Απαλλαγή αναπήρων από το τέλος επιτηδεύματος.

Αιτιολογική έκθεση :

Με την προτεινόμενη διάταξη της παραγράφου 2 θεσπίζεται, για κοινωνικούς λόγους, απαλλαγή από την επιβολή του τέλους επιτηδεύματος για το έτος 2013 (άρθρο 31 του ν.3986/2011) σε επιτηδευματίες με αναπηρία σε ποσοστό άνω του 80%.

Σχέδιο νόμου

Άρθρο 2
Τροποποιήσεις του ν.4110/2013 και του ν.2238/1994

1.    Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 31 του ν.3986/2011 (Α’    ) καταργείται από την 23.1.2013, ημερομηνία ισχύος των διατάξεων της παραγράφου 4 του άρθρου 10 του ν.4110/2013.

2.     Στο τέλος της παραγράφου 4 του άρθρου 10 του ν. 4110/2013 προστίθεται τελευταίο εδάφιο ως εξής:
«Ειδικά για το οικονομικό έτος 2013, εξαιρούνται από την επιβολή του τέλους επιτηδεύματος τα πρόσωπα που ασκούν ατομική εμπορική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα και παρουσιάζουν  αναπηρία που υπερβαίνει σε ποσοστό το ογδόντα τοις εκατό (80%). »

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 10 Νοεμβρίου 2013 και παραθέτει τη ρύθμιση του άρθρου 2 του ν.4110/2013, με την οποία χορηγήθηκε απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος σε πρόσωπα με αναπηρία άνω του 80%.

Η απαλλαγή εκείνη ήταν ρητά περιορισμένης χρονικής ισχύος και το πεδίο εφαρμογής του τέλους επιτηδεύματος έχει έκτοτε μεταβληθεί.

Τι ισχύει σήμερα

  • Το τέλος επιτηδεύματος επιβάλλεται σήμερα σε νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, με βάση το άρθρο 31 του ν.3986/2011, όπως ισχύει.
  • Η απαλλαγή των φυσικών προσώπων με αναπηρία άνω του 80% που εισήγαγε το άρθρο 2 του ν.4110/2013 αφορούσε ειδικά το οικονομικό έτος 2013 και δεν ισχύει σήμερα.
  • Η βεβαίωση του τέλους συνδέεται με το άρθρο 44 παρ. 2 του ν.5104/2024 και το άρθρο 68 του Κ.Φ.Ε.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρο 31 ν.3986/2011 (Α΄ 152), όπως ισχύει.
  • Άρθρο 44 παρ. 2 ν.5104/2024 (Α΄ 58) · άρθρο 68 ν.4172/2013 (Α΄ 167/6.8.2013).
  • Προϊσχύον: άρθρο 2 ν.4110/2013 (Α΄ 17/23.1.2013) – απαλλαγή για το οικονομικό έτος 2013.

Aριθμ. οικ. 32205/Δ10.96/2.10.2013 Ελάχιστα απαιτούμενα υλικά πρώτων βοηθειών στους χώρους εργασίας

Aριθμ. οικ. 32205/Δ10.96/2.10.2013
Ελάχιστα απαιτούμενα υλικά πρώτων βοηθειών στους χώρους εργασίας
Aριθμ. οικ. 32205/Δ10.96

(ΦΕΚ Β’ 2562/11-10-2013)

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, KOINΩNIKΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις του άρθρου 45 παρ. 6 του «ΚΩΔΙΚΑ ΝΟΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ» (Κ.Ν.Υ.Α.Ε.), που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3850/2010 «Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων» (ΦΕΚ Α΄ 84) όπως συμπληρώθηκε με την προσθήκη του άρθρου 36 παρ. 4 του ν. 4144/2013 «Αντιμετώπιση της παραβατικότητας στην Κοινωνική Ασφάλιση και στην αγορά εργασίας και λοιπές διατάξεις αρμοδιότητας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας» (ΦΕΚ Α΄ 88).

2. Το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή που αφορά τα ελάχιστα απαιτούμενα υλικά πρώτων βοηθειών στους χώρους εργασίας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού.

3. Την υπ’ αριθμ. 22365/97/5.7.2013 κοινή απόφαση Πρωθυπουργού και Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας «Καθορισμός αρμοδιοτήτων Υφυπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Βασιλείου Κεγκέρογλου» (ΦΕΚ Β΄ 1667).

4. Την υπ’ αριθμ. 7/10.9.2013 γνώμη του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων (Σ.Υ.Α.Ε.),

αποφασίζουμε:

Άρθρο 1
Ελάχιστα απαιτούμενα υλικά πρώτων βοηθειών στους χώρους εργασίας

1. Τα ελάχιστα απαιτούμενα υλικά των χώρων πρώτων βοηθειών και των φαρμακείων στους χώρους εργασίας είναι:

α) Aκετυλοσαλικυλικό οξύ.
β) Παρακεταμόλη.
γ) Aντιισταμινικά δισκία.
δ) Δισκία κορτιζόνης (πρεδνιζολόνη 4 mg).
ε) Ενέσιμο σκεύασμα κορτιζόνης (μεθυλπρεδνιζολόνη 125 mg).
στ) Aντιόξινα δισκία.
ζ) Σπασμολυτικά δισκία.
η) Αντιδιαρροϊκά δισκία − Loperamide.
θ) Οφθαλμικό διάλυμα για πλύση.
ι) Aντισηπτικό κολλύριο.
ια) Aντιϊσταμινική αλοιφή.
ιβ) Αλοιφή για επούλωση εγκαυμάτων.
ιγ) Γάντια.
ιδ) Υγρό απολύμανσης χεριών.
ιε) Αποστειρωμένες γάζες κουτιά των πέντε εκατοστών, δέκα εκατοστών και δεκαπέντε εκατοστών.
ιστ) Γάζες εμποτισμένες με αντιβιοτικό (Fusidic acid).
ιζ) Bαμβάκι.
ιη) Λευκοπλάστης πλάτους 0,08 μέτρα.
ιθ) Tεμάχια λευκοπλάστη με γάζα αποστειρωμένη.
κ) Eπίδεσμος 2,50 Χ 0,05 μέτρα.
κα) Eπίδεσμος 2,50 Χ 0,10 μέτρα.
κβ) Tριγωνικός επίδεσμος.
κγ) Aιμοστατικός επίδεσμος.
κδ) Φυσιολογικός ορός 250 ή 500 ml.
κε) Oξυζενέ.
κστ) Oινόπνευμα καθαρό.
κζ) Αντισηπτικό διάλυμα (solution ext. use Povidone
Iodine 10 %).
κη) Γλωσσοπίεστρα.
κθ) Ποτηράκια μιας χρήσης (χάρτινα ή πλαστικά).

2. Μετά την εφαρμογή της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου καταργούνται οι σχετικές προϋπάρχουσες διατάξεις που αφορούν ειδικότερα το ελάχιστο περιεχόμενο των υλικών των χώρων πρώτων βοηθειών και των φαρμακείων στους χώρους εργασίας.

Άρθρο 2
Έναρξη ισχύος

Η ισχύς της απόφασης αυτής αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 2 Οκτωβρίου 2013

Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΕΓΚΕΡΟΓΛΟΥ

ΠΟΛ.1216/24.9.2013 Κοινοποίηση και ερμηνεία των διατάξεων περί αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων

ΠΟΛ.1216/24.9.2013
Κοινοποίηση και ερμηνεία των διατάξεων περί αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων της παρ. 22 του άρθρου 3 και της περ. ζ της παρ. 1 του άρθρου 28 του Ν.4110/23.1.2013 (ΦΕΚ Α’ 17) « Ρυθμίσεις στη φορολογία εισοδήματος, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών και λοιπές διατάξεις», όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με τις διατάξεις της περ. γ’ της παρ. 5 και της παρ. 6 του άρθρου 38 του Ν. 4141/5.4.2013 ( ΦΕΚ Α’ 81) «Επενδυτικά εργαλεία ανάπτυξης, παροχή πιστώσεων και άλλες διατάξεις», της παρ. 6 της υποπαρ. Δ.2 του άρθρου πρώτου του Ν.4152/9.5.2013 (ΦΕΚ Α’ 107) «Επείγοντα μέτρα εφαρμογής των νόμων 4046/2012, 4093/2012, και 4127/2013» και της παρ. 1 του άρθρου 64 του Ν. 4170/12.7.2013 (ΦΕΚ Α’ 163) «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ρύθμιση θεμάτων της ΕΛ.Τ.Ε., αναμόρφωση Οργανισμού του Ν.Σ.Κ. και άλλες διατάξεις»
Αθήνα, 24 Σεπτεμβρίου 2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜ. ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ(Δ12)
ΤΜΗΜΑ Γ’- Β’

Ταχ. Δ/νση : Καρ. Σερβίας 10
Τ.Κ.: 101 84, Αθήνα
Πληροφορίες : Δόσης Ελ.
Τηλέφωνο : 210 3375149
FAX : 210 3375001

ΕΠΕΙΓΟΝ

ΠΟΛ 1216/2013
 
ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση και ερμηνεία των διατάξεων περί αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων της παρ. 22 του άρθρου 3 και της περ. ζ της παρ. 1 του άρθρου 28 του Ν.4110/23.1.2013 (ΦΕΚ Α’ 17) « Ρυθμίσεις στη φορολογία εισοδήματος, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών και λοιπές διατάξεις», όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με τις διατάξεις της περ. γ’ της παρ. 5 και της παρ. 6 του άρθρου 38 του Ν. 4141/5.4.2013 ( ΦΕΚ Α’ 81) «Επενδυτικά εργαλεία ανάπτυξης, παροχή πιστώσεων και άλλες διατάξεις», της παρ. 6 της υποπαρ. Δ.2 του άρθρου πρώτου του Ν.4152/9.5.2013 (ΦΕΚ Α’ 107) «Επείγοντα μέτρα εφαρμογής των νόμων 4046/2012, 4093/2012, και 4127/2013» και της παρ. 1 του άρθρου 64 του Ν. 4170/12.7.2013 (ΦΕΚ Α’ 163) «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2011/16/ΕΕ, ρύθμιση θεμάτων της ΕΛ.Τ.Ε., αναμόρφωση Οργανισμού του Ν.Σ.Κ. και άλλες διατάξεις».

Αναφορικά με το παραπάνω θέμα, παρέχονται οδηγίες ορθής και ομοιόμορφης εφαρμογής των νέων διατάξεων περί αποσβέσεων των παγίων περιουσιακών στοιχείων ως ακολούθως:

ΓΕΝΙΚΑ:

Με τις διατάξεις της παραγράφου 22 του άρθρου 3 του Ν.4110/2013 (Α’ 17) αντικαταστάθηκε η περίπτωση στ’ της παρ.1 του άρθρου 31 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Κ.Φ.Ε) και τροποποιήθηκε με την παρ.6 του Ν. 4141/2013 (Α’ 81), την παρ. 6 της υποπαρ. Δ.2 του άρθρου πρώτου του Ν. 4152/2013 (A’ 107) και την παρ. 1 του άρθρου 64 του Ν. 4170/2013 (Α’ 163).

Οι διατάξεις αυτές έχουν εφαρμογή, σύμφωνα με την περίπτωση ζ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 28 του Ν. 4110/2013, όπως αντικαταστάθηκε με την περ.γ’ της παρ. 5 του άρθρου 38 του Ν. 4141/2013, για δαπάνες αποσβέσεων που πραγματοποιούνται στις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά.

Επομένως, οι συντελεστές αυτοί εφαρμόζονται για τον υπολογισμό των αποσβέσεων όλων των πάγιων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων ανεξάρτητα του χρόνου απόκτησης των παγίων αυτών είτε αυτά αποκτήθηκαν πριν από την 01/01/2013 είτε μετά την ημερομηνία αυτή, με την προϋπόθεση ότι οι αποσβέσεις αφορούν στις διαχειριστικές περιόδους που αρχίζουν από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά.

Είναι αυτονόητο ότι στην περίπτωση που κατά την 01/01/2013 κάποια επιχείρηση βρίσκεται σε διαχειριστική περίοδο η οποία έχει αρχίσει πριν την 01/01/2013 και θα κλείσει την διαχειριστική της αυτή περίοδο μετά την 01/01/2013, για τον υπολογισμό των αποσβέσεων των παγίων της θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Π.Δ. 299/2003 αποκλειστικά για τη χρήση αυτή και οι νέες διατάξεις θα εφαρμοστούν από την επόμενη περίοδο.

Προσοχή: Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, σας γνωρίζουμε ότι με το άρθρο 24 του Ν.4172/2013 καθορίζεται εκ νέου ο τρόπος και οι συντελεστές απόσβεσης των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων και σύμφωνα με το άρθρο 72 του ιδίου νόμου, οι νέες διατάξεις περί αποσβέσεων του νόμου αυτού θα ισχύουν για φορολογικές περιόδους που κλείνουν από την 1/1/2014 και μετά.

Συνεπώς, όσα αναφέρονται στην παρούσα εγκύκλιο δεν είναι απολύτως σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.4172/2013 και συνεπώς θα εκδοθεί από την υπηρεσία μας νέα εγκύκλιος για την ανάλυση των διατάξεων του άρθρου 24 του νόμου αυτού.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ:

Με τις νέες διατάξεις επέρχονται ουσιώδεις μεταβολές στον τρόπο απόσβεσης των πάγιων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων των οποίων η διαχειριστική περίοδος αρχίζει την 1/1/2013 και κλείνει την 31/12/2013. Η ανάλυση αυτών των αλλαγών καθώς και η ερμηνεία αυτών των νέων διατάξεων της περ. στ’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του Κ.Φ.Ε, έχει ως εξής:

1. Με την υποπερ. αα’ της περ. στ’ της παρ. 1 του άρθρου 31 του Κ.Φ.Ε, ορίζεται ότι αποσβέσιμο πάγιο περιουσιακό στοιχείο είναι το λειτουργικό ή μη λειτουργικό, ενσώματο ή άυλο πάγιο στοιχείο, που αποκτάται από την οικονομική μονάδα για διαρκή παραγωγική χρήση και έχει ωφέλιμη διάρκεια ζωής περιορισμένη, αλλά μεγαλύτερη από ένα έτος.

