Κομμωτήριο: μήνες χωρίς ενοίκιο και λογιστικό έξοδο

Στη μίσθωση του κομμωτηρίου συμφωνούνται μερικοί μήνες χωρίς ενοίκιο στην αρχή και σταθερές καταβολές στη συνέχεια. Για το ταμείο, το όφελος των πρώτων μηνών είναι σαφές. Στον μηνιαίο λογιστικό απολογισμό, όμως, το «δεν πληρώνω ακόμη» δεν σημαίνει υποχρεωτικά «δεν έχω έξοδο μισθώματος».

Εξετάζουμε επιχείρηση που συντάσσει χρηματοοικονομικές καταστάσεις με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα και συνεχίζει τη δραστηριότητά της. Η συγκεκριμένη σύμβαση για τον χώρο έχει ήδη ελεγχθεί και χαρακτηριστεί λειτουργική μίσθωση. Είναι γνωστά η πραγματική έναρξη και ολόκληρη η περίοδός της, ενώ οι αρχικοί μήνες χωρίς καταβολή προβλέπονται ανεπιφύλακτα στην αρχική συμφωνία. Το παράδειγμα αφορά κανονική χρήση του χώρου από το κομμωτήριο, χωρίς εργασίες που δημιουργούν πάγιο ή άλλη ιδιαίτερη συνθήκη κατανομής του κόστους.

Η κατανομή εξετάζει ολόκληρη τη μίσθωση

Το άρθρο 18 παρ. 6 περ. β΄ του ν. 4308/2014 προβλέπει ότι ο μισθωτής, σε λειτουργική μίσθωση παγίου, αναγνωρίζει τα μισθώματα ως έξοδα με τη σταθερή μέθοδο σε όλη τη διάρκειά της. Προβλέπει και εξαίρεση: αν άλλη συστηματική μέθοδος είναι περισσότερο αντιπροσωπευτική για την κατανομή του εξόδου, χρησιμοποιείται εκείνη. Συνεπώς, δεν διαιρούμε αυθαίρετα κάθε σύμβαση σε ίσα ποσά χωρίς να εξετάσουμε τα δεδομένα της.

Στη σταθερή μέθοδο, το κόστος κατανέμεται ομοιόμορφα στην επιβεβαιωμένη συνολική περίοδο. Οι αρχικοί μήνες χωρίς καταβολή ανήκουν στην ίδια μίσθωση· δεν αφαιρούνται από τη διάρκειά της μόνο επειδή τότε δεν καταβάλλεται ενοίκιο. Έτσι, η εικόνα του κόστους χώρου μπορεί να διαφέρει από το πρόγραμμα των τραπεζικών πληρωμών.

Ένα υποθετικό παράδειγμα 36 μηνών

Ας υποθέσουμε ότι η μίσθωση διαρκεί 36 μήνες. Οι πρώτοι έξι είναι χωρίς καταβολή μισθώματος και για τους επόμενους 30 συμφωνούνται 1.200 ευρώ τον μήνα. Δεν υπάρχουν άλλες χρεώσεις ή αναπροσαρμογές στο παράδειγμα. Τα ποσά είναι υποθετικά, στην ίδια βάση σύγκρισης, και δεν αποτελούν υπολογισμό ΦΠΑ ή φορολογικής έκπτωσης.

Η χρήση του χώρου είναι ομοιόμορφη σε όλη την περίοδο και δεν έχει εντοπιστεί άλλη συστηματική μέθοδος που να αποδίδει καλύτερα την κατανομή. Τα συνολικά συμφωνημένα μισθώματα είναι 30 × 1.200 = 36.000 ευρώ. Με τη σταθερή μέθοδο, το μηνιαίο λογιστικό έξοδο είναι 36.000 ÷ 36 = 1.000 ευρώ.

Στους πρώτους έξι μήνες, λοιπόν, αναγνωρίζεται συνολικά έξοδο 6.000 ευρώ, παρότι δεν καταβάλλεται μίσθωμα. Αυτό αφορά τη λογιστική κατανομή του συνολικού κόστους. Δεν σημαίνει ότι ο εκμισθωτής δικαιούται τότε επιπλέον ενοίκιο ή ότι δημιουργήθηκε ληξιπρόθεσμη οφειλή αντίθετα με τη συμφωνία.

