Μια εταιρεία AI πληρώνει 10.000 ευρώ σε νεοφυή επιχείρηση για ερευνητική εργασία. Στον φορολογικό υπολογισμό, αρκεί ότι ο προμηθευτής είναι startup για να προστεθεί η αυξημένη έκπτωση; Το κρίσιμο είναι ποιος παρέχει την υπηρεσία, ποιος επιβαρύνεται με τη δαπάνη και αν η συγκεκριμένη εργασία έχει πράγματι αναγνωριστεί ως επιλέξιμη έρευνα.
Το άρθρο 22Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος διακρίνει τη συνήθη προσαύξηση των δαπανών έρευνας από την ειδική περίπτωση ανάθεσης σε ορισμένους φορείς. Για μια εταιρεία που αναπτύσσει λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, αυτή η διάκριση αλλάζει το πρόσθετο ποσό που αφαιρείται φορολογικά. Δεν μετατρέπει κάθε αγορά λογισμικού σε ερευνητική δαπάνη.
Ποια εταιρεία αφορά η εγγραφή στο μητρώο
Στην ανάθεση που εξετάζουμε υπάρχουν δύο διαφορετικές επιχειρήσεις. Η εταιρεία AI παραγγέλνει την ερευνητική υπηρεσία, την παραλαμβάνει και πληρώνει το κόστος. Η νεοφυής επιχείρηση εκτελεί την εργασία και εκδίδει το σχετικό παραστατικό. Η πρώτη είναι αυτή που εξετάζει την έκπτωση της δικής της δαπάνης.
Για την ειδική προσαύξηση 150% της παρ. 1, στην περίπτωση του παραδείγματος, η εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων αφορά την επιχείρηση που παρέχει την ερευνητική υπηρεσία. Απαιτείται επίσης να μην είναι συνδεδεμένη με την εταιρεία που λαμβάνει την υπηρεσία. Η εμπορική περιγραφή «startup», το αντικείμενο AI ή μια σχετική φράση στο τιμολόγιο δεν αποδεικνύουν από μόνα τους αυτές τις προϋποθέσεις.
Γι’ αυτό ο έλεγχος του παραστατικού πρέπει να συνδέεται με τον έλεγχο του έργου και του αντισυμβαλλομένου. Πληρωμή προς μια εγγεγραμμένη νεοφυή επιχείρηση για απλή υποστήριξη λογισμικού δεν αρκεί, μόνο λόγω της εγγραφής της, για να ενταχθεί η δαπάνη στη συγκεκριμένη ερευνητική διάταξη.
Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα για το 2025
Υποθέτουμε ελληνική ΑΕ ανάπτυξης λογισμικού AI, η οποία δεν είναι εγγεγραμμένη στο μητρώο νεοφυών επιχειρήσεων. Έχει ήδη κριθεί, με βάση τα εφαρμοστέα κριτήρια, ότι δεν ανήκει στις πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις. Αυτό είναι δεδομένο του παραδείγματος, όχι συμπέρασμα που βγαίνει από τη νομική της μορφή ή από το ποσό της δαπάνης.
Η ΑΕ ανέθεσε ερευνητική υπηρεσία σε διαφορετική επιχείρηση και επιβαρύνθηκε με κόστος 10.000 ευρώ, το οποίο πραγματοποιήθηκε και πληρώθηκε μέσα στο φορολογικό έτος 2025. Θεωρούμε ότι έχουν ήδη ελεγχθεί σωστά ο ερευνητικός χαρακτήρας, η επιλεξιμότητα ολόκληρου του ποσού, η κανονική φορολογική έκπτωσή του, η απαιτούμενη εγγραφή του προμηθευτή και η απουσία σχέσης σύνδεσης μεταξύ των δύο επιχειρήσεων.
Δεν υπάρχει επιδότηση ή άλλη χρηματοδότηση προς κατανομή, προκαταβολή, απόσβεση εξοπλισμού ή ποσό που εξετάζεται ως πάγιο. Δεν χρησιμοποιούμε λοιπόν το παράδειγμα για να αποφασίσουμε ποια έργα AI είναι έρευνα ή ποιο κόστος αναγνωρίζεται. Συγκρίνουμε την προσαύξηση αφού αυτά έχουν τεκμηριωθεί.
Τι σημαίνει προσαύξηση 150% στα 10.000 ευρώ
Στην ειδική περίπτωση της ανάθεσης, η πρόσθετη έκπτωση είναι 10.000 × 150% = 15.000 ευρώ. Μαζί με την κανονική έκπτωση των 10.000 ευρώ, η συνολική φορολογική αφαίρεση για τη συγκεκριμένη επιλέξιμη δαπάνη φτάνει τις 25.000 ευρώ. Το 150% είναι η προσαύξηση πάνω στο ποσό της δαπάνης, όχι η συνολική έκπτωση.
Για να φανεί η διαφορά, ας συγκρίνουμε χωριστά ισόποσο, πλήρως επιλέξιμο κόστος δικού της ερευνητικού προσωπικού, που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο της παρ. 1. Με την προσαύξηση 100%, τα 10.000 ευρώ δίνουν πρόσθετη έκπτωση 10.000 ευρώ και συνολική αφαίρεση 20.000 ευρώ. Δεν πρόκειται για δεύτερο κόστος που προσθέτουμε στο ίδιο έργο, αλλά για εναλλακτικό παράδειγμα υπολογισμού.