2. Με την υποπερ. ββ’ της ίδιας περίπτωσης, ορίζεται ότι η διενέργεια των αποσβέσεων για κάθε έτος με τους καθορισθέντες νέους συντελεστές αποσβέσεων της υποπερ. γγ’ είναι υποχρεωτική. Υπόχρεες είναι οικονομικές μονάδες, οι οποίες έχουν στην κυριότητά τους πάγια περιουσιακά στοιχεία, ανεξαρτήτως αν τα χρησιμοποιούν οι ίδιες ή τα εκμισθώνουν ή τα εκμεταλλεύονται με οποιοδήποτε τρόπο.

Επομένως, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή μη κερδών, οι αποσβέσεις για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία πρέπει να διενεργούνται, και μάλιστα με τους συντελεστές που έχουν θεσπιστεί για το σκοπό αυτό, και να βαρύνουν τα αποτελέσματα κάθε διαχειριστικής περιόδου.

Σε περίπτωση, που διενεργηθούν αποσβέσεις αλλά με συντελεστή μεγαλύτερο από τον προβλεπόμενο, οι επιπλέον αποσβέσεις δεν αναγνωρίζονται φορολογικά και οι επιχειρήσεις υποχρεούνται με την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να αναμορφώσουν τα προκύψαντα αποτελέσματα με την προσθήκη αυτών ως λογιστική διαφορά, ενώ σε αντίθετη περίπτωση, αν δεν διενεργηθούν ή διενεργηθούν με συντελεστή μικρότερο από τον προβλεπόμενο, η επιχείρηση χάνει το δικαίωμα να πραγματοποιήσει στο μέλλον τις αποσβέσεις που όφειλε να διενεργήσει και δεν διενήργησε.

3. Με το πρώτο εδάφιο της υποπερ. γγ’ της ίδιας περίπτωσης, ορίζεται ότι οι αποσβέσεις διενεργούνται με τη σταθερή μέθοδο απόσβεσης επί της αξίας των πάγιων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων. Δηλαδή, με την εφαρμογή επί της αξίας κτήσης εκάστου πάγιου περιουσιακού στοιχείου προσαυξημένης με τις τυχόν δαπάνες προσθηκών και βελτιώσεων, του νέου ετήσιου σταθερού συντελεστή απόσβεσης, όπως ορίζεται στην υποπερ. γγ’ της ίδιας περίπτωσης στ’.

4. Με τα επόμενα εδάφια της ίδιας υποπερ. γγ’ καθορίζονται οι νέοι συντελεστές απόσβεσης ανά πάγιο περιουσιακό στοιχείο και κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα με την ταξινόμηση NACE rev2, αρχικά για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και κατόπιν κατά παρέκκλιση για συγκεκριμένα πάγια ή συγκεκριμένες δραστηριότητες, οι οποίοι έχουν ως εξής:

α. Για όλους τους κλάδους :

Εδαφικές εκτάσεις, μηδέν τοις εκατό (0%)
Κτιριακές εγκαταστάσεις, γραφεία, οικίες, βιομηχανοστάσια, αποθήκες, σταθμοί, μη κτιριακές εγκαταστάσεις και ειδικές εγκαταστάσεις, κατασκευές, εξοπλισμός και ειδικά οχήματα φορτοεκφόρτωσης, τέσσερα τοις εκατό (4%)
Μηχανήματα, εξοπλισμός (εκτός Η/Υ και λογισμικού), μέσα μεταφοράς ατόμων, άυλα στοιχεία, δικαιώματα, έξοδα πολυετούς απόσβεσης και λοιπά πάγια στοιχεία, δέκα τοις εκατό (10%)
Εξοπλισμός Η/Υ (κύριος και περιφερειακός) και λογισμικό, είκοσι τοις εκατό (20%)
Μέσα μεταφοράς φορτίων, δώδεκα τοις εκατό (12%)

β. Κατά παρέκκλιση των ανωτέρω:

Εδαφικές εκτάσεις για τον τομέα Β (Ορυχεία – Λατομεία), πλην του Β.09 (Υποστηρικτικές δραστηριότητες εξόρυξης), πέντε τοις εκατό (5%). Μέσα μεταφοράς ατόμων για τους τομείς Ν77.11 (Ενοικίαση και εκμίσθωση αυτοκινήτων και ελαφρών μηχανοκίνητων οχημάτων) και 085 (Εκπαίδευση), και μέσα μεταφοράς φορτίων για τον τομέα Ν77.12 (Ενοικίαση και εκμίσθωση φορτηγών), είκοσι τοις εκατό (20%).
Λοιπά μέσα μεταφοράς για τους τομείς Η49.1 (Υπεραστικές σιδηροδρομικές μεταφορές επιβατών), Η49.2 (Σιδηροδρομικές μεταφορές εμπορευμάτων), Η50 (Πλωτές μεταφορές) και Η51 (Αεροπορικές μεταφορές) – Για τρένα, πλοία και πλωτά μέσα και αεροσκάφη, αντιστοίχως, πέντε τοις εκατό (5%).

Από τον παραπάνω καθορισμό των νέων συντελεστών απόσβεσης, προκύπτει ότι εάν κάποιο πάγιο δεν περιλαμβάνεται σ’ αυτόν, ο συντελεστής απόσβεσης αυτού θα είναι εκείνος των «λοιπών πάγιων στοιχείων» δηλαδή δέκα τοις εκατό (10%) για όλους τους κλάδους επιχειρήσεων και όχι εκείνος που τυχόν προκύπτει από την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του παγίου αυτού.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν πρέπει να γίνεται καταχρηστική εφαρμογή του συντελεστή απόσβεσης 10% των «λοιπών πάγιων στοιχείων» κάθε φορά που διαπιστώνεται ότι κάποια πάγια δεν περιγράφονται επακριβώς στον πίνακα των προβλεπόμενων νέων συντελεστών απόσβεσης. Π.χ. για τα αιολικά πάρκα και τις φωτοβολταϊκές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ο παραπάνω συντελεστής 10% για την απόσβεσή τους, αλλά ο ορθός συντελεστής 4% για τις «μη κτιριακές εγκαταστάσεις»

Επιπλέον, οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 9 του ν. 1809/1988 (ΦΕΚ Α’ 222) δεν θίγονται από τις νέες κοινοποιούμενες διατάξεις. Επομένως, για την απόσβεση των φορολογικών μηχανισμών αυτού του νόμου δεν έχουν εφαρμογή οι σχετικές νέες διατάξεις περί αποσβέσεων αλλά οι ως άνω διατάξεις αυτού του νόμου.

5. Με την υποπερ. δδ’ ορίζεται ότι ο υπολογισμός των αποσβέσεων γίνεται σε ετήσια βάση και δεν επιτρέπεται η μεταφορά αποσβενόμενων ποσών μεταξύ οικονομικών χρήσεων. Για τα νέα πάγια περιουσιακά στοιχεία η απόσβεση αρχίζει από το μήνα κατά τον οποίο αυτά άρχισαν να χρησιμοποιούνται ή τέθηκαν σε λειτουργία και υπολογίζεται σε τόσα δωδέκατα, όσοι και οι μήνες μέχρι το τέλος της διαχειριστικής περιόδου.

Επομένως, αν κάποιο πάγιο κατά τη διάρκεια της διαχειριστικής περιόδου χρησιμοποιηθεί ή λειτουργήσει για χρονικό διάστημα μικρότερο από δώδεκα (12) μήνες (π.χ. επειδή αγοράστηκε και τέθηκε σε λειτουργία τον 3° μήνα της 12μηνης διαχειριστικής περιόδου ή επειδή πουλήθηκε το 10° μήνα της 12μηνης διαχειριστικής περιόδου), οι αποσβέσεις που θα υπολογιστούν γι’ αυτό με τον προβλεπόμενο συντελεστή θα περιοριστούν στα 10/12 των ετήσιων αποσβέσεων.

Σημειώνεται, ότι στο χρονικό διάστημα χρησιμοποίησης ή λειτουργίας του πάγιου περιλαμβάνεται και ο μήνας που αυτό άρχισε να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί, χωρίς να ενδιαφέρει ο αριθμός των ημερών που χρησιμοποιήθηκε ή λειτούργησε το μήνα αυτό.

Όσον αφορά τα πάγια περιουσιακά στοιχεία τα οποία δεν χρησιμοποιούνται παραγωγικά για τις ανάγκες της βασικής επαγγελματικής δραστηριότητας της επιχείρησης, ούτε και για τις τυχόν παρεπόμενες ασχολίες της, δηλαδή εκείνα τα οποία έχουν τεθεί εκτός εκμετάλλευσης (ή σε αδράνεια), γι’ αυτά και για το χρονικό διάστημα που είναι εκτός εκμετάλλευσης δεν θα υπολογίζονται αποσβέσεις, δεδομένου ότι δεν μπορεί να δικαιολογηθεί απόσβεση αυτών λόγω μη ύπαρξης λειτουργικής φθοράς τους. Κατά τον χρόνο που θα αρχίσει πάλι η παραγωγική τους λειτουργία, συνεχίζονται να διενεργούνται οι αποσβέσεις έως την πλήρη απόσβεσή τους.

Ειδικά στα πάγια τα οποία λόγω της παραγωγικής διαδικασίας λειτουργούν περιοδικά, δηλαδή για μεγάλα χρονικά διαστήματα διακόπτεται η λειτουργία τους, ανάλογα με τα δημιουργούμενα αποθέματα και επανατίθενται σε λειτουργία όταν η αγορά απορροφήσει τα αποθέματα αυτά, οι αποσβέσεις υπολογίζονται κανονικά, επειδή τα μηχανήματα αυτά κατά το χρόνο διακοπής της λειτουργίας τους είναι συνδεδεμένα στο χώρο τους και πάντα σε ετοιμότητα να λειτουργήσουν.

Τέλος, για τα πάγια περιουσιακά στοιχεία των επιχειρήσεων που λειτουργούν εποχιακά, δηλαδή των επιχειρήσεων που λειτουργούν συγκεκριμένους μήνες κάθε διαχειριστικής περιόδου (π.χ. ξενοδοχειακές, τυποποίησης αγροτικών προϊόντων κλπ), θα υπολογίζονται αποσβέσεις για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης, δεδομένου ότι η μη χρησιμοποίηση των παγίων τους για όλους τους μήνες της διαχειριστικής χρήσης οφείλεται στον τρόπο λειτουργίας τους και δεν είναι επιλογή των επιχειρήσεων.

6.Με το α’ εδάφιο της υποπερ. εε’ ορίζεται ότι οι αποσβέσεις που διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, δεν δύνανται να υπερβούν την αξία κτήσης ή την αναπροσαρμοσμένη αξία του αποσβεστέου πάγιου περιουσιακού στοιχείου.

Επομένως, η διενέργεια αποσβέσεων για κάποιο πάγιο διακόπτεται από τη στιγμή που το σύνολο των αποσβέσεων που έχουν διενεργηθεί γι’ αυτό γίνει ίσο με την αποσβεστέα αξία του (μείον ένα λεπτό), χωρίς να ενδιαφέρει αν αυτό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται παραγωγικά από την επιχείρηση.

7. Με το δεύτερο και τρίτο εδάφιο της υποπερ. εε’ της ίδιας περίπτωσης, αυξάνεται από χίλια διακόσια (1.200) ευρώ σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, η αξία κτήσης κάθε πάγιου στοιχείου που δυνητικά μπορεί να αποσβεσθεί εξ ολοκλήρου μέσα στη χρήση κατά την οποία αυτό χρησιμοποιήθηκε ή τέθηκε σε λειτουργία.

Δηλαδή, η εφάπαξ απόσβεση των εν λόγω παγίων δεν είναι υποχρεωτική αλλά δυνητική. Η ως άνω αξία δύναται να αναπροσαρμόζεται ανά πενταετία από την έναρξη ισχύος της παρούσης διάταξης, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και σε ποσοστό που δεν θα υπερβαίνει την αντίστοιχη για την ίδια περίοδο μεταβολή του Δείκτη Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία (Κλάδος 055 – «Ενδιάμεσα και Κεφαλαιουχικά Αγαθά»), όπως ανακοινώνεται από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. Συνεπώς κάθε πάγιο περιουσιακό στοιχείο του οποίου η αξία κτήσης είναι μέχρι χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ, μπορεί να αποσβεστεί είτε εφάπαξ στην διαχειριστική χρήση που χρησιμοποιήθηκε ή τέθηκε σε λειτουργία, είτε τμηματικά με βάση το συντελεστή απόσβεσης της υποπερ. γγ’.

Σημειώνεται ότι η επιλογή της εφάπαξ ή της τμηματικής απόσβεσης αφορά κάθε πάγιο ξεχωριστά, πράγμα που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα ορισμένα από τα ίδια πάγια (αξίας κτήσης το καθένα μέχρι 1.500 ευρώ) να τα αποσβένουν εφάπαξ στη συγκεκριμένη διαχειριστική περίοδο και άλλα να τα αποσβένουν τμηματικά σύμφωνα με τα ανωτέρω. Διευκρινίζεται ότι η αξία των παγίων αυτών δεν μπορεί να καταχωρηθεί σε λογαριασμό εξόδου, αλλά καταχωρείται στον οικείο λογαριασμό παγίου.

