Οι οδοντιατρικές υπηρεσίες απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ όταν αποτελούν παροχές ιατρικής περίθαλψης στο πλαίσιο άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Για υπηρεσίες που δεν καλύπτονται από απαλλαγή και δεν έχουν ειδική πρόβλεψη μειωμένου συντελεστή, ο κανονικός συντελεστής είναι 24%.
Υπάρχει επίσης χωριστή απαλλαγή για τις υπηρεσίες οδοντοτεχνιτών και την παράδοση ειδών οδοντικής προσθετικής από οδοντιάτρους και οδοντοτεχνίτες. Αντίθετα, για τη λεύκανση ή άλλες αισθητικές παροχές δεν προκύπτει από τις διαθέσιμες διατάξεις ειδική απαλλαγή με βάση την ονομασία τους: ελέγχεται αν η συγκεκριμένη υπηρεσία εμπίπτει στην ιατρική περίθαλψη ή σε άλλη προβλεπόμενη απαλλαγή.
Τα βασικά για τη σωστή χρέωση
- Η απαλλαγή της ιατρικής περίθαλψης προβλέπεται στο άρθρο 27 παρ. 1 περ. ε΄ του Κώδικα ΦΠΑ.
- Οι υπηρεσίες οδοντοτεχνιτών και ορισμένες παραδόσεις οδοντικής προσθετικής καλύπτονται χωριστά από την περ. στ΄.
- Η λεύκανση χρειάζεται έλεγχο της συγκεκριμένης παροχής, όχι αυτόματη εφαρμογή απαλλαγής.
- Για μη απαλλασσόμενες υπηρεσίες χωρίς ειδικό μειωμένο συντελεστή εφαρμόζεται 24%.
- Η αυτοτελής πώληση προϊόντος εξετάζεται χωριστά από την οδοντιατρική υπηρεσία.
Ποια είναι η βάση της απαλλαγής για τον οδοντίατρο
Το άρθρο 27 παρ. 1 περ. ε΄ απαλλάσσει τις παροχές ιατρικής περίθαλψης που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο άσκησης ιατρικών επαγγελμάτων. Αυτή είναι η βάση για την αντιμετώπιση μιας οδοντιατρικής πράξης ως απαλλασσόμενης περίθαλψης. Η διάταξη δεν διατυπώνει γενική απαλλαγή για κάθε έσοδο ενός οδοντιατρείου.
Η ουσιαστική διάκριση είναι μεταξύ της παροχής περίθαλψης και μιας διαφορετικής υπηρεσίας ή εμπορικής συναλλαγής. Η επαγγελματική ιδιότητα, ο χώρος παροχής και η εμπορική ονομασία δεν υποκαθιστούν αυτόν τον έλεγχο. Για παράδειγμα, μια πράξη που παρέχεται ως θεραπεία συγκεκριμένου οδοντιατρικού προβλήματος εξετάζεται με βάση την απαλλαγή της περίθαλψης, ενώ μια αυτοτελής αισθητική υπηρεσία χρειάζεται τη δική της αξιολόγηση.
Τα αποσπάσματα του Κώδικα δεν περιλαμβάνουν αναλυτικό κατάλογο οδοντιατρικών πράξεων. Επομένως, δεν είναι ασφαλές να κατασκευαστεί ένας απόλυτος κατάλογος απαλλαγών μόνο από τις ονομασίες των υπηρεσιών. Για μια οριακή περίπτωση, η εφαρμογή της διάταξης επιβεβαιώνεται με τον λογιστή, με βάση το πραγματικό αντικείμενο της παροχής.
Η σχετική νομοθετική βάση βρίσκεται στον Κώδικα ΦΠΑ που δημοσιεύει η ΑΑΔΕ. Το εγχειρίδιο φορολογικών ερωτήσεων και απαντήσεων της ΑΑΔΕ επιβεβαιώνει ότι οι απαλλαγές του άρθρου 27 εφαρμόζονται με τις προϋποθέσεις του άρθρου.
Λεύκανση και αισθητική οδοντιατρική: πότε εξετάζεται το 24%
Στο ερώτημα «η λεύκανση δοντιών έχει ΦΠΑ;», η ασφαλής απάντηση δεν είναι ότι όλες οι λευκάνσεις απαλλάσσονται ούτε ότι όλες φορολογούνται ανεξαιρέτως. Οι διαθέσιμες διατάξεις δεν κατονομάζουν τη λεύκανση και δεν δίνουν ειδικό κανόνα για κάθε εκδοχή της. Χρειάζεται να εξακριβωθεί αν η συγκεκριμένη παροχή καλύπτεται από την απαλλαγή της ιατρικής περίθαλψης.
Εφόσον μια υπηρεσία λεύκανσης δεν εμπίπτει σε απαλλαγή και δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη μειωμένου συντελεστή, εφαρμόζεται ο κανονικός ΦΠΑ 24%. Το ίδιο πλαίσιο ελέγχου ισχύει για άλλες υπηρεσίες που προσφέρονται ως αισθητική οδοντιατρική. Δεν προκύπτει από τις πηγές ένας ιδιαίτερος συντελεστής μόνο επειδή η υπηρεσία αφορά τα δόντια.
