Κέντρο αισθητικής: πώληση μηχανήματος με υπόλοιπο επιχορήγησης

Το κέντρο αισθητικής πουλά ένα μηχάνημα που είχε επιχορηγηθεί. Στα βιβλία υπάρχουν ακόμη δύο διαφορετικά υπόλοιπα: η καθαρή λογιστική αξία του μηχανήματος και το μέρος της κρατικής επιχορήγησης που δεν έχει μεταφερθεί στα έσοδα. Η τιμή πώλησης δεν αρκεί για να κλείσει ο φάκελος. Χρειάζεται να συμφωνηθούν και τα δύο υπόλοιπα, με τους όρους της συγκεκριμένης ενίσχυσης ήδη ελεγμένους.

Πρώτα ελέγχονται οι δεσμεύσεις της επιχορήγησης

Η ολοκλήρωση της πώλησης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι επιτρέπεται η διάθεση του επιχορηγούμενου εξοπλισμού ή ότι δεν προκύπτει επιστροφή χρημάτων. Αυτό χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση της απόφασης, των όρων του προγράμματος και των δεσμεύσεων που αφορούν το μηχάνημα. Ο γενικός λογιστικός κανόνας δεν αντικαθιστά αυτόν τον έλεγχο.

Στο υποθετικό παράδειγμα που ακολουθεί, οι αρμόδιοι έχουν ήδη επιβεβαιώσει ότι η πώληση επιτρέπεται, έχουν εκπληρωθεί όλες οι προϋποθέσεις της επιχορήγησης και δεν απομένει υποχρέωση επιστροφής, συνεχιζόμενη δέσμευση ή άλλη εκκρεμότητα. Η επιχορήγηση αφορά μόνο αυτό το μηχάνημα. Αν κάποιο από αυτά δεν ισχύει ή δεν έχει εξακριβωθεί, το παράδειγμα δεν δίνει τον χειρισμό της πραγματικής υπόθεσης.

Δύο σωστά υπόλοιπα στην ημερομηνία πώλησης

Ας υποθέσουμε ότι μια ελληνική ΙΚΕ που λειτουργεί κέντρο αισθητικής εφαρμόζει πλήρως τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα, με το κατάλληλο πλαίσιο κόστους, τις επιλογές και τη σημαντικότητα ήδη εξετασμένα. Η εταιρεία συνεχίζει τη δραστηριότητά της και πουλά οριστικά ένα δικό της, ορθά αναγνωρισμένο μηχάνημα. Έχει επιβεβαιωθεί η πραγματική ολοκλήρωση της διάθεσης και ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να πάψει να αναγνωρίζεται το πάγιο.

Η καθαρή λογιστική αξία του αμέσως πριν από την πώληση είναι 9.000 ευρώ. Πρόκειται για το σωστό υπόλοιπο μετά τις απαιτούμενες αποσβέσεις και τυχόν απομειώσεις μέχρι εκείνη την ημερομηνία, όχι για την αρχική τιμή αγοράς, τη φορολογική αναπόσβεστη αξία ή το κόστος του επόμενου μηχανήματος. Το καθαρό προϊόν της διάθεσης είναι 7.000 ευρώ, αφού έχουν αξιολογηθεί σωστά το αντάλλαγμα, τα έξοδα διάθεσης και κάθε άλλο σχετικό στοιχείο επιμέτρησης. Δεν υποθέτουμε ότι το ποσό αυτό είναι μικτό παραστατικό ή ότι έχει ήδη εισπραχθεί.

Στη χωριστή παρακολούθηση της κρατικής επιχορήγησης παγίου απομένει σωστό υπόλοιπο 3.000 ευρώ, μετά από όλες τις ορθές μεταφορές στα έσοδα μέχρι την ίδια ημερομηνία. Δεν είναι το αρχικό ποσό της ενίσχυσης ούτε νέα είσπραξη. Είναι το μέρος της επιχορήγησης του συγκεκριμένου μηχανήματος που παραμένει λογιστικά στις υποχρεώσεις και απομένει να μεταφερθεί στα έσοδα. Στην περίπτωσή μας δεν εξετάζεται ως οφειλή επιστροφής προς το πρόγραμμα.

Με αυτά τα δεδομένα, η διάθεση του παγίου δίνει ζημία 2.000 ευρώ: το καθαρό προϊόν των 7.000 ευρώ είναι μικρότερο από την καθαρή λογιστική αξία των 9.000 ευρώ. Στην ίδια περίοδο μεταφέρεται στα έσοδα το υπόλοιπο της συγκεκριμένης επιχορήγησης, 3.000 ευρώ. Πρόκειται για δύο χωριστές συνιστώσες του λογιστικού αποτελέσματος.

Η τελευταία γραμμή είναι αριθμητική σύνθεση, όχι τρίτη καταχώριση εσόδου ή οδηγία να παρουσιαστούν όλα σε ένα καθαρό κονδύλι. Το ποσό των 1.000 ευρώ δεν είναι το συνολικό κέρδος της ΙΚΕ ή φορολογητέο εισόδημα. Αντίστοιχα, τα 7.000 ευρώ του καθαρού προϊόντος δεν είναι από μόνα τους κέρδος και η μεταφορά των 3.000 ευρώ στα έσοδα δεν δημιουργεί καινούργια εκταμίευση επιχορήγησης.