8. Με την υποπερ. στστ’ της ίδιας περίπτωσης ορίζεται ότι ειδικά οι επιχειρήσεις που μέχρι 31.12.2012 χρησιμοποιούσαν τη φθίνουσα μέθοδο απόσβεσης, όπως αυτή ορίζεται στο Π.Δ. 299/2003 ( Α’255 ) και κατά την ως άνω ημερομηνία είχαν αποσβέσει περισσότερο από 50% της αρχικής αξίας του πάγιου περιουσιακού στοιχείου, υποχρεούνται να μεταβούν στην σταθερή μέθοδο απόσβεσης και στους νέους συντελεστές απόσβεσης της υποπερ. γγ’. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις που εφαρμόστηκε η φθίνουσα μέθοδος με το Π.Δ. 299/2003, αλλά οι αποσβέσεις μέχρι την 31.12.2012 δεν είχαν υπερβεί το 50% της αρχικής αξίας του πάγιου περιουσιακού στοιχείου, οι επιχειρήσεις αυτές δύνανται να επιλέξουν τη διατήρηση του τρέχοντος καθεστώτος, δηλαδή τη φθίνουσα μέθοδο μέχρι τη χρήση που η απόσβεση θα υπερβεί το 50% της αξίας του πάγιου περιουσιακού στοιχείου, οπότε και αυτές μεταβαίνουν στη σταθερή μέθοδο.

Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής αυτής περιόδου, οι επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούν τους συντελεστές απόσβεσης της υποπερ. γγ’, πολλαπλασιαζόμενους με συντελεστή δύο (2).

Οι επιχειρήσεις αυτές αντί της παραμονής τους στη φθίνουσα μέθοδο μέχρι συμπλήρωσης του 50 %, δύνανται από 01/01/2013 να εφαρμόσουν απευθείας τη σταθερή μέθοδο με τους συντελεστές της υποπερ. γγ’.

9. Με το πρώτο εδάφιο της υποπερ. ζζ’ της ίδιας περίπτωσης ειδικά οι νέες επιχειρήσεις, δύνανται για τις τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές περιόδους να διενεργούν αποσβέσεις με μηδενικό συντελεστή για όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία.

Επομένως, προβλέπεται ότι οι νέες επιχειρήσεις, κατά τις τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές περιόδους, με πρώτη εκείνη εντός της οποίας άρχισε η παραγωγική λειτουργία τους και για όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία τους, έχουν τη δυνατότητα να μη διενεργούν καθόλου αποσβέσεις. Από την τέταρτη διαχειριστική περίοδο και μετά, θα υπολογισθούν αποσβέσεις κανονικά και για όλα τα πάγια ανεξάρτητα από τη χρήση της εν λόγω τριετίας που αποκτήθηκαν τα πάγια αυτά. Τονίζεται ότι η επιλογή της μη διενέργειας, αφορά αφενός, όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία (δηλαδή, είτε δεν θα διενεργηθούν αποσβέσεις για κανένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο είτε θα διενεργηθούν για όλα) και αφετέρου, σε όλες τις τρεις (3) αυτές χρήσεις (δηλαδή, η επιχείρηση δεν θα διενεργήσει αποσβέσεις ή θα διενεργήσει και στις τρεις (3) πρώτες χρήσεις). Τα παραπάνω δεν είναι υποχρεωτικά εφαρμοστέα από τις νέες επιχειρήσεις. Συνεπώς, εφόσον αυτές το επιθυμούν, δύνανται να διενεργούν αποσβέσεις επί των πάγιων περιουσιακών στοιχείων τους κατά τις τρεις (3) ως άνω διαχειριστικές περιόδους, σύμφωνα με τις νέες διατάξεις.

Τονίζεται ότι η επιλογή της μη διενέργειας ή της διενέργειας αποσβέσεων αφορά αφενός, όλα τα πάγια περιουσιακά στοιχεία (δηλαδή, είτε δεν θα διενεργηθούν αποσβέσεις για κανένα πάγιο περιουσιακό στοιχείο είτε θα διενεργηθούν για όλα με το προβλεπόμενο συντελεστή) και αφετέρου, όλες τις διαχειριστικές περιόδους (δηλαδή η επιχείρηση δεν θα διενεργήσει αποσβέσεις ή θα διενεργήσει τις προβλεπόμενες αποσβέσεις και στις τρεις (3) διαχειριστικές περιόδους).

Για την εφαρμογή των παραπάνω ως νέες επιχειρήσεις θεωρούνται οι ακόλουθες:

i) Εκείνες οι οποίες ιδρύονται από 01/01/2013 και μετά.

ii) Εκείνες οι οποίες έχουν ιδρυθεί πριν από την πιο πάνω ημερομηνία και των οποίων η διαχειριστική περίοδος που αρχίζει από την 01/01/2013 και μετά εμπίπτει στις προαναφερόμενες τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές περιόδους.

iii) Εκείνες οι οποίες από 01/01/2013 και μετά ιδρύουν υποκατάστημα.

iv) Εκείνες οι οποίες έχουν ιδρύσει υποκατάστημα πριν από την 01/01/2013 και των οποίων η διαχειριστική περίοδος που αρχίζει από την 01/01/2013 και μετά εμπίπτει στις προαναφερόμενες τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές περιόδους.

ν) Εκείνες οι οποίες από 01/01/2013 και μετά ιδρύουν αυτοτελή κλάδο ή αρχίζουν την άσκηση δραστηριότητας με αυτοτελή οργάνωση, χωρίς να ιδρύουν υποκατάστημα. Π.χ. μια βιομηχανική επιχείρηση ιδρύει μια νέα παραγωγική μονάδα η οποία κατασκευάζει προϊόντα όμοια με αυτά που ήδη παράγονται ή νέα προϊόντα ή μια ξενοδοχειακή επιχείρηση ανεγείρει και άλλο ξενοδοχειακό συγκρότημα δίπλα στο ήδη υφιστάμενο ή μια εταιρία κινητής τηλεφωνίας αρχίζει να παρέχει υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας.

vi) Εκείνες οι οποίες έχουν ιδρύσει αυτοτελή κλάδο ή έχουν αρχίσει την άσκηση δραστηριότητας με αυτοτελή οργάνωση, χωρίς να ιδρύουν υποκατάστημα, πριν από την 01/01/2013 και των οποίων η διαχειριστική περίοδος που αρχίζει από την 01/01/2013 και μετά εμπίπτει στις προαναφερόμενες τρεις (3) πρώτες διαχειριστικές περιόδους.

Στις πιο πάνω περιπτώσεις iii, iv, ν, και vi, οι επιχειρήσεις θεωρούνται νέες μόνον όσον αφορά το υποκατάστημα και τον αυτοτελή κλάδο ή τη νέα δραστηριότητα με αυτοτελή οργάνωση αντίστοιχα, οπότε η επιλογή της μη διενέργειας ή διενέργειας μειωμένων αποσβέσεων θα αφορά μόνο τα πάγια του υποκαταστήματος κλπ.

Όσον αφορά το πότε μια επιχείρηση που έχει προέλθει από συγχώνευση ή μετατροπή θεωρείται “νέα” ή όχι, έχουν εφαρμογή όσα αναφέρονται στην 1051542/10435/Β0012/ΠΟΛ.1122/28.4.1998 διαταγή μας.

10. Ειδικά, στην περίπτωση που κάποια επιχείρηση έκανε χρήση του δικαιώματος της “νέας επιχείρησης” με τις διατάξεις του Π.Δ 299/2003 και κατά την χρήση που αρχίζει την 01/01/2013 δεν ολοκλήρωσε την προβλεπόμενη τριετία, θα υπολογίσει τις αποσβέσεις όλων των παγίων της για τη χρήση που αρχίζει από την ημερομηνία αυτή και μετά με τις νέες διατάξεις, σύμφωνα με τις οποίες οι νέες επιχειρήσεις τις τρείς (3) πρώτες χρήσεις δύνανται να μην υπολογίσουν αποσβέσεις.

Παράδειγμα:

Επιχείρηση Α’ που άρχισε την παραγωγική της λειτουργία το 2011 για την πρώτη χρήση υπολόγισε κανονικά τις αποσβέσεις των παγίων της με βάση τους συντελεστές του Π.Δ. 299/2003 και σαν νέα επιχείρηση αποφάσισε για την τριετία 2012 – 2014 να επιλέξει μηδενικές αποσβέσεις. Η επιχείρηση αυτή το 2013 (τρίτη χρήση της) δύναται να υπολογίσει μηδενικές αποσβέσεις για τελευταία φορά αφού από τη χρήση 2014 (τέταρτη χρήση της) θα πρέπει να υπολογίσει αποσβέσεις κανονικά με τους συντελεστές της υποπερ. γγ’.

11. Περαιτέρω, με το δεύτερο εδάφιο της υποπερίπτωσης αυτής, ορίζεται ότι οι διατάξεις της περίπτωσης στ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 31 του Ν.2238/1994, εφαρμόζονται και για τη δαπάνη που καταβάλλει επιχείρηση, για την κατασκευή μη ιδιόκτητου δικτύου σύνδεσης του σταθμού αυτοπαραγωγής ή ανεξάρτητης παραγωγής μέχρι το δίκτυο της ΔΕΗ. Δηλαδή, η επιχείρηση αυτοπαραγωγού ή ανεξάρτητου παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας διενεργεί για το πιο πάνω δίκτυο σύνδεσης αποσβέσεις με βάση τις γενικές διατάξεις, όπως θα διενεργούσε και στην περίπτωση που το δίκτυο διανομής ανήκε στην κυριότητά της (1039524/10326/Β0012/ΠΟΛ.1108/18.4.2001 εγκύκλιος μας).

12. Τέλος, με την υποπερ. ηη’ της ίδιας περίπτωσης παρέχεται η δυνατότητα στον εκμισθωτή (οικοπεδούχο) διενέργειας αποσβέσεων επί της αξίας ακινήτου που έχει ανεγερθεί σε έδαφος κυριότητάς του από τον μισθωτή. Τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή για δαπάνες αποσβέσεων που πραγματοποιούνται μόνο στη διαχειριστική περίοδο 2013, ανεξάρτητα από το χρόνο ανέγερσης του ακινήτου.

Ακριβές αντίγραφο
Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας   

Ο Γ.Γ. ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧ.

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 18 Οκτωβρίου 2013 και κοινοποιεί την ΠΟΛ.1216/24.9.2013, με την οποία δόθηκαν οδηγίες για τις αποσβέσεις των παγίων περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων βάσει των άρθρων 31 και 64 του ν.2238/1994 και των μεταβατικών διατάξεων του ν.4110/2013.

Οι διατάξεις του ν.2238/1994 στις οποίες βασίζεται η εγκύκλιος έχουν καταργηθεί και το σύνολο των κανόνων απόσβεσης έχει μεταφερθεί στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.

Τι ισχύει σήμερα

  • Οι αποσβέσεις των πάγιων περιουσιακών στοιχείων ρυθμίζονται από τα άρθρα 22 και 24 του ν.4172/2013.
  • Οι συντελεστές απόσβεσης ανά κατηγορία παγίων προβλέπονται στον πίνακα του άρθρου 24, με συντελεστή 4% για τα κτίρια και 10% για τα λοιπά πάγια στοιχεία.
  • Οι αναλυτικοί συντελεστές και οι μεταβατικές ρυθμίσεις που παραθέτει η ιστορική εγκύκλιος δεν αποτελούν σημερινό κανόνα.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρα 22 και 24 ν.4172/2013 (Α΄ 167/6.8.2013).
  • Προϊσχύον: άρθρο 31 ν.2238/1994 (Α΄ 151) · άρθρα 3, 28, 38 και 64 ν.4110/2013 (Α΄ 17/23.1.2013) · ΠΟΛ.1216/24.9.2013.

Ι.Κ.Α. αριθμ. πρωτ.: Α21/449/102/17.10.2013 Αυστηρή τήρηση των οδηγιών για απογραφή και χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στους αμειβόμενους με Εργόσημο. Ανάκληση των οδηγιών σε σχέση με τη χορήγηση βεβαιώσεων ημερών ασφάλισης για ανανέωση άδειας εργ

Ι.Κ.Α. αριθμ. πρωτ.: Α21/449/102/17.10.2013
Αυστηρή τήρηση των οδηγιών για απογραφή και χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στους αμειβόμενους με Εργόσημο. Ανάκληση των οδηγιών σε σχέση με τη χορήγηση βεβαιώσεων ημερών ασφάλισης για ανανέωση άδειας εργασίας ή για εγγραφή σε παιδικούς σταθμούς

Αθήνα, 17/10/2013
Αριθμ. Πρωτ. Α21/449/102

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ
ΔΙΟΙΚΗΣΗ
ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ : ΑΣΦ/ΣΗΣ – ΕΣΟΔΩΝ
: ΠΑΡΟΧΩΝ
ΤΜΗΜΑ : ΕΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
Πληροφορίες : Μ. Προδρομίδου
Αριθ. Τηλεφώνου : 210 52 15 261
ΤΜΗΜΑ : ΜΗΤΡΩΟΥ ΚΑΙ ΒΑΡΕΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ
Πληροφορίες : Γ. Μητροφάνης
Αριθ. τηλεφώνου : 210 52 15 240
ΤΜΗΜΑ : ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ
Πληροφορίες : Ε. Ζάχου
Αριθ. τηλεφώνου : 210 52 15 279
Ταχ. Διεύθυνση : Αγ. Κων/νου 8
10241 ΑΘΗΝΑ
FAX : 210 52 15 228
: 210 52 28 747
E-mail : asfika@ika.gr
: diefpar@ika.gr

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

ΘΕΜΑ: «Αυστηρή τήρηση των οδηγιών για απογραφή και χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στους αμειβόμενους με Εργόσημο. Ανάκληση των οδηγιών σε σχέση με τη χορήγηση βεβαιώσεων ημερών ασφάλισης για ανανέωση άδειας εργασίας ή για εγγραφή σε παιδικούς σταθμούς »

ΣΧΕΤ. : εγκύκλιο 43/13 Διοίκησης Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. και Γενικό Έγγραφο Α21/449/25/22.2.2012 Δ/νσης Ασφάλισης — Εσόδων.

