Εργαστήριο μετάλλου: πότε τα αποκόμματα πωλούνται χωρίς ΦΠΑ;

Ένα εργαστήριο μεταλλικών κατασκευών πουλά αποκόμματα αλουμινίου σε δύο επιχειρήσεις. Η μία τα παραλαμβάνει για ανακύκλωση. Η άλλη αγοράζει συγκεκριμένα, ακόμη χρηστικά κομμάτια για άμεση επαναχρησιμοποίηση. Το υλικό προήλθε από την ίδια παραγωγή και στις δύο παραγγελίες ζυγίστηκε. Αυτό δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν τα δύο τιμολόγια με τον ίδιο τρόπο ως προς τον ΦΠΑ.

Πριν χρησιμοποιηθεί η ειδική αντιμετώπιση των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, το λογιστήριο χρειάζεται να γνωρίζει και τον πραγματικό προορισμό της παράδοσης. Η περιγραφή «scrap» στην παραγγελία, η χαμηλή τιμή ή η δραστηριότητα του αγοραστή δεν αντικαθιστούν αυτόν τον έλεγχο. Το ζητούμενο είναι να συνδεθεί το συγκεκριμένο φορτίο με τη συγκεκριμένη συναλλαγή.

Το σημείο που αλλάζει τον έλεγχο του τιμολογίου

Το άρθρο 45, παράγραφοι 1–2, στη διοικητική κωδικοποίηση της ΑΑΔΕ συνδυάζει περισσότερες προϋποθέσεις. Η παράδοση γίνεται από υποκείμενο στον φόρο προς άλλον υποκείμενο και αφορά τα υλικά που κατονομάζει η διάταξη. Η παράγραφος 2 προσθέτει τη φράση «εφόσον προορίζονται για ανακύκλωση». Η αναφορά στο είδος του μετάλλου, επομένως, δεν ολοκληρώνει την εξέταση.

Η διάταξη περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, απορρίμματα και αποκόμματα σιδηρούχων και μη σιδηρούχων μετάλλων, αλλά και ημικατεργασμένα προϊόντα και ορισμένα υλικά μετά από επεξεργασίες όπως διαλογή, κοπή ή συμπίεση. Δεν αποκλείεται ένα υλικό απλώς επειδή κόπηκε ή καθαρίστηκε. Αντίστοιχα, δεν αρκεί ότι αποτελεί υπόλοιπο παραγωγής για να θεωρηθεί τεκμηριωμένος ο προορισμός του.

Εδώ εξετάζουμε εγχώρια συναλλαγή εργαστηρίου και αγοραστή που είναι πράγματι υποκείμενοι στον φόρο, χωρίς ειδική εξαίρεση του καθεστώτος τους. Η πραγματική κατάταξη του υλικού και η επιβεβαίωση των λοιπών προϋποθέσεων παραμένουν απαραίτητες. Δεν αφορούν όλες οι πωλήσεις μετάλλων την ίδια περίπτωση.

Ίδια προέλευση, διαφορετική παραγγελία

Στο παράδειγμα υποθέτουμε ότι έχουν ήδη εξακριβωθεί δύο διαφορετικοί σκοποί: η πρώτη ποσότητα προορίζεται πράγματι για ανακύκλωση, ενώ η δεύτερη παραδίδεται ως χρηστικά κομμάτια για άμεση επαναχρησιμοποίηση, χωρίς προορισμό ανακύκλωσης. Δεν χρησιμοποιούμε τη λέξη «επεξεργασία» ή το επάγγελμα του πελάτη ως αυτόματο κριτήριο διάκρισης. Μια οριακή πραγματική περίπτωση χρειάζεται χωριστή αξιολόγηση.

Η δεύτερη περίπτωση δεν οδηγεί αυτομάτως σε συγκεκριμένο συντελεστή ή σε συμπέρασμα ότι αποκλείεται κάθε άλλη ειδική αντιμετώπιση. Δείχνει ότι δεν έχει τεκμηριωθεί η εφαρμογή αυτών των παραγράφων. Ο φορολογικός χειρισμός της πραγματικής πώλησης εξετάζεται χωριστά, με τα δικά της στοιχεία.

Πώς συμφωνούν ποσότητες, παραγγελίες και έσοδα

Ας υποθέσουμε ότι από μία παρτίδα απομένουν 100 κιλά και οι δύο εξακριβωμένες παραγγελίες αφορούν 80 και 20 κιλά αντίστοιχα. Για την πρώτη συμφωνείται υποθετική εμπορική τιμή 0,50 ευρώ ανά κιλό και για τη δεύτερη 2 ευρώ. Οι τιμές επιλέγονται μόνο για να φανεί η συμφωνία των στοιχείων· δεν αποτελούν αποτίμηση της αγοράς ή σύσταση τιμολόγησης.

