Ένας επαγγελματίας που επέστρεψε στην Ελλάδα και υπάγεται ήδη στο άρθρο 5Γ αγοράζει προσωπικό αυτοκίνητο. Ξέρει ότι το καθεστώς προβλέπει απαλλαγή από ορισμένα τεκμήρια και θεωρεί ότι η αγορά δεν χρειάζεται άλλο έλεγχο. Στον φάκελο της φορολογικής δήλωσης, όμως, το ίδιο ΙΧ συνδέεται με δύο διαφορετικά στοιχεία: την ετήσια αντικειμενική δαπάνη κατοχής ή χρήσης και τα χρήματα που καταβλήθηκαν για να αποκτηθεί.
Η ειδική εξαίρεση του 5Γ αφορά το πρώτο από αυτά. Η περίπτωση ι΄ του άρθρου 33 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος αναφέρεται στην ετήσια αντικειμενική δαπάνη από κατοικία ή επιβατικό ΙΧ. Η δαπάνη αγοράς εξετάζεται χωριστά, με βάση το άρθρο 32 και τις τυχόν άλλες εξαιρέσεις που ισχύουν για το όχημα ή τον αγοραστή. Συνεπώς, η απόφαση υπαγωγής στο 5Γ δεν αρκεί από μόνη της για να παραμεριστεί το παραστατικό της αγοράς.
Το ίδιο αυτοκίνητο, δύο διαφορετικοί έλεγχοι
Για την ετήσια αντικειμενική δαπάνη, ο φάκελος περιλαμβάνει τα στοιχεία του αυτοκινήτου, την κυριότητα ή κατοχή του και τον χρόνο που αυτά αφορούν. Σε έναν δικαιούχο του 5Γ χρειάζεται επιπλέον να επιβεβαιώνεται η πραγματική υπαγωγή του για το συγκεκριμένο φορολογικό έτος, ώστε να εξεταστεί η ειδική εξαίρεση. Η ιδιότητα του digital nomad, χωρίς έγκριση και συνδρομή των προϋποθέσεων, δεν υποκαθιστά αυτόν τον έλεγχο.
Για την απόκτηση, η αφετηρία είναι διαφορετική: ποιο όχημα αγοράστηκε, από ποιον και ποια ποσά πληρώθηκαν μέσα στο έτος. Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ για το Ε1 του 2025 αναφέρονται στο συνολικό τίμημα και στα λοιπά έξοδα αγοράς που καταβλήθηκαν. Το στοιχείο αυτό δεν ταυτίζεται με την ετήσια αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από την κατοχή του ΙΧ.
Η διάκριση έχει σημασία και για το όφελος του 50% στο επαγγελματικό εισόδημα. Εκείνο αφορά το επιλέξιμο εισόδημα της δραστηριότητας. Δεν αποτελεί συντελεστή μείωσης της προσωπικής δαπάνης αγοράς αυτοκινήτου.
Παράδειγμα με αγορά 18.000 € μέσα στο 2025
Ας εξετάσουμε έναν υποθετικό φάκελο φορολογικού έτους 2025. Ο επαγγελματίας είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, ασκεί ατομική δραστηριότητα και υπάγεται νόμιμα στο 5Γ για το έτος αυτό. Τον Μάιο αγοράζει αποκλειστικά στο όνομά του ένα συμβατικό επιβατικό ΙΧ για προσωπική χρήση. Το συνολικό τίμημα μαζί με τα έξοδα αγοράς που πράγματι εξοφλήθηκαν μέσα στο 2025 είναι 18.000 €.
Στο παράδειγμα δεν υπάρχει δάνειο, χρηματοδοτική μίσθωση ή υπόλοιπο πληρωμής σε επόμενο έτος. Το αυτοκίνητο δεν είναι μηδενικών ρύπων ή ειδικά διασκευασμένο για αναπηρία και δεν συντρέχει άλλη ειδική εξαίρεση από τη δαπάνη απόκτησης λόγω του οχήματος ή της ιδιότητας του αγοραστή. Αυτά είναι ουσιώδη δεδομένα του παραδείγματος, που στον πραγματικό φάκελο χρειάζονται επιβεβαίωση.
Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ΙΧ εξετάζεται με την ειδική εξαίρεση του 5Γ. Για τη χωριστή δαπάνη απόκτησης, όμως, το ποσό του παραδείγματος παραμένει 18.000 €. Δεν γίνεται μηδέν λόγω του 5Γ και δεν περιορίζεται στις 9.000 € επειδή μέρος του επαγγελματικού εισοδήματος απαλλάσσεται από φόρο.
Ούτε η αγορά τον Μάιο δικαιολογεί επιμερισμό των 18.000 € στους μήνες κατοχής. Ο κανόνας του άρθρου 31 για τον χρόνο κυριότητας ή κατοχής αφορά την ετήσια αντικειμενική δαπάνη. Εδώ εξετάζουμε το σύνολο της συγκεκριμένης αγοράς που εξοφλήθηκε μέσα στο 2025.
Από αυτό δεν προκύπτει ότι ο επαγγελματίας οφείλει φόρο 18.000 € ή ότι θα έχει οπωσδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση. Έχουμε προσδιορίσει ένα στοιχείο δαπάνης που πρέπει να εξεταστεί στη συνολική δήλωση. Η κάλυψή του και ο τελικός υπολογισμός του φόρου απαιτούν ξεχωριστό έλεγχο των υπόλοιπων δεδομένων.
Ποια στοιχεία πρέπει να συμφωνούν στον φάκελο
Η απόφαση υπαγωγής, το φορολογικό έτος και τα στοιχεία του δικαιούχου πρέπει να αντιστοιχούν στο πρόσωπο του οποίου εξετάζεται η ετήσια αντικειμενική δαπάνη. Η άδεια κυκλοφορίας και τα στοιχεία κυριότητας βοηθούν να ταυτοποιηθεί το ίδιο όχημα. Έτσι, η εξαίρεση δεν εφαρμόζεται απλώς επειδή υπάρχει κάπου στον φάκελο μια απόφαση 5Γ.
Παράλληλα, το παραστατικό αγοράς, τα δικαιολογητικά των σχετικών εξόδων και τα στοιχεία εξόφλησης πρέπει να εξηγούν το ποσό που καταβλήθηκε για την απόκτηση μέσα στο εξεταζόμενο έτος. Χρειάζεται να συμφωνούν ο αγοραστής, το αυτοκίνητο και οι πληρωμές. Μια συνολική τραπεζική κίνηση ή μια προφορική αναφορά στην τιμή δεν αντικαθιστά αυτή τη σύνδεση.
Αυτός ο χωρισμός δίνει και σαφέστερο αίτημα προς τον επαγγελματία: χρειάζονται τόσο τα στοιχεία της υπαγωγής όσο και ο πλήρης φάκελος αγοράς. Η απαλλαγή της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης δεν είναι λόγος να λείψουν τα παραστατικά απόκτησης από τον έλεγχο της δήλωσης.
Η περίοδος και τα όρια της ανάλυσης
Το παράδειγμα αφορά το φορολογικό έτος 2025 και προσωπικό επιβατικό ΙΧ με τα συγκεκριμένα δεδομένα που περιγράφηκαν. Δεν εξετάζει αν κάποιος δικαιούται να ενταχθεί στο 5Γ, ούτε τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης ή τρόπους κάλυψης της αγοράς. Για το διαφορετικό ζήτημα της υπαγωγής των εισοδημάτων, δείτε το άρθρο για το 5Γ στον μισθό και στην ατομική επιχείρηση ενός digital nomad.
Η τεκμηρίωση βασίζεται στον πλήρη Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος που δημοσίευσε το Υπουργείο, με ενημέρωση έως 9 Φεβρουαρίου 2026, ιδίως στα άρθρα 5Γ, 31, 32 και 33, και στις πλήρεις οδηγίες της ΑΑΔΕ για το Ε1 φορολογικού έτους 2025, της 16ης Μαρτίου 2026, ενότητες 2.12.3.1 και 2.12.5. Πρόκειται για αυτές τις συγκεκριμένες εκδόσεις των πηγών, χωρίς ισχυρισμό ότι αποτελούν κωδικοποίηση της νομοθεσίας έως τον Νοέμβριο 2026.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.