Από ελέγχους της Διεύθυνσης Επιθεώρησης Υπηρεσιών Ασφάλισης Ι.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ. διαπιστώθηκαν σοβαρές παρατυπίες όσον αφορά την διαδικασία απογραφής στο Μητρώο Ασφαλισμένων και χορήγησης Ασφαλιστικής ικανότητας σε πρόσωπα που ασφαλίζονται με «Εργόσημο».

Κατόπιν των ανωτέρω, από την λήψη του παρόντος, πρέπει:

I. Με ευθύνη των Διευθυντών των Υποκαταστημάτων Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. κατά την απογραφή στο Μητρώο Ασφαλισμένων και χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας, βάσει «Εργοσήμου», να τηρούνται απαρέγκλιτα οι οδηγίες της ανωτέρω σχετικής Εγκυκλίου και Γενικού Εγγράφου.

Συγκεκριμένα:

α) Η απογραφή στο Μητρώο Ασφαλισμένων των αμειβόμενων και ασφαλιζόμενων βάσει «Εργοσήμου» προσώπων θα πραγματοποιείται αποκλειστικά στα Υποκαταστήματα Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. τόπου κατοικίας τους με την προσκόμιση του πρώτου πρωτότυπου εξαργυρωμένου «Εργοσήμου», από όπου θα αντλούνται τα στοιχεία του εργοδότη, χωρίς ωστόσο να συμπληρώνεται το αντίστοιχο πεδίο «Α.Μ.Ε. ΕΡΓΟΔΟΤΗ». 

Ως ημερομηνία έναρξης της ασφάλισης στο Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.A.M. θα αναγράφεται η πρώτη ημερολογιακή ημέρα του ημερολογιακού τριμήνου εντός του οποίου εξαργυρώθηκε το «Εργόσημο», όταν το «Εργόσημο» εξαργυρώθηκε μέχρι 30/6/2013, ενώ όταν το «Εργόσημο» εξαργυρώθηκε από 1/7/2013 και εφεξής, ως ημερομηνία έναρξης της ασφάλισης στο Ι.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ. του απογραφόμενου προσώπου θα αναγράφεται η πρώτη ημερολογιακή ημέρα του ημερολογιακού μήνα εξαργύρωσης.

β) Όσον αφορά τη χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας στα εν λόγω πρόσωπα, μέχρι η απεικόνιση της ασφάλισης για την εν λόγω κατηγορία ασφαλισμένων να υποστηριχθεί μηχανογραφικά από το Ο.Π.Σ./Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., πρέπει:

Το Τμήμα Εσόδων του Υποκ/τος Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. τόπου κατοικίας, κατόπιν αιτήσεως των ενδιαφερομένων και πάντοτε βάσει των πρωτοτύπων εξαργυρωμένων «Εργοσήμων» (αντίγραφα των οποίων φυλάσσονται στην υπηρεσία Εσόδων) οφείλει να διαβιβάζει Υπηρεσιακό Σημείωμα στο Τμήμα Μητρώου του ιδίου Υποκαταστήματος και σε καμία περίπτωση δεν χορηγεί βεβαίωση χρόνου ασφάλισης στους ίδιους τους ασφαλισμένους, όπως έχει υποπέσει στην αντίληψή μας ότι γίνεται από ορισμένα Υποκαταστήματα Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ..

Η ανωτέρω περιγραφόμενη διαδικασία αποτελεί εσωτερική διαδικασία μεταξύ των δύο αρμοδίων Τμημάτων, σε καμία δε περίπτωση δεν δίδονται τα σχετικά Υπηρεσιακά Σημειώματα στους ασφαλισμένους.

Επίσης, σας γνωρίζουμε ότι, τα αιτήματα των ασφαλισμένων που θεμελιώνουν δικαίωμα για παροχές σε χρήμα, σύμφωνα με τις οδηγίες της εγκύκλιο 43/13, θα εξετάζονται κατ’ εξαίρεση από το Υποκ/μα Ι.Κ.Α.- Ε.Τ.Α.Μ. τόπου κατοικίας.

γ) Να ελεγχθεί εάν κατά την απογραφή και χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε ασφαλισμένους μέσω «Εργοσήμου» τηρήθηκαν οι σχετικές οδηγίες και σε αντίθετη περίπτωση να ενημερωθεί εγγράφως η Υπηρεσία μας.

II. Ανακαλούνται οι οδηγίες του με αριθ. πρωτ. Α23/592/53/5.6.2012 Γενικού Εγγράφου σχετικά με τη χορήγηση βεβαιώσεων ημερών ασφάλισης για ανανέωση άδειας εργασίας ή για εγγραφή σε παιδικούς σταθμούς.

Συγκεκριμένα:

Οι υπηρεσίες Εσόδων Υποκ/των Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. τόπου κατοικίας μόνο κατόπιν εγγράφου της αρμόδιας Υπηρεσίας για την ανανέωση άδειας παραμονής του Υπουργείου Εσωτερικών θα δίδουν τον χρόνο ασφάλισης βάσει «Εργοσήμου», όχι υπό τον τύπο βεβαίωσης ημερών ασφάλισης, αλλά με την μορφή απαντητικού εγγράφου προς την προαναφερόμενη Υπηρεσία στην οποία εκκρεμεί το αίτημα του αλλοδαπού και αφού πρώτα διαπιστωθεί το πραγματικό της απασχόλησης.

Ομοίως, δεν είναι δυνατή η χορήγηση βεβαιώσεων ημερών ασφάλισης για εγγραφή σε παιδικούς σταθμούς, παρά μόνο κατόπιν έγγραφης αναζήτησης του εν λόγω χρόνου ασφάλισης από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου στις οποίες εγγράφως απαντάμε κατά τα προαναφερόμενα.

Επισημαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση προσκομίζονται από τους ενδιαφερόμενους τα πρωτότυπα εξαργυρωμένα «Εργόσημα» και προηγείται η ταυτοποίηση του Α.Μ.Κ.Α., Α.Μ.Α./Ι.Κ.Α.-Ε.Τ A.M. και λοιπών στοιχείων των ενδιαφερομένων.

Τέλος, με δεδομένο ότι από την έρευνα της Διεύθυνσης Επιθεώρησης Υπηρεσιών Ασφάλισης Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. διαπιστώθηκαν περιστατικά πλαστότητας, υπενθυμίζουμε τις οδηγίες του με αριθμ. πρωτ. Γ99/1/98/12.9.2007 Γενικού Εγγράφου της Διεύθυνσης Ασφάλισης- Εσόδων με θέμα «Γνωστοποίηση αξιόποινων πράξεων στην Εισαγγελική Αρχή» και παρακαλούμε για την ορθή εφαρμογή τους.

ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΓΔΟΝΤΑΚΗ

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 18 Οκτωβρίου 2013 και αποτυπώνει το έγγραφο Α21/449/102/17.10.2013 του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. για την αυστηρή τήρηση των οδηγιών απογραφής και χορήγησης ασφαλιστικής ικανότητας στους αμειβόμενους με Εργόσημο.

Το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. έχει έκτοτε ενταχθεί στον e-Ε.Φ.Κ.Α. και οι διαδικασίες που περιγράφει το έγγραφο δεν εκτελούνται πλέον με τον ίδιο τρόπο.

Τι ισχύει σήμερα

  • Η απογραφή και η χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας διενεργούνται μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του e-Ε.Φ.Κ.Α.
  • Η ασφάλιση και οι εισφορές των αμειβόμενων με Εργόσημο δηλώνονται μέσω της ενιαίας Α.Π.Δ. του e-Ε.Φ.Κ.Α.
  • Οι διαδικασίες και οι βεβαιώσεις των καταργημένων Τομέων δεν αποτελούν σημερινό κανόνα.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρο 53 ν.4387/2016 (Α΄ 85/12.5.2016) – ένταξη στον e-Ε.Φ.Κ.Α.
  • e-Ε.Φ.Κ.Α., όπως ισχύει.

Εγκύκλιος Ι.Κ.Α. αρ. 61/17.10.2013 Ασφάλιση απασχολουμένων σε ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια

Εγκύκλιος Ι.Κ.Α. αρ. 61/17.10.2013
Ασφάλιση απασχολουμένων σε ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια
Αθήνα 17/10/2013
Αριθμ. Πρωτ. Γ99/1/167

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ
ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ
Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η
ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ – ΕΣΟΔΩΝ

Ταχ. Διεύθυνση : Αγ. Κων/νου 8
10241 ΑΘΗΝΑ
Αριθ. τηλεφώνου : 210 52 15 254
FAX : 210 52 23 228
E – mail : asfika@otenet.gr

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ

EΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡ.: 61

ΘΕΜΑ: «Ασφάλιση απασχολουμένων σε ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια»

Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του αρθ. 31 του ν. 4186/2013 (ΦΕΚ 193/τ.Α΄/ 17.9.2013) και σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

Με τις κοινοποιούμενες διατάξεις ρυθμίζεται κατά τρόπο ειδικό και χωρίς τους περιορισμούς και τις προβλέψεις των άρθρων 5 του Α.Ν. 1846/1951 και 39 και 43 του ν. 2084/1992, η ασφάλιση των απασχολουμένων σε ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια που παρέχουν αποκλειστικά εκπαιδευτικό έργο.

Ως γνωστόν, από τις διατάξεις του αρθ. 5 του Α.Ν. 1846/1951 καθιερώθηκε για τους μέχρι την 31/12/1992 ασφαλισμένους (παλαιοί ασφαλισμένοι) η υποχρεωτική παράλληλη ασφάλιση όσων υπάγονται στην ασφάλιση και άλλου Ειδικού Ταμείου κύριας ασφάλισης λόγω ιδιότητος ή παροχής εξαρτημένης εργασίας η οποία θα πρέπει να είναι ανεξάρτητη από αυτή για την οποία χωρεί ασφάλιση στο Ειδικό Ταμείο. Για τους ασφαλισμένους από 1/1/1993 και εφεξής (νέοι ασφαλισμένοι) οι διατάξεις των άρθρων 39 και 43 του ν. 2084/1992 προβλέπουν τη δυνατότητα επιλογής του ασφαλιστικού φορέα, η υπαγωγή δηλαδή υποχρεωτικά όσων παρέχουν και δεύτερη ασφαλιστέα εργασία σε ένα φορέα κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, σε ένα φορέα επικουρικής ασφάλισης, σε ένα φορέα ασφάλισης ασθενείας και ένα φορέα πρόνοιας.

Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων προκύπτει ότι η υποχρεωτική παράλληλη ασφάλιση περιορίζεται μόνο στους «παλαιούς ασφαλισμένους».

Δεδομένου ότι το ανωτέρω ισχύον καθεστώς των παραλλήλως απασχολουμένων δημιούργησε ιδιαίτερα προβλήματα υπαγωγής στους απασχολούμενους αποκλειστικά με την παροχή εκπαιδευτικού έργου σε Ινστιτούτα και Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης, σε Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, σε Κέντρα Δια Βίου Μάθησης και Κολλέγια οι οποίοι, είτε λόγω ιδιότητος ( γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί κλπ), είτε λόγω απασχόλησης κατά κύριο επάγγελμα, υπάγονται στην ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ ή άλλου ταμείου κύριας ασφάλισης, με τις κοινοποιούμενες διατάξεις ορίζεται ότι, όσα από τα ανωτέρω πρόσωπα υπάγονται λόγω ιδιότητας στην ασφάλιση άλλου φορέα και όσοι παρέχουν την εργασία τους αυτή ως συγκύριο επάγγελμα, εξαιρούνται από την ασφάλιση του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και δεν εφαρμόζονται για αυτά διατάξεις περί παράλληλης ασφάλισης.

Για τα πρόσωπα αυτά προβλέπεται η καταβολή εισφοράς 10% επί των μικτών τους αποδοχών η οποία βαρύνει ισόποσα του υπόχρεους
εργοδότες και τους απασχολούμενους υπέρ του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), σύμφωνα με όσα ορίζονται στα άρθρα 149 και 150 του ν. 3655/2008.

Η ανωτέρω εισφορά καταβάλλεται ταυτόχρονα και εντός των προβλεπομένων προθεσμιών με τις τρέχουσες εισφορές κάθε μισθολογικής περιόδου, προσαυξάνονται με τα προβλεπόμενα ποσοστά καθυστέρησης καταβολής και αναζητούνται σε περίπτωση μη καταβολής κατά τα ισχύοντα για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές υπέρ ΙΚΑ – ΕΤΑΜ.

Διευκρινίζεται ότι η εν λόγω κράτηση δεν αποτελεί ασφαλιστική εισφορά και κατά συνέπεια δεν αποδίδει ημέρες ασφάλισης.

Επίσης τονίζεται ιδιαίτερα, ότι με τις κοινοποιούμενες διατάξεις δεν θίγεται το καθεστώς ασφάλισης του λοιπού πλην εκπαιδευτικού προσωπικού των ανωτέρω ΙΕΚ κλπ.

Αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων και ιδιαίτερα για την συμπλήρωση των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων και τον ορισμό του συγκυρίου επαγγέλματος θα παρασχεθούν με νεότερη εγκύκλιό μας.

ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ
Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ
ΡΟΒΕΡΤΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 18 Οκτωβρίου 2013 και αποτυπώνει την εγκύκλιο 61/17.10.2013 του Ι.Κ.Α. για την ασφάλιση των απασχολουμένων σε Ι.Ε.Κ., Κ.Ε.Κ., Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών, Κέντρα Διά Βίου Μάθησης και Κολλέγια, με βάση τις διατάξεις του ν.4186/2013.

Το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ. έχει έκτοτε ενταχθεί στον e-Ε.Φ.Κ.Α., με ενιαία δήλωση των ασφαλιστικών στοιχείων.

Τι ισχύει σήμερα

  • Η ένταξη στον e-Ε.Φ.Κ.Α. και η ενιαία δήλωση των ασφαλιστικών στοιχείων μέσω της Α.Π.Δ. εφαρμόζονται για όλους τους απασχολούμενους, περιλαμβανομένων όσων εργάζονται σε δομές εκπαίδευσης.
  • Οι χωριστές διαδικασίες και τα έντυπα που περιγράφει η ιστορική εγκύκλιος δεν αποτελούν σημερινό κανόνα.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρο 53 παρ. 1 και 4 ν.4387/2016 (Α΄ 85/12.5.2016).
  • ν.4186/2013, όπως ισχύει · e-Ε.Φ.Κ.Α., όπως ισχύει.

Ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών.

Αρ. πρωτ.: Δ12Α 1148627 ΕΞ 27.9.2013
Ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών
Αθήνα, 27 Σεπτεμβρίου 2013
Αρ. Πρωτ.: Δ12Α 1148627 ΕΞ2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
ΤΜΗΜΑ Α’

Ταχ. Δ/νση : Καρ. Σερβίας 10
Τ.Κ. : 101 84
Πληροφορίες : Μ. Δράγκου
Τηλέφωνο : 210 3375315-7
FAX : 210 3375001

ΘΕΜΑ: Ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων ετών.

Απαντώντας στο 33389/24-9-2013 έγγραφό σας, αναφορικά με το παραπάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

1. Με τις διατάξεις του άρθρου 19, παράγραφος 2, περίπτωση ζ΄ του ΚΦΕ, όπως ισχύουν μετά την αντικατάστασή τους με την παράγραφο 7 του άρθρου 3 του ν.3842/2010, για εισοδήματα που αποκτώνται ή δαπάνες που πραγματοποιούνται κατά την περίπτωση από 1-1-2010 και μετά, η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίων καλύπτεται ή περιορίζεται μεταξύ άλλων, με ανάλωση κεφαλαίου που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί κατά τα προηγούμενα έτη ή νόμιμα έχει απαλλαγεί από το φόρο.

Για τον προσδιορισμό του κεφαλαίου κάθε έτους, από τα πραγματικά εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα απαλλαγεί από το φόρο τα οποία προκύπτουν από συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων αυτών, από τα χρηματικά ποσά, τα οριζόμενα στις περιπτώσεις β’,γ’,δ’,ε’ και στ’ της παραγράφου αυτής (χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, χρηματικά ποσά που προέρχονται από πώληση περιουσιακών στοιχείων, εισαγωγή χρηματικών κεφαλαίων από το εξωτερικό, δάνεια, δωρεές, γονικές παροχές κτλ) και από οποιαδήποτε άλλο ποσό το οποίο αποδεδειγμένα έχει εισπραχθεί εκπίπτουν οι δαπάνες που προσδιορίζονται στα άρθρα 16 και 17, ανεξάρτητα αν απαλλάσσονται της εφαρμογής των άρθρων αυτών.

Στην περίπτωση που δεν υπάρχουν δαπάνες με βάση το άρθρο 16 ή αν το ποσό τους είναι μικρότερο από τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για άγαμο και πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ προκειμένου για συζύγους, το ποσό που πρέπει να εκπέσει προσδιορίζεται με βάση την κοινωνική, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση των φορολογουμένων και τις αποδεδειγμένες δαπάνες διαβίωσής τους και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, αντίστοιχα.

Κάθε ποσό που καταβλήθηκε για την απόκτηση αυτών των εσόδων τα μειώνει, προκειμένου αυτά να ληφθούν υπόψη για την κάλυψη ή τον περιορισμό της συνολικής ετήσιας δαπάνης, εκτός αν τα ποσά αυτά έχουν ληφθεί υπόψη κατά τον προσδιορισμό του εισοδήματος του έτους που καταβλήθηκαν και ο φορολογούμενος επικαλείται ανάλωση κεφαλαίου του έτους αυτού (π.χ. τα έσοδα από την πώληση μετοχών ή ακινήτων πρέπει να είναι μειωμένα με το κόστος αγοράς τους αν είχαν αγοραστεί ή με το φόρο δωρεάς αν είχαν αποκτηθεί από δωρεά κ.ο.κ.).

2. Eπισημαίνεται ότι τα έτη αυτά θα πρέπει να είναι συνεχόμενα και να φθάνουν μέχρι το προηγούμενο του κρινόμενου έτους (σχετ. έγγραφα 1087172/1642/Α0012/25.10.2005, 1085447/1986/Α0012/24.10.2006). Το θετικό αλγεβρικό άθροισμα των ετών αυτών θα αποτελέσει το συνολικό κεφάλαιο που σχηματίστηκε αυτά τα έτη. Διευκρινίζεται επίσης ότι αν σε κάποιο έτος προκύψει αρνητικό υπόλοιπο και ο προσδιορισμός του εισοδήματος πραγματοποιηθεί με βάση τα τεκμήρια τότε θεωρείται ότι δεν απομένει κεφάλαιο προς επίκληση για το έτος αυτό (θεωρείται μηδενικό) και δεν επηρεάζει αρνητικά τα θετικά υπόλοιπα των προηγούμενων ετών. Αν όμως σε κάποιο έτος προκύψει αρνητικό υπόλοιπο από δαπάνες των άρθρων 16 και 17 του Κ.Φ.Ε., οι οποίες απαλλάσσονται της εφαρμογής του τεκμηρίου, τότε το έτος αυτό επηρεάζει αρνητικά τα θετικά υπόλοιπα των προηγούμενων ετών (σχετ. έγγραφο Δ12Α 1051611 ΕΞ2013/22-3-2013) .

3. Περαιτέρω, με τις ισχύουσες διατάξεις δεν προβλέπεται χρονικός περιορισμός για την κάλυψη των τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, συνεπώς για την κάλυψη της διαφοράς μπορεί να γίνει επίκληση ανάλωσης κεφαλαίου οσονδήποτε προηγούμενων ετών, εφόσον βέβαια είναι δυνατό να διασταυρωθούν με τα στοιχεία που τηρούνται στη ΔΟΥ οι σχετικοί ισχυρισμοί του φορολογούμενου (σχετ. έγγραφο 1015578/264/Α0012/14.2.2005.)

Ακριβές αντίγραφο
Η Προϊσταμένη της Γραμματείας

Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ
Π. ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ

ΠΟΛ.1189/29.7.2013 Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 74, παράγραφος 14 του ν. 4172/2013 (ΦΕΚ 167/A/27.7.13), για την υπαγωγή της εστίασης στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ

ΠΟΛ.1189/29.7.2013
Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 74, παράγραφος 14 του ν. 4172/2013 (ΦΕΚ 167/A/27.7.13), για την υπαγωγή της εστίασης στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ

Αθήνα, 29 Ιουλίου 2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
14η Δ/ΝΣΗ ΦΠΑ
ΤΜΗΜΑΤΑ Α΄ & Β΄

Ταχ. Δ/νση : Σίνα 2-4
Ταχ. Κώδικας: 106 72 ΑΘΗΝΑ
Πληροφορίες : Τατ. Σφελινιώτη
Σ. Κουρβετάρη
Τηλέφωνο : 210- 3645378
Fax : 210- 3645413
e-mail : dfpa.a1@1992.syzefxis.gov.gr

ΠΟΛ 1189/2013

ΘΕΜΑ: Κοινοποίηση διατάξεων του άρθρου 74, παράγραφος 14 του ν. 4172/2013 (ΦΕΚ 167/A/27.7.13), για την υπαγωγή της εστίασης στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ.

Κοινοποιούμε τις διατάξεις της παραγράφου 14 του άρθρου 74 του ν. 4172/2013 «Φορολογία εισοδήματος, επείγοντα μέτρα εφαρμογής του ν.4046/2012, του ν.4093/2012 και του ν.4127/2013 και άλλες διατάξεις» και παρέχουμε διευκρινίσεις για την ορθή εφαρμογή τους.

1. Με την παράγραφο 14 του άρθρου 74 του ν. 4172/2013 αναστέλλεται, από 1-8-2013 μέχρι και 31-12-2013, η ισχύς των διατάξεων της περίπτωσης ε΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 34 του ν.3986/2011, καθώς και της παραγράφου 2 του Κεφαλαίου Γ΄ «Εξαιρέσεις από το Παράρτημα» του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000) που προστέθηκε με την περίπτωση στ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 34 του ν. 3986/2011, με τις οποίες οι υπηρεσίες εστίασης, καθώς και οι παραδόσεις έτοιμου προς άμεση κατανάλωση φαγητού σε «πακέτο» υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ από 1.9.2011 (άρθρο 34, παρ. 2 του ν.3986/2011).

Πρόκειται για μέτρο προσωρινό, το οποίο θα εφαρμοστεί πιλοτικά κατά τη διάρκεια του ανωτέρω αναφερόμενου χρονικού διαστήματος, με σκοπό να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις του στην τόνωση της αγοράς και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, προκειμένου να αποφασισθεί η περαιτέρω εφαρμογή του, εφόσον δεν παρατηρηθεί σημαντική μείωση των εσόδων.

2. Αναλυτικότερα, με την αναστολή της εφαρμογής της περίπτωσης ε΄ επανέρχεται σε ισχύ η περίπτωση 6 του Κεφαλαίου Β΄ «Υπηρεσίες» του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ, όπως ίσχυε πριν την 1.9.2011, σύμφωνα με την οποία, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 21 του Κώδικα ΦΠΑ., η εκμετάλλευση καφενείων, καφετεριών, ζαχαροπλαστείων, εστιατορίων, ψητοπωλείων, οινομαγειρείων και λοιπών συναφών προς αυτές επιχειρήσεων υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, εκτός από την εκμετάλλευση των κέντρων διασκέδασης και τη διάθεση ποτών που περιέχουν οινόπνευμα σε οποιαδήποτε αναλογία, που υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ.

Συνεπώς, για τους τελευταίους πέντε μήνες του 2013 η παροχή υπηρεσιών εστίασης από τις ανωτέρω επιχειρήσεις, εκτός των κέντρων διασκέδασης, δηλαδή η διάθεση έτοιμων προς άμεση επιτόπια κατανάλωση φαγητών και μη αλκοολούχων ποτών γενικά, υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ.

3. Όπως διευκρινίστηκε με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1170/5.8.2011, υπηρεσίες εστίασης είναι η παράδοση, κατόπιν παρασκευής ή χωρίς ιδιαίτερη επεξεργασία, τροφίμων και ποτών, η οποία συνοδεύεται από υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως η διάθεση επιτραπέζιων σκευών και λοιπού εξοπλισμού, η υπηρεσία σερβιρίσματος, ο καθαρισμός του χώρου και των τραπεζιών κ.α., οι οποίες είναι αναγκαίες για την άμεση επιτόπια κατανάλωση των προσφερόμενων ειδών στους χώρους των καφενείων, καφετεριών, ζαχαροπλαστείων, εστιατορίων, ψητοπωλείων, οινομαγειρείων και συναφών επιχειρήσεων, όπως είναι οι πιτσαρίες, τα οβελιστήρια, τα ταχυφαγεία, τα αναψυκτήρια, τα σνακ – μπαρ, τα γαλακτοπωλεία και τα καταστήματα διάθεσης ειδών διατροφής για επιτόπια κατανάλωση, όπως λουκουμάδων, μπουγάτσας και κάθε είδους πιττών, παγωτών, κλπ.

Πρόκειται στην ουσία για παροχή εδεσμάτων ή γευμάτων ή γενικά φαγητών και ποτών, όπου προέχει η «υπηρεσία» η οποία αποσκοπεί να καταστήσει περισσότερο ευχάριστη την άμεση επιτόπια κατανάλωση σε κατάλληλο περιβάλλον, ενώ η παράδοση τροφής αποτελεί ένα μόνο από τα κριτήρια επιλογής της επιχείρησης από τον πελάτη.

Κατά συνέπεια, τα μη αλκοολούχα ποτά, όπως νερό (αεριούχο ή μη), έτοιμα ροφήματα, χυμοί και αναψυκτικά γενικά, υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, καθώς αποτελούν μέρος της παρεχόμενης υπηρεσίας.

Παροχή υπηρεσίας εστίασης αποτελεί και η τροφοδοσία (catering), εφόσον αυτή δεν συνίσταται σε απλή παράδοση φαγητού, αλλά σε ένα σύνολο στοιχείων και πράξεων κατά τα ανωτέρω, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι τα προσφερόμενα είδη δεν καταναλώνονται άμεσα εντός των εγκαταστάσεων της οικείας επιχείρησης, αλλά σε χώρο και χρόνο που προσδιορίζονται από τον πελάτη.