Τα 100 κιλά συμφωνούν με τις δύο παραδόσεις και τα 80 ευρώ με τις δύο εμπορικές αξίες. Η αριθμητική συμφωνία δεν αποδεικνύει κοινό χειρισμό ΦΠΑ, ούτε τα 80 ευρώ είναι αυτομάτως καθαρή τραπεζική είσπραξη. Το βάρος, η αξία και η φορολογική αξιολόγηση απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Δεν υπολογίζεται εδώ φόρος ή φορολογική εξοικονόμηση.

Τι χρειάζεται να φτάσει στο λογιστήριο

Ένας χρήσιμος φάκελος συνδέει την περιγραφή και την ποσότητα του υλικού με την παραγγελία, την παράδοση και τον εξακριβωμένο σκοπό της αγοράς. Η συμφωνία του πελάτη, η εμπορική αλληλογραφία και τα διαθέσιμα στοιχεία παραλαβής βοηθούν να ελεγχθεί αν όλα αναφέρονται στην ίδια συναλλαγή. Πρόκειται για πρακτική οργάνωση του ελέγχου, όχι για νέο υποχρεωτικό έντυπο ή επινοημένο πιστοποιητικό.

Αν, για παράδειγμα, η προσφορά αναφέρει χρηστικά κομμάτια συγκεκριμένων διαστάσεων αλλά το σχέδιο τιμολογίου γράφει μόνο «scrap», η διαφορά χρειάζεται διευκρίνιση πριν οριστικοποιηθεί ο χειρισμός. Η αλλαγή μιας λέξης στο τιμολόγιο δεν αλλάζει τον πραγματικό σκοπό. Αν τα στοιχεία παραμένουν αντιφατικά, η εκκρεμότητα καταγράφεται και δεν κλείνει με υπόθεση υπέρ της μη χρέωσης.

Η παράγραφος 1 συνδέει τη μη επιβάρυνση του παραστατικού με την καλυπτόμενη πράξη και προβλέπει συγκεκριμένη ένδειξη: «Υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής των αγαθών–άρθρο 45 Κώδικα ΦΠΑ». Η ένδειξη ακολουθεί την επιβεβαίωση των προϋποθέσεων· δεν τις δημιουργεί. Δεν μεταφέρονται εδώ οδηγίες δήλωσης του αγοραστή ή κανόνες άλλων παραγράφων για ηλεκτρονικές συσκευές και τεχνικά έργα.

Ο φορολογικός έλεγχος δεν υποκαθιστά τον τεχνικό

Το λογιστήριο ελέγχει τη συνέπεια των δεδομένων και τον χειρισμό του παραστατικού. Δεν αποφαίνεται από μια περιγραφή αν μια διεργασία αποτελεί ανακύκλωση κατά την περιβαλλοντική νομοθεσία, ούτε πιστοποιεί άδειες διαχείρισης αποβλήτων. Όταν η πραγματική φύση του υλικού ή της χρήσης αμφισβητείται, χρειάζεται κατάλληλη τεχνική και νομική τεκμηρίωση.

Η παραπάνω ανάλυση διαβάζει το κείμενο που η ΑΑΔΕ κοινοποίησε στις 28 Απριλίου 2026, με αποτύπωση του Κώδικα έως την 1η Ιανουαρίου 2026. Το τοπικό αντίγραφο διατηρεί την επίσημη προέλευση και το χρονικό του όριο. Δεν αποτελεί βεβαίωση απουσίας μεταγενέστερων αλλαγών ή πλήρη γνωμοδότηση για σημερινή σύμβαση.

Για τη γενικότερη διάκριση των παραστατικών χωρίς χρέωση φόρου, δείτε πότε η μη χρέωση ΦΠΑ από τον προμηθευτή χρειάζεται πρόσθετο έλεγχο. Για τη σύνδεση υλικών, έργων και παραστατικών, δείτε τη λογιστική υποστήριξη βιοτεχνιών και εργαστηρίων. Αν πουλάτε υπόλοιπα παραγωγής, στείλτε μας την περιγραφή των υλικών και τις διαφορετικές παραγγελίες, ώστε να οργανωθεί ο έλεγχος πριν από την τιμολόγηση.