Το ειδικό κάθισμα του κέντρου ποδολογίας χρησιμοποιείται καθημερινά, ενώ κάθε μήνα πληρώνεται η δόση του. Στην τράπεζα φαίνεται μία εκροή. Στα βιβλία, όμως, η πληρωμή μπορεί να περιλαμβάνει εξόφληση χρέους και τόκο, ενώ η φθορά του καθίσματος παρακολουθείται χωριστά, με απόσβεση. Αν όλη η δόση καταχωριστεί ως ενοίκιο, χάνεται αυτή η διάκριση.
Ας δούμε μια ελληνική ΙΚΕ που παρέχει υπηρεσίες ποδολογίας, τηρεί τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα και αποκτά τη χρήση του καθίσματος με σύμβαση που έχει ήδη αξιολογηθεί και τεκμηριωθεί ως χρηματοδοτική μίσθωση. Η αξιολόγηση αυτή είναι δεδομένο του παραδείγματος: δεν προκύπτει απλώς επειδή η προσφορά γράφει «leasing» ή επειδή προβλέπονται μηνιαίες δόσεις. Το ερώτημα εδώ είναι πώς παρακολουθούνται λογιστικά το κάθισμα και οι πληρωμές του.
Το κάθισμα και το χρέος εμφανίζονται μαζί
Ο κανόνας της παραγράφου 5α του άρθρου 18 προβλέπει ότι ο μισθωτής αναγνωρίζει το περιουσιακό στοιχείο ως πάγιο, με το κόστος που θα είχε αν το είχε αγοράσει. Ταυτόχρονα αναγνωρίζει αντίστοιχη υποχρέωση από τη χρηματοδοτική μίσθωση. Στη συνέχεια, το κάθισμα αντιμετωπίζεται όπως τα αντίστοιχα ιδιόκτητα πάγια και η υποχρέωση όπως ένα δάνειο.
Αυτό σημαίνει ότι το κόστος του καθίσματος δεν μετατρέπεται ολόκληρο σε έξοδο με την αρχική αναγνώριση. Υπάρχει ένα πάγιο που θα χρησιμοποιείται για περισσότερες περιόδους και ένα χρέος που θα εξοφλείται σταδιακά. Η αξία αρχικής αναγνώρισης χρειάζεται δική της τεκμηρίωση· δεν υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας αυθαίρετα τη δόση με τους μήνες της σύμβασης.
Μία πληρωμή, δύο διαφορετικές κινήσεις
Υποθέτουμε ότι ο αξιόπιστος πίνακας αποπληρωμής της συγκεκριμένης σύμβασης αναλύει μία δόση 300 ευρώ σε 240 ευρώ χρεολύσιο και 60 ευρώ τόκο. Τα ποσά είναι υποθετικά και αφορούν μόνο αυτά τα δύο στοιχεία, χωρίς ΦΠΑ, συντήρηση, ασφάλιστρα ή άλλες χρεώσεις.
Από τα 300 ευρώ που φεύγουν από την τράπεζα, τα 240 μειώνουν την υποχρέωση της εταιρείας. Το χρεολύσιο είναι αποπληρωμή κεφαλαίου, όχι νέο έξοδο για τη χρήση του καθίσματος. Τα 60 ευρώ αποτελούν χρηματοοικονομικό έξοδο από τόκους. Η τραπεζική εκροή, λοιπόν, συμφωνεί με τη δόση, αλλά δεν ταυτίζεται με το έξοδο.
Ο επιμερισμός δεν μένει υποχρεωτικά ίδιος στις επόμενες δόσεις. Το λογιστήριο χρειάζεται την πραγματική ανάλυση της σύμβασης και την κίνηση της υποχρέωσης, ώστε να συμφωνεί το υπόλοιπο του χρέους μετά τις πληρωμές. Αν η ειδοποίηση πληρωμής δείχνει μόνο ένα συνολικό ποσό, δεν αρκεί να επαναλαμβάνεται κάθε μήνα μια πρόχειρη αναλογία τόκου και κεφαλαίου.
Η απόσβεση παρακολουθείται χωριστά από τη δόση
Τα 60 ευρώ του παραδείγματος δεν είναι κατ’ ανάγκη όλο το λογιστικό έξοδο της περιόδου που συνδέεται με το κάθισμα. Υπάρχει και η χωριστή εξέταση της απόσβεσης του παγίου. Για τη λογιστική απόσβεση, το άρθρο 18 συνδέει την έναρξη με την ετοιμότητα του στοιχείου για την προοριζόμενη χρήση και την κατανομή του κόστους με την εκτιμώμενη ωφέλιμη οικονομική ζωή του.
Η πρώτη πληρωμή δεν αποδεικνύει από μόνη της πότε το κάθισμα ήταν έτοιμο να χρησιμοποιηθεί στο κέντρο. Αντίστοιχα, η διάρκεια αποπληρωμής δεν αρκεί από μόνη της για να προσδιοριστεί η ωφέλιμη ζωή του. Χρειάζεται τεκμηρίωση για το συγκεκριμένο πάγιο. Γι’ αυτό δεν υπολογίζουμε εδώ ποσό απόσβεσης ούτε μεταφέρουμε στη λογιστική απόσβεση έναν φορολογικό συντελεστή ή κανόνα έναρξης.
Πώς συνδέονται ο φάκελος του καθίσματος και τα βιβλία
Στον φάκελο της εταιρείας πρέπει να μπορούν να συνδεθούν η συγκεκριμένη σύμβαση και το κάθισμα που αφορά, η τεκμηρίωση της αρχικής αξίας και της αντίστοιχης υποχρέωσης, ο πίνακας αποπληρωμής και οι πραγματικές πληρωμές. Στο μητρώο παγίων παρακολουθούνται παράλληλα τα στοιχεία που στηρίζουν την έναρξη και τον υπολογισμό της λογιστικής απόσβεσης.
Έτσι ο λογιστής μπορεί να ελέγξει δύο διαφορετικά υπόλοιπα: πόση αξία παραμένει στο πάγιο και πόσο χρέος απομένει προς τον εκμισθωτή. Η μείωση του χρέους δεν είναι δεύτερη απόσβεση του καθίσματος. Αν λείπουν η τεκμηρίωση του είδους της μίσθωσης, η ανάλυση της δόσης ή τα δεδομένα ετοιμότητας, ο φάκελος έχει συγκεκριμένο κενό που χρειάζεται να καλυφθεί πριν επιλεγεί ο λογιστικός χειρισμός.
Για το ευρύτερο αντικείμενο της λογιστικής παρακολούθησης του επαγγέλματος υπάρχει η σελίδα υπηρεσιών λογιστική υποστήριξη για αισθητικό ποδολογίας και ονυχοπλαστική. Η παρούσα ανάλυση αφορά τη χρηματοδοτική μίσθωση της συγκεκριμένης ΙΚΕ, όχι τη φορολογική έκπτωση δαπανών, τον ΦΠΑ ή την τεχνική καταλληλότητα του εξοπλισμού.
Η νομοθετική βάση είναι το άρθρο 18, παράγραφοι 3α και 5α, του ν. 4308/2014. Το πλήρες αρχικό ΦΕΚ Α΄ 251/24.11.2014, από το αρχείο της ΑΑΔΕ φιλοξενείται στο drcc.eu. Πρόκειται για το αρχικό κείμενο του 2014, όχι για σημερινή κωδικοποίηση όλων των μεταγενέστερων αλλαγών.
Υπολογίστε το στην πράξη
Δείτε τα διαθέσιμα εργαλεία και επιλέξτε όποιο ταιριάζει στην περίπτωσή σας.