενώ στην άλλη το παρέχει ο συνεργάτης. Στη δεύτερη πρόταση παραμένει μεγαλύτερο διαθέσιμο ποσό κατά το κόστος του λογισμικού που δεν καταβάλλει ο μηχανικός.

Αυτό είναι αποτέλεσμα ταμειακής σύγκρισης, όχι ισχυρισμός για φορολογική έκπτωση της δαπάνης. Δείχνει γιατί η ονομαστική αμοιβή δεν αρκεί: πρέπει να αποτυπώνονται οι εισφορές, η φορολογική πρόβλεψη και τα έξοδα που πραγματικά αναλαμβάνει ο επαγγελματίας.

Τι να συγκεντρώσετε πριν οριστικοποιήσετε τον υπολογισμό

Ένας χρήσιμος φάκελος περιλαμβάνει την ενεργή ασφαλιστική κατηγορία, τον χρόνο ασφάλισης, την υπαγωγή στους πρόσθετους κλάδους, τα στοιχεία της σύμβασης και τα δεδομένα της φορολογικής δήλωσης. Έτσι διαχωρίζεται το ήδη γνωστό ασφαλιστικό κόστος από τη φορολογική εκτίμηση που χρειάζεται εξατομικευμένο υπολογισμό.

Χρήσιμα συμπληρωματικά: η λογιστική παρακολούθηση μηχανικών και τεχνικών γραφείων και η ενημέρωση για το τεκμαρτό εισόδημα ελεύθερων επαγγελματιών.