ΠΟΛ.1169/2.8.2011
Μη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 13 του ΚΦΕ σε περίπτωση διακοπής των εργασιών επιχείρησης και έναρξης στον ίδιο χώρο με το ίδιο αντικείμενο εργασιών άλλης επιχείρησης
Αθήνα, 2 Αυγούστου 2011
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛ. ΕΙΣΟΔ/ΤΟΣ (Δ12)
ΤΜΗΜΑ: Β’
Ταχ. Δ/νση : Καρ. Σερβίας 10
Ταχ. Κώδικας : 101 84 Αθήνα
Πληροφορίες : Φ. Φανάρα
Τηλέφωνο : 210 3375311
ΦΑΞ : 210 3375001
ΠΟΛ 1169
ΘΕΜΑ: Μη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 13 του ΚΦΕ σε περίπτωση διακοπής των εργασιών επιχείρησης και έναρξης στον ίδιο χώρο με το ίδιο αντικείμενο εργασιών άλλης επιχείρησης.
Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. α’ της παρ.1 του άρθρου 13 του ΚΦΕ, φορολογείται αυτοτελώς λογιζόμενο ως εισόδημα με συντελεστή 20% κάθε κέρδος ή ωφέλεια που προέρχεται από τη μεταβίβαση: αα) ολόκληρης επιχείρησης με τα άυλα στοιχεία αυτής, όπως αέρας, επωνυμία, σήμα, προνόμια κτλ ή υποκαταστήματος επιχείρησης, όπως αυτό ορίζεται από τις διατάξεις της παρ.1 του άρθρου 9 του ΚΒΣ, ββ) εταιρικών μερίδων ή μεριδίων, ποσοστών σε κοινωνία αστικού δικαίου που ασκεί επιχείρηση ή επάγγελμα, ή σε κοινοπραξία, εκτός κοινοπραξίας τεχνικών έργων, της παρ.2 του άρθρου 2 του ΚΒΣ. Η ωφέλεια υπολογίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ίδια περίπτωση, παράγραφο, άρθρο και νόμο.
Από τα ανωτέρω προκύπτει, ότι οι παραπάνω διατάξεις εφαρμόζονται κατά την περίπτωση που συντελείται μεταβίβαση με αντάλλαγμα.
2. Περαιτέρω, με την αριθμ. πρωτ. 1052699/1082/Α0012/30.5.2003 διαταγή μας, έγινε δεκτό ότι επιβάλλεται φόρος υπεραξίας σε περίπτωση διακοπής των εργασιών επιχείρησης (ατομικής ή εταιρείας) και έναρξης στον ίδιο χώρο με το ίδιο αντικείμενο εργασιών άλλης επιχείρησης (ατομικής ή εταιρείας) μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα έξι μηνών.
Είναι προφανές ότι η θέση αυτή βασίστηκε στο ότι στις πιο πάνω περιπτώσεις διακοπής και έναρξης εργασιών επιχειρήσεων με το ίδιο αντικείμενο εργασιών είναι πιθανόν να υποκρύπτεται η καταβολή «αέρα» ή μεταβίβαση ολόκληρης της επιχείρησης που σταματά τις εργασίες της.
3. Εξάλλου, το ΣτΕ με την 2661/2008 απόφασή του έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι για την επιβολή της αυτοτελούς φορολόγησης 20% στο κέρδος ή στην ωφέλεια που προκύπτει από τη μεταβίβαση επιχείρησης ως σύνολο, η φορολογική Αρχή φέρει το βάρος απόδειξης ότι έλαβε χώρα μεταβίβαση της επιχείρησης.
4. Κατόπιν των ανωτέρω προκύπτει, ότι οι διατάξεις της περ.α’ της παρ.1 του άρθρου 13 του ΚΦΕ έχουν εφαρμογή σε περίπτωση που συντελείται πραγματική μεταβίβαση με την καταβολή τιμήματος. Κατά συνέπεια κατά τη διακοπή εργασιών επιχείρησης και έναρξη εργασιών στον ίδιο χώρο χωρίς να προκύπτει η καταβολή τιμήματος δεν επιβάλλεται φόρος εισοδήματος. Αντίθετα, η ύπαρξη καταβληθέντος τιμήματος έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων για οφειλή φόρου με 20%
Ενόψει των ανωτέρω, από την έκδοση της παρούσης ανακαλείται κατά το μέρος αυτό η αριθμ. πρωτ. 1052699/1082/Α0012/30.5.2003 εγκύκλιος, δηλαδή από εδώ και στο εξής κατά την διακοπή εργασιών επιχείρησης και έναρξη στον ίδιο χώρο με το ίδιο αντικείμενο εργασιών άλλης επιχείρησης δεν οφείλεται φόρος υπεραξίας, όταν δεν προκύπτει η καταβολή σχετικού τιμήματος.
Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ
ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
Επικαιροποίηση 2026
Το αρχικό άρθρο δημοσιεύτηκε στις 28 Ιανουαρίου 2013 και αποτυπώνει την ΠΟΛ.1169/2.8.2011, με την οποία έγινε δεκτό ότι, όταν διακόπτονται οι εργασίες επιχείρησης και αρχίζουν στον ίδιο χώρο, με το ίδιο αντικείμενο, οι εργασίες άλλης επιχείρησης, δεν οφείλεται φόρος υπεραξίας εφόσον δεν προκύπτει καταβολή τιμήματος. Η απόφαση ερείδεται στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 13 του ν.2238/1994 και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στην κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας 2661/2008.
Το νομοθετικό έρεισμα της απόφασης δεν αποτελεί πλέον το εφαρμοστέο πλαίσιο: το άρθρο 74 παράγραφος 8 του ν.4172/2013 τροποποίησε ρητά τις παραγράφους 1β, 5 και 6 του άρθρου 74 του ν.2238/1994, ενώ από 1.1.2014 ισχύουν ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (ν.4172/2013) και ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν.4174/2013). Η εφαρμοστέα επομένως συλλογιστική δεν αντλείται πλέον από το άρθρο 13 ν.2238/1994.
Τι ισχύει σήμερα
- Η φορολόγηση της ωφέλειας από μεταβίβαση επιχείρησης ως συνόλου κρίνεται με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν.4172/2013) και όχι με βάση το άρθρο 13 του ν.2238/1994.
- Η διαδικασία προσδιορισμού, ελέγχου και επιβολής διέπεται από τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.4174/2013).
- Η ουσιαστική θέση της ΠΟΛ.1169/2011 — ότι δηλαδή, ελλείψει καταβολής τιμήματος, δεν στοιχειοθετείται πραγματική μεταβίβαση επιχείρησης και δεν οφείλεται φόρος υπεραξίας — παραμένει χρήσιμη ως ερμηνευτική κατεύθυνση, εφαρμοζόμενη πλέον στο πλαίσιο του Κ.Φ.Ε.
Νομοθετική βάση
- Άρθρο 74 παράγραφος 8 ν.4172/2013 (Κ.Φ.Ε., Α΄ 167), ενοποιημένο κείμενο σε ισχύ.
- ν.4172/2013 (Κ.Φ.Ε.) και ν.4174/2013 (Κ.Φ.Δ.), εφαρμογή από 1.1.2014.
- Προϊσχύον: άρθρο 13 παράγραφος 1 περίπτωση α΄ ν.2238/1994 · ΠΟΛ.1169/2.8.2011 · ΣτΕ 2661/2008.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.