4. Με την αναστολή της ισχύος της παραγράφου 2 του Κεφαλαίου Γ΄ «Εξαιρέσεις από το Παράρτημα» του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ, από 1.8.2013 μέχρι και 31.12.2013, υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ και οι παραδόσεις έτοιμου προς άμεση κατανάλωση φαγητού σε «πακέτο» (παραδόσεις αγαθών) από εστιατόρια, ταβέρνες, πιτσαρίες, οινομαγειρεία, ψητοπωλεία, ταχυφαγεία, καφετέριες και συναφείς επιχειρήσεις, όπως καντίνες, κυλικεία, επιχειρήσεις παρασκευής και διανομής γευμάτων (π.χ. κινέζικων, διαίτης ή υγιεινής διατροφής), σούπερ μάρκετ που παραδίδουν έτοιμα μαγειρεμένα φαγητά, επιχειρήσεις πώλησης σάντουιτς, τυροπιτών, σαλατών και λοιπών παρόμοιων πρόχειρων γευμάτων ή σνακς κ.α., για λόγους ομοιόμορφης αντιμετώπισης των πράξεων αυτών και για την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων εστίασης που διαθέτουν φαγητό για επιτόπια κατανάλωση και αυτών που το παραδίδουν σε «πακέτο».

5. Επισημαίνεται ότι, σε αντίθεση με τα αναφερόμενα στην παράγραφο 3 ανωτέρω, σε περίπτωση παράδοσης έτοιμου φαγητού ή λοιπών ειδών ως «πακέτο» για κατανάλωση εκτός του καταστήματος, ανεξάρτητα από το εάν το «πακέτο» παραλαμβάνεται από τον ίδιο τον πελάτη (take away) ή αποστέλλεται από την επιχείρηση στον υποδεικνυόμενο από τον πελάτη τόπο (delivery), πρόκειται για πράξη παράδοσης αγαθών και όχι για παροχή υπηρεσίας, καθώς δεν παρέχονται πρόσθετες υπηρεσίες από μέρους της επιχείρησης για την άμεση επιτόπια κατανάλωσή τους. Κατά συνέπεια, εφαρμόζεται ο συντελεστής ΦΠΑ που ισχύει για κάθε είδος. Όσον αφορά λοιπόν την παράδοση μη αλκοολούχων ποτών (χυμοί, ροφήματα, αναψυκτικά γενικά) εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ (23%), όπως προκύπτει από την τροποποίηση από 1.9.2011 των παραγράφων 27, 28 και 29 και την κατάργηση της παραγράφου 30 του Κεφαλαίου Α΄ «Αγαθά» του Παραρτήματος ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα ανωτέρω, στο μειωμένο συντελεστή εξακολουθούν να υπάγονται τα τυποποιημένα είδη διατροφής.

6. Προς αποφυγή παρερμηνειών, επισημαίνεται ότι η διάθεση αλκοολούχων ποτών συνεχίζει να υπάγεται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ σε κάθε περίπτωση, δηλαδή ανεξάρτητα από το αν αποτελεί παράδοση αγαθού ή παροχή υπηρεσίας.

7. Επίσης, στο μειωμένο συντελεστή υπάγονται και οι υπηρεσίες εστίασης που παρέχονται από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και τα λοιπά καταλύματα στους ειδικούς χώρους εστίασης που διαθέτουν, καθώς και στα δωμάτια ως υπηρεσία εξυπηρέτησης δωματίου (room service).

Υπενθυμίζεται ότι οι καταναλώσεις του μίνι μπαρ που υπάρχει εντός των δωματίων αποτελούν παραδόσεις αγαθών, οι οποίες χρεώνονται με τον οικείο συντελεστή ΦΠΑ κάθε αγαθού. Όσον αφορά στα μη αλκοολούχα ποτά (καφέδες, αναψυκτικά κλπ), τα είδη αυτά υπάγονται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ στην περίπτωση που παραδίδονται ως αγαθά στους πελάτες. Αντιθέτως, υπάγονται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ όταν αποτελούν παροχή υπηρεσίας εστίασης, δηλαδή στην περίπτωση που σερβίρονται στο δωμάτιο στο πλαίσιο της υπηρεσίας εξυπηρέτησης δωματίου ή διατίθενται για επιτόπια κατανάλωση στους χώρους εστίασης του ξενοδοχείου, ανεξάρτητα από τον τρόπο εξυπηρέτησης των πελατών (λήψη παραγγελιών από σερβιτόρους ή self service).

8. Στην περίπτωση ξενοδοχειακών επιχειρήσεων και δεδομένου ότι η υπηρεσία διαμονής εντός των επιχειρήσεων αυτών υπάγεται στον υπερμειωμένο συντελεστή (6,5%), όταν παρέχονται περισσότερες υπηρεσίες έναντι ενιαίας τιμής, υπό την προϋπόθεση ότι ο διαχωρισμός στους επί μέρους συντελεστές δεν είναι εφικτός, γίνεται δεκτό η διάκριση μεταξύ των διαφορετικών συντελεστών, να γίνεται ως εξής:

α. Διαμονή με πρωινό: 5% της ενιαίας τιμής υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή (13%), ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για το πρωινό.

β. Διαμονή με ημιδιατροφή: 15% της ενιαίας τιμής υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή (13%), ως αντιπαροχή για το πρωινό και το γεύμα.

γ. Διαμονή με πλήρη διατροφή (full bord): 25% της ενιαίας τιμής υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή, ως αντιπαροχή για πρωινό και δύο γεύματα.

δ. Διαμονή με το σύστημα all inclusive (πλήρης διατροφή περιλαμβανομένης της κατανάλωσης ποτών και της παροχής λοιπών υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στην ενιαία τιμή, όπως τηλεφωνική εξυπηρέτηση, χρήση ομπρελών, δραστηριότητες διασκέδασης, απασχόλησης παιδιών (animation), αθλητικές υπηρεσίες κ.α.):

– 65% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον υπερμειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για τη διαμονή.

– 25% της ενιαίας τιμής υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για τις υπηρεσίες εστίασης.

– 10% της ενιαίας τιμής υπάγεται στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, ως αντιπαροχή που καταβάλλεται για τις καταναλώσεις αλκοολούχων ή μη ποτών και τις λοιπές παροχές του πακέτου.

Σημειώνεται ότι τα ποσοστά που αφορούν τις περιπτώσεις (α), (β) και (γ) ανωτέρω παραμένουν τα ίδια, όπως είχαν προσδιοριστεί με τις εγκυκλίους ΠΟΛ.1182/26.8.2011 και ΠΟΛ.1208/5.10.2011. Για την περίπτωση (δ) [all inclusive], υιοθετείται μικρή μείωση του ποσοστού που υπάγεται στο συντελεστή 6,5%, θεωρώντας λογική τη μείωση της τιμής της διαμονής στην περίπτωση κάλυψης περισσότερων υπηρεσιών και αγαθών με την ενιαία τιμή, προκειμένου το συνολικό πακέτο να είναι ανταγωνιστικό, ενώ διατηρείται το ίδιο ποσοστό που υπάγεται στο μειωμένο συντελεστή (13%) με αυτό που ισχύει για το full board, καθώς στην περίπτωση του all inclusive στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ υπάγονται και κάποιες πρόσθετες παροχές, όπως η κατανάλωση μη αλκοολούχων ποτών στους ειδικούς χώρους εστίασης, παγωτών, γρανιτών και γλυκών.

9. Σημειώνεται ότι με την υπαγωγή της εστίασης, κατά τα ανωτέρω, στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ αναμένεται μείωση των τελικών τιμών, της τάξεως του 8,1%, ώστε η μείωση του φόρου να μετακυλιστεί στους καταναλωτές. Η ανωτέρω μείωση των τελικών τιμών είναι προς όφελος των επιχειρήσεων, καθώς θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητά τους με αποτέλεσμα την αύξηση του κύκλου εργασιών τους.

10. Τέλος, αναφορικά με την προσαρμογή των ταμειακών μηχανών, ισχύουν οι διευκρινίσεις που έχουν δοθεί με την εγκύκλιο ΠΟΛ.1003/3.1.2011.

Ο Γεν. Γραμματέας Δημ. Εσόδων
Χ. Θεοχάρης

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 31 Ιουλίου 2013 και κοινοποιεί την ΠΟΛ.1189/29.7.2013 για την υπαγωγή της εστίασης στον μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α., στο πλαίσιο των συντελεστών 23%, 13% και 6,5% που ίσχυαν τότε.

Οι συντελεστές του Φ.Π.Α. έχουν έκτοτε μεταβληθεί.

Τι ισχύει σήμερα

  • Οι συντελεστές του Φ.Π.Α. είναι 24% (κανονικός), 13% (μειωμένος), 6% (υπερμειωμένος) και 4% (μειωμένος για συγκεκριμένες πράξεις).
  • Οι υπηρεσίες εστίασης εξακολουθούν να υπάγονται στον μειωμένο συντελεστή.
  • Οι συντελεστές 23%, 13% και 6,5% στους οποίους στηρίζεται το ιστορικό άρθρο δεν ισχύουν.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρο 21 παρ. 1 ν.2859/2000 (Α΄ 248/7.11.2000), όπως ισχύει.
  • Προϊσχύον: άρθρο 74 παρ. 14 ν.4172/2013 (Α΄ 167/6.8.2013) · ΠΟΛ.1189/29.7.2013.

Αριθμ. πρωτ.: Κ2 – 5371/31.7.2013 Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία – Ερμηνεία διατάξεων του ν. 4072/2012 όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4155/2013 και ν. 4156/2013

Αριθμ. πρωτ.: Κ2 – 5371/31.7.2013
Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία – Ερμηνεία διατάξεων του ν. 4072/2012 όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4155/2013 και ν. 4156/2013
Αθήνα, 31 – 07 – 2013
Αριθμ. Πρωτ. : Κ2 – 5371
Σχετ. : Κ2-5303, Κ2-5310

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΣΩΤ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ
Δ/ΝΣΗ ΑΕ & ΠΙΣΤΕΩΣ
ΤΜΗΜΑ Α’ & Γ’

Tαχ. Δ/νση: Πλ. Κάνιγγος
Τ.Κ.: 101 81
Πληροφορίες : Α. ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΗ
: Ε. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ
Τηλέφωνο : 213 – 15 14 303
210 – 15 14 377
Fax : 210 – 38 42 509
: 210 – 38 38 981

Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν

ΘΕΜΑ : ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΑΛΛΗΣ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΣΕ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ Ν. 4072/2012 ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΜΕ ΤΟΝ Ν. 4155/2013 ΚΑΙ Ν. 4156/2013

Δεδομένου ότι η Υπηρεσία μας έχει δεχθεί πληθώρα ερωτημάτων τόσο εγγράφων όσο και τηλεφωνικών αναφορικά με την ερμηνεία των διατάξεων που εφαρμόζονται κατά τη διαδικασία μετατροπής εταιρίας άλλης μορφής σε Ι.Κ.Ε. και αφού ελήφθησαν υπόψη οι απόψεις του Εποπτικού Συμβουλίου του Γ.Ε.ΜΗ., όπως εκφράζονται στο με Α.Π. 174/19-07- 2013 έγγραφό του, σας γνωρίζουμε τα εξής:

Στο άρθρο 107 του ν. 4072/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει ορίζονται τα εξής:
«Άρθρο 107
Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία
1. Εταιρεία άλλης μορφής μπορεί να μετατραπεί σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία με απόφαση των εταίρων ή των μετόχων, που λαμβάνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το νόμο για την περίπτωση λύσης της συγκεκριμένης εταιρικής μορφής. Σε κάθε περίπτωση, εάν εταίροι της εταιρείας πρόκειται να λάβουν μερίδια που αντιστοιχούν σε εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές, απαιτείται η συναίνεση τούτων.
2. Για τη μετατροπή ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις για τη σύσταση της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η καταχώρηση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005.
3. Η απόφαση για μετατροπή με το καταστατικό της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας καταχωρίζονται στο Γ.Ε.ΜΗ, τα αποτελέσματα όμως της μετατροπής δεν επέρχονται, αν μέσα σε προθεσμία ενός (1) μήνα από την καταχώριση δανειστής ή δανειστές της εταιρείας προβάλουν έγγραφες αντιρρήσεις για τη μετατροπή. Με τις αντιρρήσεις αυτές οι δανειστές μπορούν να ζητήσουν επαρκείς εγγυήσεις, εφόσον η οικονομική κατάσταση της μετατρεπόμενης εταιρείας καθιστά απαραίτητη την προστασία αυτή. Αν δεν προβληθούν αντιρρήσεις, τούτο σημειώνεται στο Γ.Ε.ΜΗ. με αίτηση της εταιρείας και η μετατροπή συντελείται από το χρόνο καταχώρισης της σημείωσης αυτής. Σε περίπτωση που προβληθούν αντιρρήσεις το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση της εταιρείας, να επιτρέψει τη μετατροπή εάν κρίνει ότι η οικονομική κατάσταση της εταιρείας ή οι εγγυήσεις που έχουν λάβει οι δανειστές αυτοί ή οι εγγυήσεις που τους προσφέρονται δεν δικαιολογούν τις αντιρρήσεις τους. Η αίτηση κοινοποιείται στους δανειστές που έχουν προβάλει τις αντιρρήσεις. Η απόφαση του δικαστηρίου υπόκειται μόνο σε ανακοπή ερημοδικίας. Στην περίπτωση αυτή, η μετατροπή συντελείται με την καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ. της απόφασης που απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή που απορρίπτει την ανακοπή ερημοδικίας.
4. Με τη συντέλεση της μετατροπής η μετατρεπόμενη εταιρεία συνεχίζεται με τη μορφή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η νομική προσωπικότητα συνεχίζεται και οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται στο όνομα της εταιρείας υπό τη νέα της μορφή, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Οι διοικητικές άδειες που είχαν εκδοθεί υπέρ της μετατρεπόμενης εταιρείας συνεχίζουν να υφίστανται.
5. Οι ομόρρυθμοι εταίροι της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, η οποία μετατράπηκε σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία, εξακολουθούν να ευθύνονται επί πέντε (5) έτη μετά τη μετατροπή εις ολόκληρον και απεριόριστα για τις εταιρικές υποχρεώσεις που γεννήθηκαν μέχρι την καταχώριση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ., εκτός αν οι δανειστές της εταιρείας συγκατατέθηκαν εγγράφως στη μετατροπή της εταιρείας.