Η διαφορά των 5.000 ευρώ μεταξύ των δύο συνολικών αφαιρέσεων είναι διαφορά φορολογικής έκπτωσης. Δεν είναι 5.000 ευρώ λιγότερος φόρος, επιστροφή ή ποσό που θα εισπράξει η εταιρεία. Ο υπολογισμός της τελικής φορολογικής επιβάρυνσης χρειάζεται τα υπόλοιπα δεδομένα της δήλωσης.
Η προσαύξηση δεν δημιουργεί δεύτερο τιμολόγιο ούτε πρόσθετη αμοιβή προς τον προμηθευτή. Στο παράδειγμα η πραγματική δαπάνη παραμένει 10.000 ευρώ· τα επιπλέον 15.000 ευρώ αποτελούν την πρόσθετη φορολογική αφαίρεση που εξετάζουμε.
Γιατί δεν προσθέτουμε όλες τις προσαυξήσεις
Η ίδια δαπάνη δεν παίρνει πρώτα προσαύξηση 100% και ύστερα άλλη μία 150%. Η παρ. 5 προβλέπει εφαρμογή της ευνοϊκότερης περίπτωσης όταν συντρέχουν περισσότερες από τις αναφερόμενες περιπτώσεις έκπτωσης. Συνεπώς, ο σωστός υπολογισμός προϋποθέτει πρώτα επιλογή της διάταξης που πράγματι καλύπτει το συγκεκριμένο κόστος.
Η παρ. 4 περιλαμβάνει διαφορετική ρύθμιση για πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, με δικές της προϋποθέσεις. Στο παράδειγμά μας έχει αποκλειστεί επειδή η ΑΕ έχει ήδη κριθεί ότι δεν ανήκει σε αυτές. Αν η δική σας εταιρεία ανήκει, η σύγκριση 100% και 150% δεν αρκεί για να επιλεγεί η ευνοϊκότερη μεταχείριση.
Αντίστοιχα, η εγγραφή μιας εταιρείας στο μητρώο νεοφυών επιχειρήσεων δεν μετατρέπει αυτομάτως τη δική της μισθοδοσία σε πληρωμή προς εξωτερικό ερευνητικό πάροχο. Κάθε ποσό πρέπει να εξετάζεται με βάση τη δική του φύση. Το ίδιο ποσοστό δεν εφαρμόζεται συλλήβδην σε όλες τις δαπάνες επειδή η επιχείρηση ασχολείται με AI.
Τι χρειάζεται να συνδέει ο φάκελος
Στην πράξη βοηθά να μπορεί κανείς να ακολουθήσει την ίδια δαπάνη από την ανάθεση μέχρι τον φορολογικό υπολογισμό. Για παράδειγμα, η συμφωνία και τα παραδοτέα εξηγούν τι ερευνητική υπηρεσία παραλήφθηκε, το παραστατικό και η πληρωμή ποιο ποσό επιβάρυνε την ΑΕ, ενώ τα στοιχεία του προμηθευτή στηρίζουν την ιδιότητα που επικαλείται η εταιρεία και τον έλεγχο της μη σύνδεσης.
Αυτά είναι παραδείγματα στοιχείων που πρέπει να συμφωνούν μεταξύ τους, όχι κατάλογος που αντικαθιστά τα νόμιμα δικαιολογητικά ή συνταγή αυτόματης έγκρισης. Οι απαιτήσεις χαρακτηρισμού, ελέγχου και πιστοποίησης του άρθρου 22Α εξακολουθούν να ισχύουν. Για τη διάκριση μεταξύ διασφάλισης των δαπανών και ερευνητικού αντικειμένου, δείτε το άρθρο για την έκθεση του ορκωτού και τον έλεγχο του ερευνητικού έργου μιας εταιρείας AI.
Αν το ποσό αφορά ανάπτυξη λογισμικού που εξετάζεται λογιστικά ως περιουσιακό στοιχείο, προηγείται διαφορετικό ερώτημα. Το άρθρο για το πότε το κόστος ανάπτυξης λογισμικού μιας εταιρείας AI εξετάζεται ως πάγιο εξηγεί αυτή τη διάκριση. Ο χαρακτηρισμός ως πάγιο και η επιλεξιμότητα για φορολογική προσαύξηση δεν λύνονται από τη λέξη «έρευνα» στο τιμολόγιο.
Η νομοθετική βάση του παραδείγματος
Η σύγκριση στηρίζεται στο άρθρο 22Α παρ. 1–6 και στις σημειώσεις για την εφαρμογή των σχετικών αλλαγών από το φορολογικό έτος 2025, όπως περιλαμβάνονται στην πλήρη επίσημη κωδικοποίηση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος που κοινοποιεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το εξώφυλλό της ορίζει σημείο αναφοράς την 9.2.2026 και ενημέρωση μέχρι τον ν. 5264/2025. Δεν παρουσιάζεται ως αρχικό ΦΕΚ ούτε ως βεβαίωση της νομοθεσίας του Νοεμβρίου 2026.
Το χρήσιμο αποτέλεσμα για την εταιρεία AI είναι συγκεκριμένο: πριν επιλεγεί το ποσοστό, πρέπει να έχει συνδεθεί η επιλέξιμη δαπάνη με τον πραγματικό πάροχο και με τις προϋποθέσεις της σωστής διάταξης. Μόνο τότε ο πολλαπλασιασμός δίνει ποσό που μπορεί να στηριχθεί στον φάκελο της εταιρείας.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.