Χρήσιμο είναι να ξεχωρίζεται η υπηρεσία που αποβλέπει αποκλειστικά στην αλλαγή της εμφάνισης από μια αποκατάσταση που παρέχεται ως περίθαλψη. Αυτή η διάκριση αποτελεί αφετηρία αξιολόγησης, όχι αυτοτελή φορολογική γνωμάτευση. Αν η αποκατάσταση περιλαμβάνει παράδοση είδους οδοντικής προσθετικής, εξετάζεται επιπλέον η ειδική απαλλαγή της επόμενης ενότητας.
Για τον λογιστικό έλεγχο, είναι χρήσιμο να δίνεται στον λογιστή σαφής περιγραφή της πραγματικής παροχής. Οι απαιτήσεις του παραστατικού επιβεβαιώνονται χωριστά με τον λογιστή. Ως πρακτική προετοιμασία, μπορεί να διευκρινίζεται αν η χρέωση αφορά υπηρεσία, παράδοση προσθετικού είδους ή πώληση προϊόντος.
Οδοντοτεχνίτης και οδοντική προσθετική: η χωριστή πρόβλεψη
Το άρθρο 27 παρ. 1 περ. στ΄ προβλέπει ρητά απαλλαγή για την παροχή υπηρεσιών από οδοντοτεχνίτες, καθώς και για την παράδοση ειδών οδοντικής προσθετικής από οδοντιάτρους και οδοντοτεχνίτες. Πρόκειται για διαφορετική πρόβλεψη από την απαλλαγή της ιατρικής περίθαλψης της περ. ε΄.
Αυτό έχει πρακτική σημασία επειδή μια συναλλαγή προσθετικής δεν χρειάζεται να εξετάζεται αποκλειστικά ως γενική οδοντιατρική υπηρεσία. Υπάρχει συγκεκριμένη διάταξη για το είδος της παροχής και, στην περίπτωση παράδοσης προσθετικού είδους, για την ιδιότητα εκείνου που το παραδίδει.
Ωστόσο, η αναφορά σε «οδοντική προσθετική» δεν καλύπτει αυτομάτως κάθε προϊόν που σχετίζεται με τη στοματική φροντίδα. Ούτε το απόσπασμα επιτρέπει να επεκταθεί η ίδια απαλλαγή σε κάθε εμπορικό προμηθευτή. Ο έλεγχος αφορά το αν πρόκειται πράγματι για το προβλεπόμενο είδος και αν η παράδοση ενεργείται από τα πρόσωπα που κατονομάζονται.
Σε μια συνεργασία οδοντιατρείου και οδοντοτεχνίτη, είναι χρήσιμο να εξετάζονται χωριστά οι αντίστοιχες συναλλαγές. Η υπηρεσία του οδοντοτεχνίτη, η παράδοση προσθετικού είδους και η περίθαλψη του ασθενούς έχουν διακριτή βάση αξιολόγησης. Αυτό αποφεύγει την αδικαιολόγητη εξομοίωση κάθε σχετικής χρέωσης.
Πωλήσεις προϊόντων και διαφορετικές παροχές στο ίδιο οδοντιατρείο
Η αυτοτελής πώληση ενός προϊόντος δεν ταυτίζεται με την παροχή οδοντιατρικής περίθαλψης. Για τη φορολογική αντιμετώπισή της εξετάζεται το ίδιο το αγαθό: αν καλύπτεται από ειδική απαλλαγή ή αν υπάγεται σε προβλεπόμενο μειωμένο συντελεστή. Το άρθρο 26 θέτει τον κανονικό συντελεστή 24%, αλλά προβλέπει διαφορετικούς συντελεστές για αγαθά και υπηρεσίες του Παραρτήματος III.
Συνεπώς, δεν είναι τεκμηριωμένο να ειπωθεί ότι κάθε προϊόν που πωλεί ένα οδοντιατρείο χρεώνεται οπωσδήποτε με 24%. Η ασφαλής διατύπωση είναι ότι το 24% εφαρμόζεται όταν δεν υπάρχει απαλλαγή ή ειδική πρόβλεψη άλλου συντελεστή. Η κατάταξη ενός συγκεκριμένου προϊόντος επιβεβαιώνεται χωριστά.
Αν το οδοντιατρείο προσφέρει συνδυασμό θεραπείας, αισθητικής υπηρεσίας και προϊόντος, χρήσιμη πρακτική είναι να παρουσιάζονται στον λογιστή τα επιμέρους στοιχεία της προσφοράς. Δεν τεκμηριώνεται κοινή φορολογική μεταχείριση όλων των στοιχείων μόνο επειδή προσφέρονται μαζί. Η αξιολόγηση σύνθετων παροχών και ο τρόπος αποτύπωσής τους χρειάζονται ειδικό έλεγχο.