Α) Αναλογική εφαρμογή των διατάξεων για τη σύσταση ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρίας κατά τη μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε. – Εφαρμογή άρθρων 107 παρ. 2 και 77 παρ. 2 του ν. 4072/2012 όπως ισχύει

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 107 του ν. 4072/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει: «2. Για τη μετατροπή ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις για τη σύσταση της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η καταχώρηση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005»

Άποψη της Υπηρεσίας είναι ότι, δεδομένου ότι ο νομοθέτης όρισε ρητά με τη διάταξη του άρθρου 11 του ν. 4155/20131 ότι αποτίμηση απαιτείται μόνο στις περιπτώσεις μετατροπής Ι.Κ.Ε. σε ΑΕ ή ΕΠΕ, και ως εκ τούτου δεν εφαρμόζονται αναλόγως και οι διατάξεις τις παραγράφου 2 του άρθρου 77 του ιδίου νόμου κατά τη διαδικασία μετατροπής άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε., δεν απαιτείται εκτίμηση της μετατρεπόμενης εταιρείας από την επιτροπή του άρθρου 9.

1 Συγκεκριμένα, στην παρ. 4 του άρθρου 11 του ν. 4155/2013 ορίζεται ότι :
4. Η παρ. 2 του άρθρου 106 του ν. 4072/2012 (Α΄ 86) αντικαθίσταται ως εξής:
«2. Για τη μετατροπή ακολουθείται κατά τα λοιπά η διαδικασία που απαιτείται για τη σύσταση της νέας εταιρικής μορφής. Από την καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ. της απόφασης μετατροπής και του νέου καταστατικού, η μετατρεπόμενη ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία συνεχίζεται υπό τη νέα εταιρική μορφή. Η νομική προσωπικότητα συνεχίζεται και οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται στο όνομα της εταιρείας υπό τη νέα της μορφή, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Οι διοικητικές άδειες που είχαν εκδοθεί υπέρ της μετατρεπόμενης εταιρείας συνεχίζουν να υφίστανται.
Αν η μετατροπή γίνεται προς άλλη κεφαλαιουχική εταιρεία, απαιτείται προηγούμενη εκτίμηση του ενεργητικού και παθητικού της μετατρεπόμενης ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κ.ν. 2190/1920. Στην περίπτωση αυτή, αν το εταιρικό κεφάλαιο της εταιρείας που προκύπτει υπολείπεται του ελαχίστου ορίου κεφαλαίου που προβλέπεται από το νόμο για την εταιρεία αυτή, η διαφορά καλύπτεται με νέες εισφορές.
Η καταχώριση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005.»

Αν όμως η διαδικασία μετατροπής γίνεται σύμφωνα και με τις διατάξεις αναπτυξιακού νόμου (ενδεικτικά ν.δ. 1297/1972, ν. 2166/1993), εφαρμόζονται όσον αφορά την αποτίμηση της αξίας ή τη διαπίστωση της λογιστικής αξίας της μετατρεπόμενης σε Ι.Κ.Ε. επιχείρησης οι ειδικές διατάξεις αυτών των νόμων.

Β) Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία (άρθρο 107 παρ. 3 του ν. 4072/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει). Διαδικασία καταχωρίσεων

Αναφορικά με τη διαδικασία καταχώρισης μετατροπής άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε., και προκειμένου να συντελεστεί αυτή, απαιτούνται δύο καταχωρίσεις στο Γ.Ε.ΜΗ.. Σε πρώτη φάση καταχωρίζονται η απόφαση των εταίρων ή των μετόχων της παραγράφου 1 του άρθρου 107 του ν. 4072/2012 καθώς και το καταστατικό της Ι.Κ.Ε.. Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005).

Σε δεύτερη φάση, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις:

1) Μετά την παρέλευση ενός μηνός τουλάχιστον από τη σχετική καταχώριση και εφόσον δεν προβληθούν έγγραφες αντιρρήσεις από δανειστή ή δανειστές της, η μετατρεπόμενη εταιρία οφείλει να αιτηθεί τη σημείωση του σχετικού γεγονότος στο Γ.Ε.ΜΗ. Η μετατροπή της σε Ι.Κ.Ε. συντελείται με την καταχώριση της σχετικής σημείωσης στη μερίδα της. Η αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. μεταβάλλει τη νομική μορφή στο πληροφοριακό σύστημα, δημοσιεύοντας ταυτόχρονα και σχετική ανακοίνωση στο Γ.Ε.ΜΗ.Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005)..

2) Εάν προβληθούν σχετικές αντιρρήσεις από τους δανειστές και η μετατρεπόμενη εταιρία ασκήσει το δικαίωμα που της δίνει ο νόμος (εδάφια 4ο και επόμενα του άρθρου 107) να αιτηθεί την έκδοση δικαστικής απόφασης που να απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή την ανακοπή ερημοδικίας, η μετατροπή της σε Ι.Κ.Ε. συντελείται με την καταχώριση της δικαστικής απόφασης που απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή την ανακοπή ερημοδικίας. Η αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ μεταβάλλει τη νομική μορφή στο πληροφοριακό σύστημα, δημοσιεύοντας ταυτόχρονα και σχετική ανακοίνωση στο Γ.Ε.ΜΗ.Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005)..

Τέλος, αν ο νομικός τύπος της μετατρεπόμενης σε Ι.Κ.Ε. εταιρίας είναι αυτός της ανωνύμου εταιρίας, δεν απαιτείται η έκδοση εγκριτικής διοικητικής πράξης. Και αυτό για δύο λόγους:

Α) Αφενός γιατί στις διατάξεις περί λύσης ανωνύμου εταιρίας (άρθρα 47 επ. του κ.ν. 2190/1920) δεν προβλέπεται η σύμπραξη της Διοίκησης (δεν απαιτείται δηλαδή να εγκριθεί η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης) και,

Β) Αφετέρου, διότι στα περί μετατροπών άρθρα, ο νομοθέτης προβλέπει την έκδοση εγκριτικής διοικητικής πράξης μόνο όταν μετατρέπεται εταιρία άλλης νομικής μορφής σε α.ε. και όχι όταν ανώνυμη εταιρία μετατρέπεται σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη ή εταιρία περιορισμένης ευθύνης2, όπου απαιτεί μόνο την τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας.

Εξυπακούεται ωστόσο ότι, εάν ανώνυμη εταιρία αποφασίζει τη μετατροπή της σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία, οι αρμόδιες Υπηρεσίες Γ.Ε.ΜΗ. θα διαβιβάσουν σε κάθε περίπτωση τα σχετικά δικαιολογητικά της ανωνύμου στην αρμόδια Υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας, προκειμένου να γίνει ο έλεγχος σύμφωνα με τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920.

Γ) Μετατροπή ΕΠΕ σε Ι.Κ.Ε. (άρθρο 107 ν. 4072/2012) – Απαιτούμενος τύπος Αναφορικά με τον απαιτούμενο τύπο σε περίπτωση μετατροπής ΕΠΕ σε Ι.Κ.Ε., στις περιπτώσεις που η μετατρεπόμενη εταιρία έχει το νομικό τύπο της Ε.Π.Ε. θα πρέπει να τηρηθεί ο τύπος του συμβολαιογραφικού εγγράφου, διότι η μετατροπή επί της ουσία αποτελεί τροποποίηση του καταστατικού της Ε.Π.Ε. στο σύνολό του, πράξη για την οποία ο ν. 3190/1955 απαιτεί την τήρηση του τύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου.

Επίσης, αν δεν απαιτείται από διάταξη άλλου νόμου η τήρηση του τύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου για τη σύσταση της Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρίας ή για τη σύσταση των προσωπικών εταιριών (ο.ε. ή ε.ε.), οι τροποποιήσεις του καταστατικού των προσωπικών εταιριών ή των ιδιωτικών κεφαλαιουχικών εταιριών που προέρχονται από μετατροπή εταιρίας περιορισμένης ευθύνης μπορούν να γίνονται με ιδιωτικό έγγραφο (βλ. άρθρο 164 Α.Κ.).

Δ) Σύσταση Ι.Κ.Ε. όπου το κεφάλαιο σχηματίζεται με εισφορά σε είδος (άρθρο 77 παρ. 2 του ν. 4072/2012 όπως ισχύει) – Έλεγχος εισφορών από ΔΟΥ στην περίπτωση σύστασης μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης

Δε δημιουργείται πρόβλημα στη σύσταση μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης μίας Ι.Κ.Ε. όπου το κεφάλαιο σχηματίζεται σε είδος, διότι έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του ν. 1676/1986.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 273 του ως άνω νόμου ο αρμόδιος οικονομικός έφορος μπορεί να προβαίνει σε όλες τις ενέργειες που προβλέπονται από το νόμο προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική αξία των εισφορών σε είδος και να καταβληθεί ο προκύπτων φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου. Συνεπώς, η σύσταση Ι.Κ.Ε. γίνεται κανονικά μέσω ΥΜΣ και στις περιπτώσεις όπου οι εισφορές σε είδος δεν ξεπερνούν το ποσό των 5.000€, αρκεί η εκτιμώμενη αξία των εισφορών που αναφέρεται στην πράξη σύστασης και να τεκμηριώνεται επαρκώς. Ο φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου καταβάλλεται στην ΥΜΣ βάσει των προβλεπομένων στο καταστατικό της Ι.Κ.Ε. και ο έφορος διατηρεί το δικαίωμα εκ των υστέρων (και εντός τριμήνου από τη σύσταση) να προχωρήσει σε προσωρινό προσδιορισμό της αξίας των φορολογητέων εισφορών και στις λοιπές ενέργειες κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27 του ν. 1676/1986.

2 Βλ. ενδεικτικά τη διαφορετική διατύπωση που χρησιμοποιεί ο νομοθέτης στα άρθρα 66 και 66α του κ.ν. 2190/1920 (μετατροπή α.ε. σε ε.π.ε. και μετατροπή α.ε. σε ο.ε. ή ε.ε. αντίστοιχα) όπου ομιλεί περί τήρηση διατυπώσεων δημοσιότητας, ενώ στο άρθρο 67 (μετατροπή ε.π.ε., ο.ε. ή ε.ε. σε α.ε.) ρητά απαιτεί έγκριση του Υπουργού Εμπορίου, σύμφωνα με το άρθρο 4.
3 Το άρθρο 27 του ν. 1676/1986 προβλέπει τα εξής:
«1. Ο οικονομικός έφορος ελέγχει την ακρίβεια του περιεχομένου της δήλωσης. Εάν ο οικονομικός έφορος δεν αποδέχεται τη δήλωση που υποβλήθηκε ως ειλικρινή, μπορεί, μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών από τότε που υποβλήθηκε, να προβεί στον προσωρινό προσδιορισμό της αξίας των εισφορών που πρέπει να φορολογηθεί, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 19 του νόμου αυτού.
2. Μετά τον προσωρινό προσδιορισμό της αξίας των εισφορών, ο οικονομικός έφορος καλεί με απόδειξη τον υπόχρεο, τάσσοντας σ` αυτόν εύλογη προθεσμία, η οποία δεν μπορεί να υπερβεί τις σαράντα (40) ημέρες από τότε που επιδόθηκε η πρόσκληση. Κατά την προσέλευση του υπόχρεου του γνωστοποιεί, συντασσομένου σχετικού πρακτικού, την αξία των εισφορών που προσδιόρισε κατά τον ανωτέρω τρόπο και, εφ` όσον αυτός συμφωνεί, υποβάλλει μέσα σε δέκα (1Ο) ημέρες από τότε που έγινε η συμφωνία, συμπληρωματική δήλωση και καταβάλλει μαζί ολόκληρη τη διαφορά του φόρου που αναλογεί μεταξύ της αρχικής και συμπληρωματικής δήλωσης, χωρίς προσαύξηση, οπότε η υπόθεση περαιώνεται οριστικά ως ειλικρινής. Εάν η διαφορά του φόρου που προκύπτει υπερβαίνει το ποσό των δραχμών εκατό χιλιάδων (100.000), ο φόρος βεβαιώνεται και καταβάλλεται σε τέσσερις (4) ίσες μηνιαίες άτοκες δόσεις, από τις οποίες η πρώτη καταβάλλεται μέσα στον επόμενο από τη βεβαίωση μήνα και μέχρι την τελευταία εργάσιμη για τις δημόσιες υπηρεσίες ημέρα αυτού.
3. Σε περίπτωση μη υποβολής αρχικής ή συμπληρωματικής δήλωσης ή υποβολής συμπληρωματικής δήλωσης για αξία μικρότερη από αυτήν που πρότεινε ο οικονομικός έφορος, αυτός διατάσσει τακτικό έλεγχο, χωρίς να δεσμεύεται από την αξία που προσδιορίστηκε από αυτόν προσωρινά.
4. Αφού τελειώσει ο τακτικός έλεγχος, ο οικονομικός έφορος εκδίδει πράξη προσδιορισμού του οφειλόμενου φόρου, την οποία κοινοποιεί στο υπόχρεο πρόσωπο μαζί με την οικεία έκθεση ελέγχου.»

Ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου
Στέφανος Κομνηνός

Επικαιροποίηση 2026

Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 31 Ιουλίου 2013 και αποτυπώνει το έγγραφο Κ2-5371/31.7.2013 για τη μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία, με ερμηνεία των άρθρων 106 έως 115 του ν.4072/2012.

Οι διατάξεις στις οποίες στηρίζεται το έγγραφο έχουν καταργηθεί και το δίκαιο των μετατροπών έχει μεταφερθεί σε νεότερο νομοθέτημα.