Γιατί δεν υπολογίζεται η μεταφορά πάνω στη ζημία της πώλησης

Το άρθρο 23 παρ. 1 του ν. 4308/2014 προβλέπει ότι οι κρατικές επιχορηγήσεις περιουσιακών στοιχείων αναγνωρίζονται αρχικά ως υποχρεώσεις, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της διάταξης. Στη συνέχεια μεταφέρονται στα αποτελέσματα ως έσοδα, στην ίδια περίοδο και με τρόπο αντίστοιχο της μεταφοράς στα αποτελέσματα της λογιστικής αξίας του επιχορηγημένου στοιχείου.

Εδώ το μηχάνημα διατίθεται ολόκληρο και η καθαρή λογιστική αξία των 9.000 ευρώ παύει να εμφανίζεται στα πάγια. Η ζημία των 2.000 ευρώ προκύπτει αφού ληφθεί υπόψη και το καθαρό προϊόν της πώλησης. Δεν είναι το μέρος του μηχανήματος που έφυγε από τα βιβλία. Γι’ αυτό δεν χρησιμοποιούμε τη ζημία ή την τιμή πώλησης ως αυθαίρετη βάση για να μεταφέρουμε μόνο ένα ποσοστό του υπολοίπου της επιχορήγησης.

Με την αποκλειστική σύνδεση των 3.000 ευρώ με το συγκεκριμένο πάγιο και με τις επιβεβαιωμένες προϋποθέσεις του παραδείγματος, μεταφέρεται ολόκληρο αυτό το υπόλοιπο. Η καρτέλα του παγίου και η αντίστοιχη καρτέλα της επιχορήγησης μηδενίζονται ως προς το μηχάνημα που διατέθηκε. Δεν αφήνεται ένα ποσό επιχορήγησης να συνεχίσει να μεταφέρεται σαν να παρέμενε το ίδιο πάγιο στην επιχείρηση.

Η βάση του χειρισμού βρίσκεται στα άρθρα 18, 23 και 25, μαζί με το πλαίσιο του άρθρου 17, στο πλήρες αρχικό ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014 του ν. 4308/2014, από το αρχείο της ΑΑΔΕ. Το αρχείο φιλοξενείται στο drcc.eu και είναι το αρχικό κείμενο του 2014, όχι σημερινή κωδικοποίηση ή βεβαίωση ότι δεν μεσολάβησαν αλλαγές. Στην πραγματική εφαρμογή ελέγχονται το ισχύον πλαίσιο της εταιρείας και οι συγκεκριμένοι όροι της ενίσχυσης.

Ο φάκελος που κλείνει μαζί το πάγιο και την επιχορήγηση

Η ταυτότητα του μηχανήματος πρέπει να συνδέει την αρχική απόκτηση, την κατανομή της επιχορήγησης και τη σημερινή διάθεση. Το λογιστήριο συμφωνεί την καθαρή λογιστική αξία με τις αποσβέσεις και τις λοιπές μεταβολές μέχρι την ημερομηνία πώλησης. Παράλληλα συμφωνεί το υπόλοιπο της επιχορήγησης με τις μεταφορές που έχουν ήδη γίνει, ώστε να μη χρησιμοποιήσει ούτε το αρχικό ποσό της ενίσχυσης ούτε υπόλοιπο άλλου εξοπλισμού.

Στον ίδιο φάκελο συνδέονται η αξιολόγηση των δεσμεύσεων του προγράμματος, τα στοιχεία ολοκλήρωσης της πώλησης και ο προσδιορισμός του καθαρού προϊόντος της διάθεσης. Έτσι εξηγούνται χωριστά η ζημία του παγίου και το έσοδο της επιχορήγησης, στην ίδια περίοδο. Ο έλεγχος δεν περιορίζεται στο αν έφτασε ένα παραστατικό ή αν κινήθηκε ο τραπεζικός λογαριασμός.

Αν το κέντρο εξετάζει την απόκτηση επόμενου μηχανήματος, αυτή είναι χωριστή απόφαση. Για την προετοιμασία της, δείτε τον οδηγό αγοράς μηχανήματος αισθητικής σε σύγκριση με leasing. Η συμφωνία για τον νέο εξοπλισμό δεν αντικαθιστά το κλείσιμο των υπολοίπων του παλιού.

Το παράδειγμα αφορά την αρχική αναγνώριση του αποτελέσματος αυτής της τελικής διάθεσης και της σχετικής μεταφοράς επιχορήγησης. Δεν καθορίζει αν επιτρέπεται η πώληση σε ένα πραγματικό πρόγραμμα, δεν υπολογίζει επιστροφή ενίσχυσης και δεν δίνει χειρισμό ΦΠΑ, φορολογικής έκπτωσης, παραστατικών ή myDATA. Μερική διάθεση, επιχορήγηση περισσότερων παγίων ή όροι που συνεχίζουν να δεσμεύουν την εταιρεία χρειάζονται διαφορετική αξιολόγηση.