Τι γίνεται όταν αρχίσουν οι πληρωμές των 1.200 ευρώ

Στους επόμενους 30 μήνες η καταβολή είναι 1.200 ευρώ, ενώ το κατανεμημένο έξοδο παραμένει 1.000 ευρώ τον μήνα. Η διαφορά των 200 ευρώ χρειάζεται να συμφωνείται με το κόστος που είχε ήδη αναγνωριστεί στην αρχική περίοδο χωρίς καταβολές. Συνολικά, 30 × 200 = 6.000 ευρώ, όση ήταν η αρχική διαφορά μεταξύ εξόδου και πληρωμών.

Αν καταχωριστούν πρώτα τα 6.000 ευρώ και στη συνέχεια αντιμετωπιστούν όλες οι καταβολές των 1.200 ευρώ ως πρόσθετο πλήρες έξοδο, το ίδιο κόστος θα έχει επιβαρύνει τα αποτελέσματα δύο φορές κατά ένα μέρος. Ο πίνακας συμφωνίας αποτρέπει αυτό το λάθος: στο τέλος των 36 μηνών, τόσο οι καταβολές όσο και το συνολικό έξοδο του παραδείγματος καταλήγουν σε 36.000 ευρώ.

Για τον μηνιαίο απολογισμό του κομμωτηρίου, έχει επομένως νόημα να φαίνονται χωριστά η πραγματική πληρωμή και το λογιστικό έξοδο του χώρου. Η πρώτη πληροφορία βοηθά στην παρακολούθηση των διαθέσιμων χρημάτων, ενώ η δεύτερη στη σωστή εικόνα του κόστους της περιόδου. Δεν υποκαθιστά η μία την άλλη.

Τι χρειάζεται ο λογιστής από τη συμφωνία

Χρειάζεται ολόκληρη η σύμβαση και το πρόγραμμα των μισθωμάτων, μαζί με τα στοιχεία που επιβεβαιώνουν από πότε και για πόσο χρόνο ισχύει η συγκεκριμένη μίσθωση. Οι μήνες χωρίς καταβολή πρέπει να διαβάζονται μαζί με τους υπόλοιπους όρους. Η πρώτη τραπεζική πληρωμή ή η ημερομηνία των εγκαινίων δεν αρκεί από μόνη της για να προσδιοριστεί η έναρξη της περιόδου.

Στη μηνιαία παρακολούθηση συνδέονται η βάση κατανομής, το έξοδο που αναγνωρίστηκε, οι πραγματικές καταβολές και η διαφορά που απομένει να συμφωνηθεί. Πρόκειται για πρακτική οργάνωση των λογιστικών στοιχείων, όχι για ειδικό υποχρεωτικό έντυπο ή υπόδειγμα εγγραφών. Αν αλλάξουν οι όροι, η διάρκεια ή το μοτίβο που στηρίζει τη μέθοδο, χρειάζεται νέα εξέταση αντί να συνεχιστεί μηχανικά ο αρχικός πίνακας.

Οι εργασίες μέσα στον μισθωμένο χώρο είναι διαφορετικό θέμα από την κατανομή του ενοικίου. Για μια τέτοια δαπάνη στο ίδιο επάγγελμα, δείτε πότε οι εργασίες για τους λουτήρες εξετάζονται ως πάγιο ή έξοδο. Ο χαρακτηρισμός των εργασιών δεν προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα μισθωμάτων.

Πού τελειώνει το συγκεκριμένο παράδειγμα

Εδώ οι αρχικοί μήνες χωρίς καταβολή αποτελούν όρο της αρχικής, ήδη ελεγμένης λειτουργικής μίσθωσης. Διαφορετικός φάκελος είναι μια μεταγενέστερη διαγραφή παλιάς οφειλής, μια εισφορά του εκμισθωτή, μια σύμβαση με μεταβλητά ποσά ή μια περίοδος εργασιών που μπορεί να συνδέεται με κόστος παγίου. Το αποτέλεσμα του παραδείγματος δεν μεταφέρεται αυτομάτως σε αυτές τις περιπτώσεις.

Η λογιστική βάση βρίσκεται στα άρθρα 17 και 18 του αρχικού ΦΕΚ του ν. 4308/2014 που διαθέτει η ΑΑΔΕ. Το πλήρες αντίγραφο είναι του 2014, όχι σημερινή κωδικοποίηση ή επιβεβαίωση απουσίας νεότερων μεταβολών. Η ανάλυση δεν καθορίζει φορολογική έκπτωση, ΦΠΑ, υποχρεώσεις δήλωσης ή τη νομική διάρκεια μιας πραγματικής μίσθωσης· αυτά χρειάζονται τον δικό τους έλεγχο.