Τι ισχύει σήμερα

  • Τα άρθρα 106 έως 115 του ν.4072/2012 καταργήθηκαν από 15.4.2019.
  • Οι εταιρικοί μετασχηματισμοί, περιλαμβανομένης της μετατροπής εταιρίας σε Ι.Κ.Ε., διέπονται σήμερα από τα άρθρα 52 έως 88 του ν.4601/2019.
  • Οι διαδικασίες και τα έντυπα που περιγράφει το ιστορικό έγγραφο δεν αποτελούν σημερινό κανόνα.

Νομοθετική βάση

  • Άρθρο 147 περ. γ΄ ν.4601/2019 (Α΄ 44/9.3.2019) · άρθρα 52 έως 88 ν.4601/2019.
  • Προϊσχύον: άρθρα 106 έως 115 ν.4072/2012 (Α΄ 86/11.4.2012) · Κ2-5371/31.7.2013.

Αρ. πρωτ.: Δ13Β 1113615 ΕΞ 16.7.2013 Διόρθωση συμβολαίου μεταβίβασης ακινήτου ως προς τη θέση και την έκταση

Αρ. πρωτ.: Δ13Β 1113615 ΕΞ 16.7.2013
Διόρθωση συμβολαίου μεταβίβασης ακινήτου ως προς τη θέση και την έκταση
Αθήνα, 16.07.2013
Αρ. Πρωτ.: Δ13Β 1113615 ΕΞ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
ΤΜΗΜΑ Β΄

Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 8
Ταχ. Κωδ. : 101 84 ΑΘΗΝΑ
Τηλέφωνα: 210 3375 835
FAX: 210 3375 834

ΘΕΜΑ: Διόρθωση συμβολαίου μεταβίβασης ακινήτου ως προς τη θέση και την έκταση.

Σχετ.: Το με αριθ. πρωτ. 8268/12.04.2013 έγγραφό σας.

Σε απάντηση του ως άνω εγγράφου σας, σχετικά με το ανωτέρω θέμα, σας γνωρίζουμε τα εξής:

1.Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 1 και της παρ. 1 του άρθρου 5 του α.ν. 1521/1950, σε κάθε με επαχθή αιτία μεταβίβαση ακινήτου ή εμπραγμάτου δικαιώματος επί ακινήτου, επιβάλλεται φόρος επί της αξίας αυτών, υπόχρεος για την καταβολή του οποίου είναι ο αγοραστής.

Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης είναι ο χρόνος σύνταξης του συμβολαίου μεταβίβασης, πριν από την υπογραφή του οποίου οι συμβαλλόμενοι υποχρεούνται να υποβάλουν κοινή δήλωση φ.μ.α. στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. και να καταβάλουν εξ ολοκλήρου τον αναλογούντα φόρο (άρθρα 7 και 8 α.ν. 1521/1950).

2. Επίσης, με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 1 του ανωτέρω νόμου ορίζεται ότι η επανάληψη συμβολαίου μεταξύ των αυτών προσώπων ή των ειδικών ή καθολικών διαδόχων τους για το ίδιο ακίνητο, για οποιοδήποτε λόγο, καθώς και η διόρθωση συμβολαίου, εφόσον δεν αναφέρεται στο όνομα του αγοραστή και πωλητή, στο τίμημα, στην έκταση ή στη θέση και στην περιγραφή του ακινήτου, δε δημιουργεί υποχρέωση καταβολής φόρου. Αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι το τίμημα ή η έκταση του ακινήτου που αγοράστηκε είναι μεγαλύτερα από αυτά που περιγράφονται στο αρχικό συμβόλαιο, φόρος οφείλεται μόνο για το επιπλέον τίμημα ή για την αξία της επιπλέον έκταση του ακινήτου.

Ως χρόνος φορολογίας στην περίπτωση αυτή θεωρείται ο χρόνος σύνταξης του διορθωτικού συμβολαίου.

3. Από το περιεχόμενο της αναφοράς σας και τα συνημμένα σ’ αυτή στοιχεία προκύπτει ότι με το υπ’ αριθ. …… συμβόλαιο αγοραπωλησίας ακινήτου του συμβολαιογράφου …………, μεταβιβάστηκε ένα αγρόκτημα εκτάσεως 450 τετραγωνικών μέτρων στη θέση …………… της κτηματικής περιφέρειας δήμου ………. της ……… Με την κτηματογράφηση της ευρύτερης περιοχής, διαπιστώθηκε ότι το μεταβιβασθέν ακίνητο ανήκει στην περιοχή ……… του δήμου ……. και ειδικότερα στη θέση………, η δε έκτασή του σύμφωνα με ακριβή εμβαδομέτρηση είναι 399,11 τ.μ. και όχι 450 τ.μ. όπως αναφέρθηκε στο συμβόλαιο πώλησης. Σήμερα, προκειμένου να γίνει διόρθωση του συμβολαίου πώλησης ως προς τη θέση και την έκταση του ακινήτου καθώς και της σχετικής εγγραφής στο Κτηματολογικό Γραφείο …….., υποβάλλεται η κατά νόμο δήλωση στην Υπηρεσία σας και ζητάτε να πληροφορηθείτε αν είναι νόμιμη η παραλαβή της δήλωσης αυτής και ποια θα είναι η φορολογική αντιμετώπισή της.

Επίσης αναφέρετε ότι οι εν λόγω περιοχές είναι όμορες με δυσδιάκριτα πολλές φορές όρια μεταξύ τους.

4. Ενόψει των ανωτέρω, επί των τεθέντων ερωτημάτων σας προσήκει η ακόλουθη απάντηση:

Καταρχήν, σας επισημαίνουμε ότι απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης που αφορά στη μεταβίβαση με επαχθή αιτία ακινήτου ή εμπραγμάτου σε ακίνητο δικαιώματος, αν δεν προσαχθεί αντίγραφο δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτου (άρθρα 7 παρ. 1, 13 παρ. 4, 15 παρ. 2 α.ν. 1521/1950). Δεδομένου ότι η διορθωτική πράξη συμβολαίου, είναι μια νέα συμβολαιογραφική πράξη μεταγραπτέα, η οποία διορθώνει στοιχεία της αρχικής σύμβασης, είναι υποχρεωτική η υποβολή δήλωσης πριν τη σύνταξή της και υποχρεωτική η παραλαβή αυτής εκ μέρους της Υπηρεσίας.

Όσον αφορά την επιβολή φόρου για τη σύνταξη διορθωτικού συμβολαίου, με το οποίο διορθώνεται η θέση του ακινήτου κρίσιμο είναι αν η διόρθωση της θέσης αφορά το γεωγραφικό εντοπισμό, δηλαδή την τοποθεσία του ακινήτου οπότε και οφείλεται φόρος ή πρόκειται απλώς για διόρθωση της ονομασίας της θέσης και δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι πρόκειται για το ίδιο ακίνητο που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο.

Σε κάθε περίπτωση, η έρευνα των πραγματικών περιστατικών κατά την παραλαβή δήλωσης φόρου μεταβίβασης ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Δ.Ο.Υ.

Η ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΜΑΡΙΑ Η. ΜΕΝΟΥΝΟΥ

Αρ. πρωτ.: 2/40464/0026/23.7.2013 Παρακράτηση και απόδοση αμοιβής δικηγόρου

Αρ. πρωτ.: 2/40464/0026/23.7.2013
Παρακράτηση και απόδοση αμοιβής δικηγόρου
Αθήνα, 23 Ιουλίου 2013
Αρ.Πρωτ.: 2/40464/0026
2/12572/0026
2/59065/00226

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
ΓΕΝΙΚΟ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ
Δ/ΝΣΗ : 26η ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ
TMHMA: Α΄

Ταχ. Δ/νση : Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2
Ταχ. Κώδ. : 115 26 ΑΘΗΝΑ
Πληροφορίες:
Τηλέφωνο : 210 69 87 725
FAX : 210 69 87 730

ΘΕΜΑ: «Παρακράτηση και απόδοση αμοιβής δικηγόρου»

ΣΧΕΤ: Η αριθ. 2/58577/0026/3-11-2006 Εγκύκλιος.

Με αφορμή ερωτήματα που έχουν υποβληθεί στην Υπηρεσία μας σχετικά με την παρακράτηση και απόδοση της αμοιβής δικηγόρων σε περίπτωση εκχώρησης της σχετικής απαίτησης, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

1.α. Με τις διατάξεις της παρ. 7 του άρθρου 16 του ν. 3472/2006, που κοινοποιήθηκαν με την ανωτέρω σχετική εγκύκλιο καθορίστηκαν: i) οι προϋποθέσεις έγκυρης κατάρτισης συμφωνίας για την αμοιβή δικηγόρων για το χειρισμό συγκεκριμένων υποθέσεων που υπάγονται στη δικαιοδοσία των Διοικητικών Δικαστηρίων, ii) η διαδικασία αναγγελίας της εκχώρησης τμήματος της απαίτησης του δικαιούχου για την κάλυψη της αμοιβής του δικηγόρου στις περιπτώσεις που οφειλέτης είναι το ελληνικό δημόσιο, ν.π.δ.δ. ή ασφαλιστικός οργανισμός.

β. Σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις η παρακράτηση και απόδοση της αμοιβής του δικηγόρου γίνεται από το αρμόδιο για την πληρωμή της απαίτησης όργανο του Δημοσίου ή ν.π.δ.δ. κ.λπ.

γ. ι) Περαιτέρω με την ίδια εγκύκλιο δόθηκαν οδηγίες για τη διαδικασία πληρωμής των δαπανών της κατηγορίας αυτής και ειδικότερα για τη σύνταξη των σχετικών καταστάσεων πληρωμής, τα δικαιολογητικά, τις κρατήσεις κ.λπ. ιι) Όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο αυτή, σε περίπτωση που ζητείται η έκδοση χρηματικού εντάλματος για την καταβολή / απόσβεση αποζημιώσεων / απαιτήσεων της περ. Α της παρ. 4 του άρθρου 92 του ν.δ/τος 3026/1954, τμήμα των οποίων έχει εκχωρηθεί για την κάλυψη της αμοιβής του δικηγόρου και εφόσον έχει ακολουθηθεί η νόμιμη διαδικασία αναγγελίας της εκχώρησης, θα πρέπει στη σχετική κατάσταση πληρωμής της δαπάνης να αναγράφεται ως δικαιούχος και ο εκδοχέας δικηγόρος με δικαιούμενο ποσό το εκχωρηθέν τμήμα της απαίτησης.

2. Μετά την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 62 παρ. 3 του ν. 3842/2010 και τη σχετική τροποποίηση του Κώδικα ΦΠΑ {άρθρο 22 παρ. 1(ε) ν. 2859/2000} η παροχή των υπηρεσιών δικηγόρων υπόκειται από 1-7-2010 σε ΦΠΑ καταργηθείσας της σχετικής απαλλαγής. Σημειώνεται ότι ο φόρος αυτός επιρρίπτεται κατά το νόμο (Κώδικας ΦΠΑ άρθρο 1) στον αντισυμβαλλόμενο και εν προκειμένω στον πελάτη – δικαιούχο υπάλληλο. Κατά συνέπεια για τις πληρωμές των σχετικών δαπανών που πραγματοποιούνται από 1-7-2010 και εξής, παρακρατείται από το δικαιούχο υπάλληλο, εκτός από την αμοιβή του δικηγόρου και ο αναλογών ΦΠΑ που καταβάλλεται στον εκδοχέα – υπόχρεο για την απόδοσή του στο Δημόσιο ακόμα και στην περίπτωση που δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στο εργολαβικό.

3. Με τις διατάξεις του άρθρου 5, της αριθ. 2/37345/0004/4.6.2010 κ.υ.α. (Β.784), που εκδόθηκε κατ΄εξουσιοδότηση της παρ. 1β, του άρθρου δεύτερου του ν. 3845/2010, ορίζεται ότι αποστολή της Ε.Α.Π. είναι η πληρωμή μέσω τραπεζικού λογαριασμού των πάσης φύσεως αποδοχών ή πρόσθετων αμοιβών, αποζημιώσεων και με οποιαδήποτε άλλη ονομασία καταβαλλόμενων απολαβών του πάσης φύσεως προσωπικού του Δημοσίου κ.λπ.

4. Κατόπιν αυτών, στις ανωτέρω περιπτώσεις θα πρέπει να εκδίδονται δύο (2) χρηματικά εντάλματα, για τα οποία τα δικαιολογητικά θα επισυνάπτονται στο πρώτο εξ αυτών με σχετική αναφορά στο επόμενο (άρθρο 4, παρ. 7, π.δ. 151/1998). Τα εν λόγω χρηματικά εντάλματα θα εξοφλούνται όσον αφορά στο δικαιούχο υπάλληλο μέσω της Ε.Α.Π., ενώ για την καταβολή της εκχωρηθείσας αμοιβής του εκδοχέα δικηγόρου και του αναλογούντος ΦΠΑ, κατά τη συνήθη διαδικασία (μέσω Δ.Ο.Υ. μέχρι 31-12-2013).

Όσον αφορά δε στην κατάσταση πληρωμής της δαπάνης, που συντάσσεται και υποβάλλεται από τον οικείο διατάκτη, αυτή θα πρέπει να εκδίδεται εις διπλούν και να περιλαμβάνει τα στοιχεία του ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ που επισυνάπτεται ως «ΠΑΡ/ΜΑ Α» στην παρούσα.

Με Εντολή Αναπληρωτή Υπουργού
Ο Προϊστάμενος της Δ/νσης
Ευάγγελος Βεκρής

Ακριβές Αντίγραφο
Ο Προϊστ/νος Διεκ/σεως α.α.