Υποθετικό παράδειγμα: τέσσερις διαφορετικές χρεώσεις
Ας υποθέσουμε ότι ένα οδοντιατρείο παρέχει τις παρακάτω υπηρεσίες και αγαθά. Ο πίνακας δείχνει ποια διάταξη ή ερώτηση εξετάζεται κάθε φορά. Δεν αποτελεί κατάλογο οριστικών χαρακτηρισμών για όλες τις κλινικές περιπτώσεις.
| Υποθετική παροχή | Τι εξετάζεται | Φορολογική αντιμετώπιση |
|---|---|---|
| Οδοντιατρική πράξη ως περίθαλψη συγκεκριμένου προβλήματος | Υπαγωγή στην παροχή ιατρικής περίθαλψης | Απαλλαγή βάσει άρθρου 27 παρ. 1 περ. ε΄, εφόσον καλύπτεται από τη διάταξη |
| Λεύκανση που προσφέρεται ως αυτοτελής αισθητική υπηρεσία | Αν η συγκεκριμένη υπηρεσία καλύπτεται από απαλλαγή | 24% εφόσον δεν απαλλάσσεται και δεν προβλέπεται ειδικός μειωμένος συντελεστής |
| Παράδοση είδους οδοντικής προσθετικής από οδοντίατρο | Αν πρόκειται για την παράδοση που κατονομάζει η διάταξη | Απαλλαγή βάσει άρθρου 27 παρ. 1 περ. στ΄ |
| Αυτοτελής πώληση προϊόντος στοματικής φροντίδας | Κατάταξη του συγκεκριμένου αγαθού και τυχόν ειδική πρόβλεψη | Δεν καθορίζεται μόνο από τον χώρο πώλησης· 24% αν δεν ισχύει απαλλαγή ή άλλος συντελεστής |
Στο παράδειγμα, η υπηρεσία περίθαλψης και η παράδοση προσθετικού είδους εξετάζονται με διαφορετικές περιπτώσεις του άρθρου 27. Η λεύκανση και το προϊόν χρειάζονται διαφορετικό έλεγχο. Έτσι, ο διαχειριστής μπορεί να οργανώσει τις ερωτήσεις του πριν καταλήξει στη χρέωση.
Πρακτική προετοιμασία για τον λογιστικό έλεγχο
Μια σύντομη καταγραφή των παρεχόμενων υπηρεσιών βοηθά να εντοπιστούν οι περιπτώσεις που χρειάζονται διευκρίνιση. Τα παρακάτω είναι προαιρετική πρακτική οργάνωσης, όχι διαδικασία ή υποχρεωτικός κατάλογος δικαιολογητικών που θεσπίζουν οι παραπάνω διατάξεις.
- Καταγράψτε τις διαφορετικές παροχές: περίθαλψη, αισθητικές υπηρεσίες, οδοντοτεχνικές υπηρεσίες, προσθετικά είδη και αυτοτελείς πωλήσεις.
- Σημειώστε την πιθανή βάση απαλλαγής: περ. ε΄ για περίθαλψη ή περ. στ΄ για τις προβλεπόμενες οδοντοτεχνικές υπηρεσίες και παραδόσεις.
- Ξεχωρίστε τις εκκρεμότητες: υπηρεσίες χωρίς σαφή χαρακτηρισμό και αγαθά για τα οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί ο συντελεστής.
- Επιβεβαιώστε χωριστά την έκδοση: τις απαιτήσεις του παραστατικού και τις τυχόν σχετικές υποχρεώσεις με τον λογιστή.
Συχνά λάθη
- Γενίκευση της απαλλαγής της περίθαλψης σε όλα τα έσοδα του οδοντιατρείου.
- Αυτόματη κατάταξη κάθε λεύκανσης ως απαλλασσόμενης ή φορολογητέας χωρίς έλεγχο.
- Παράβλεψη της χωριστής απαλλαγής των οδοντοτεχνικών υπηρεσιών και της οδοντικής προσθετικής.
- Χρέωση όλων των προϊόντων με τον ίδιο συντελεστή χωρίς εξέταση τυχόν ειδικής πρόβλεψης.
Σύντομος έλεγχος
- Έχει προσδιοριστεί αν η συναλλαγή αφορά υπηρεσία ή αγαθό;
- Έχει εντοπιστεί η συγκεκριμένη βάση απαλλαγής, όπου εφαρμόζεται;
- Για μη απαλλασσόμενη παροχή, έχει ελεγχθεί αν ισχύει ειδικός συντελεστής αντί του 24%;
- Έχουν επιβεβαιωθεί οι αμφίβολες περιπτώσεις και οι απαιτήσεις έκδοσης με τον λογιστή;
Χρήσιμα συμπληρωματικά: η λογιστική υποστήριξη επαγγελματιών υγείας, η ενότητα για τις δηλώσεις και την παρακολούθηση ΦΠΑ και η παλαιότερη δημοσίευση για την αντιμετώπιση υπηρεσιών ποδολογίας ως προς τον ΦΠΑ, ως ξεχωριστό θέμα και όχι ως κανόνας για τις οδοντιατρικές πράξεις.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.